L Cihazianın kullanıma sokulmasıyla elektronik
atikiardan kaynaklanan çevre kirliliğinin önlenmesi s
konusunda
bir mesafe katedilmesi
bekleniyor.
IL. Bu cihazlar suyla temas ettiğinde belirli bir süre
içinde kendiliğinden yok oluyor.
IIL. Ancak bu ürünler, ömrünü tamamlayip atik hâline
geldikten sonra kolay kolay yok olmaz ve geri
dönüştürülemez.
IV. Yeni elektronik cihazlar geliştimeye çalışan
mühendisler, ortaya çıkacak ürünün dayanıklı
ve uzun ömürlü olmasını ister.
V. Bu soruna yönelik çalışma yapan araştırmacilar
suda çözünebilen malzemelerden oluşan
elektronik cihazlar geliştirdi.
Yukarıda numaralanmış cümleler anlamlı bir bütün
oluşturacak biçimde siralandığında hangisi baştan
ikinci olur?
Anlamlı Paragraf Oluşturma: Elektronik Atıklar ve Yeni Çözümler
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Giriş Cümlesinin Belirlenmesi
Bir paragrafın giriş cümlesi, kendisinden önce bir anlatım olduğunu hissettiren bağlaçlar (ancak, bu yüzden, bu sebeple vb.) içermez. Verilen cümleler incelendiğinde; I, II, III ve V numaralı cümleler “bu cihazlar”, “ancak”, “bu soruna” gibi ifadelerle başladığı için giriş cümlesi olamaz. Paragrafın genel konusunu başlatan en uygun giriş cümlesi IV numaralı cümledir: “Yeni elektronik cihazlar geliştirmeye çalışan mühendisler, ortaya çıkacak ürünün dayanıklı ve uzun ömürlü olmasını ister.”
Adım 2 — Anlam Akışına Göre İkinci Cümlenin Belirlenmesi
Giriş cümlesinde ürünlerin dayanıklı olması isteğinden bahsedildi. Bu durumun yarattığı olumsuzluğu veya zıtlığı belirten ifadeyi bulmalıyız. III numaralı cümledeki “ancak” bağlacı, dayanıklılığın getirdiği soruna değinerek akışı devam ettirir: “Ancak bu ürünler, ömrünü tamamlayıp atık hâline geldikten sonra kolay kolay yok olmaz ve geri dönüştürülemez.”
Adım 3 — Soruna Yönelik Çözümün Belirlenmesi (Üçüncü Cümle)
Üçüncü cümlede bahsedilen “yok olmama ve geri dönüştürülememe” bir sorundur. V numaralı cümle bu soruna çözüm getiren araştırmacılardan bahseder: “Bu soruna yönelik çalışma yapan araştırmacılar suda çözünebilen malzemelerden oluşan elektronik cihazlar geliştirdi.”
Adım 4 — Çözümün Detaylandırılması (Dördüncü Cümle)
Yeni geliştirilen suda çözünür cihazların nasıl çalıştığı II numaralı cümlede açıklanır: “Bu cihazlar suyla temas ettiğinde belirli bir süre içinde kendiliğinden yok oluyor.”
Adım 5 — Sonuç ve Beklentinin Belirlenmesi (Beşinci Cümle)
Tüm bu sürecin yaratacağı olumlu etki I numaralı cümle ile paragrafı sonlandırır: “Cihazların kullanıma sokulmasıyla elektronik atıklardan kaynaklanan çevre kirliliğinin önlenmesi konusunda önemli bir mesafe katedilmesi bekleniyor.”
Adım 6 — Seçenek Karşılaştırması ve Doğrulama
Oluşan anlamlı sıralama şöyledir: IV - III - V - II - I
-
- Cümle: IV
- 2. Cümle: III
-
- Cümle: V
-
- Cümle: II
-
- Cümle: I
Soru bizden baştan ikinci cümleyi istediği için cevap III numaralı cümle olur.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: III (C seçeneği)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Paragraf Tamamlama
- Tanım: Cümleler arasındaki anlam bağlarını (neden-sonuç, zıtlık, tanım) takip ederek mantıklı bir bütün oluşturma sürecidir.
- Bu problemde: “Dayanıklılık isteği” (IV) ile “yok olmama sorunu” (III) arasındaki zıtlık ilişkisi anahtar noktadır.
SIK YAPILAN HATALAR:
Yanlış Giriş Seçimi
- Hatalı: Paragrafa “Bu cihazlar…” veya “Ancak…” diye başlayan cümlelerle başlamak.
- Doğru: Her zaman bağımsız, genel bir yargı bildiren cümleyi (IV) ilk sıraya koymalısınız.
- Neden: “Bu” veya “Ancak” gibi ifadeler mutlaka kendinden önceki bir yargıya ihtiyaç duyar.
Bu tür paragraf sıralama sorularında “bağlayıcı ifadeleri” (bu sorun, bu cihazlar, ancak) takip etmek işini çok kolaylaştırır. Benzer bir sıralama sorusu daha çözerek pratiğini geliştirmek ister misin?