m.
bi
n
el
a
6. Çocuk kitabı nedir? Aslında ne kadar basit bir soru değil
ler çocuklar için gereksizdir. Çocuk kitapları çocuk
miş, çocuklar için kurgulanmiş ve çocuklar için yayımlan-
miş eserler. Hepimiz bu çerçeveden rahatlikla bakabiliriz.
Ama dilerseniz, gelin çocuk kitabı hakkında biraz daha
derinlere inelim…
Bu metin aşağıdakilerden hangisi ile devam ettirilir-
se ana düşüncenin ortaya çıkmasına daha az katk
sağlar?
A) Günümüzde maalesef çocuk kitabı veya çocuk ede-
biyatı adı altinda birçok sakıncalı metin içeren kitap-
lar yayımlanmaktadır.
B) Cocuğun doğduğu günden itibaren ilgi duyacağı bü-
tün kitaplar çocuk kitabıdır. Bebeklik dönemi ile baş-
layan kitapla temas, çocukluk ve gençlik dönemiyle
devam etmektedir.
C) Cocuğun gelişimine katkı sağlamayacak bütün eser-
gelişiminin birçok farklı yönünü içerisinde barındır-
malidır.
D) Çocuk kitaplarinin ticari bir mal olarak görülmesi, ü-
kemiz açisindan gelecek kaygisi oluşturan en sorun-
lu durumlardan birisidir.
Paragrafta Ana Düşünceyi Destekleyen Cümleyi Belirleme
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Metnin Yapısını ve Yönünü İnceleme
Metin, “Çocuk kitabı nedir?” sorusuyla başlamış ve ilk etapta herkesin bildiği yüzeysel tanımı vermiştir (“Çocuklar için yazılmış, kurgulanmış eserler”). Ardından “Ama dilerseniz, gelin çocuk kitabı hakkında biraz daha derinlere inelim…” ifadesiyle konunun sadece basit bir tanımdan ibaret olmadığını; çocuk kitabının niteliğine, işlevine ve içeriğine dair derin bir ana düşünceye geçileceğini belirtmiştir.
Adım 2 — A Seçeneğini İnceleme
“Günümüzde maalesef çocuk kitabı veya çocuk edebiyatı adı altında birçok sakıncalı metin içeren kitaplar yayımlanmaktadır.”
- Bu cümle, çocuk kitaplarının niteliğini ve taşıdığı içerik risklerini ele alarak konunun derinlerine iner ve eleştirel bir ana düşünce oluşmasına doğrudan katkı sağlar.
Adım 3 — B Seçeneğini İnceleme
“Çocuğun doğduğu günden itibaren ilgi duyacağı bütün kitaplar çocuk kitabıdır. Bebeklik dönemi ile başlayan kitapla temas, çocukluk ve gençlik dönemiyle devam etmektedir.”
- Bu ifade, metnin girişinde zaten verilmiş olan yüzeysel ve genel tanımı tekrarlamaktadır. Konunun derinlerine inmek yerine sadece yaş dönemlerini ve genel bir süreci belirterek ana fikrin güçlenmesine diğer seçeneklere göre daha az katkı sağlar.
Adım 4 — C Seçeneğini İnceleme
“Çocuğun gelişimine katkı sağlamayacak bütün eserler çocuklar için gereksizdir. Çocuk kitapları çocuk gelişiminin birçok farklı yönünü içerisinde barındırmalıdır.”
- Çocuk kitabının asıl işlevinin “gelişime katkı” olduğunu vurgulayarak niteliksel bir ölçüt koyar ve güçlü bir ana düşünce temeli oluşturur.
Adım 5 — D Seçeneğini İnceleme
“Çocuk kitaplarının ticari bir mal olarak görülmesi, ülkemiz açısından gelecek kaygısı oluşturan en sorunlu durumlardan birisidir.”
- Çocuk kitaplarının piyasa ve nitelik sorunlarına değinerek konuyu yüzeysellikten çıkarıp derin bir toplumsal eleştiriye bağlar.
Adım 6 — Seçenek Karşılaştırması
A. Nitelik ve içerik sorununa odaklanarak ana fikri derinleştirir.
B. Yalnızca yüzeysel bir tanım ve yaş süreci sunar; metni derinleştirmez.
C. Kitabın temel işlevini ve amacını belirterek ana düşünceyi destekler.
D. Ticari boyut ve geleceğe etkisini ele alarak derinlemesine bir bakış açısı sunar.
Adım 7 — Son Doğrulama
Metin “daha derinlere inelim” diyerek nitelik, işlev ve eleştiri boyutuna geçiş yapmaktadır. A, C ve D seçenekleri bu derinleşmeyi sağlarken, B seçeneği yalnızca metnin başındaki yüzeysel tanımın benzerini tekrarladığı için ana düşünceye en az katkıyı sağlar.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: B) Çocuğun doğduğu günden itibaren ilgi duyacağı bütün kitaplar çocuk kitabıdır. Bebeklik dönemi ile başlayan kitapla temas, çocukluk ve gençlik dönemiyle devam etmektedir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Paragrafta ana düşünce ve yardımcı düşünce sorularında takıldığın başka soru tipleri varsa birlikte adım adım inceleyebiliriz, göndermek ister misin?
