Lale Devri hangi isyan ile sona ermiştir?
A) Eyalet İsyanları
B) Kabakçı Mustafa İsyanı
C) Patrona Halil İsyanı
D) 31 Mart İsyanı
E) Celali İsyanı
Osmanlı Tarihinde Lale Devri ve Patrona Halil İsyanı
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Osmanlı Devleti’nde 1718 Pasarofça Antlaşması ile başlayıp batılılaşma hareketlerinin hız kazandığı Lale Devri, 1730 yılında çıkan Patrona Halil İsyanı ile resmen sona ermiş; bu isyan sonucunda Sultan III. Ahmed tahttan indirilmiş ve Sadrazam Nevşehirli Damat İbrahim Paşa öldürülmüştür.
ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ
- A) Eyalet İsyanları; 17. yüzyılda merkezi otoritenin zayıflamasıyla Yemen, Bağdat, Kırım ve Eflak-Boğdan gibi uzak vilayetlerde çıkan isyanlardır, Lale Devri ile doğrudan ilişkisi yoktur.
- B) Kabakçı Mustafa İsyanı; 1807 yılında III. Selim’i tahttan indirerek Nizam-ı Cedid dönemini ve yeniliklerini sonlandıran isyandır.
- C) Patrona Halil İsyanı; 1730’da halkın ve yeniçerilerin artan lüks, israf ve İran savaşlarındaki başarısızlıklara tepki göstermesi sonucu çıkarak Lale Devri’ni kesin olarak sona erdirmiştir.
- D) 31 Mart İsyanı; 1909 yılında II. Meşrutiyet rejimine ve anayasal düzene karşı yapılmış gerici (irticai) nitelikli ayaklanmadır.
- E) Celali İsyanları; 16. ve 17. yüzyıllarda Anadolu’da ekonomik, vergisel ve sosyal bozulmalar nedeniyle çıkan halk ayaklanmalarıdır.
CEVAP: C) Patrona Halil İsyanı
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: ÖSYM ve MEB sınavlarında Lale Devri’ni bitiren isyan (1730 Patrona Halil) ile Nizam-ı Cedid’i bitiren isyan (1807 Kabakçı Mustafa) sıkça birbirinin çeldiricisi olarak kullanılır; kronolojik olarak III. Ahmed dönemi Patrona Halil ile, III. Selim dönemi ise Kabakçı Mustafa İsyanı ile noktalanmıştır.