- (I) Anadolu’nun direniş ruhunu simgeleyen
Kuvayımilliye hareketi, tarihimizin en onurlu
sayfalarından biridir. (II) O dönemde gösterilen büyük
özveri, bugün bile nesillere ilham kaynağı olmaya
devam etmektedir. (III) Tarihçiler, gün aşırı toplanan
meclis tutanaklarını titizlikle inceleyerek o günleri
anlamaya çalışıyor. (IV) Savaşın yıkıcı etkisiyle birçok
kent âdeta paramparça olmuş ancak milletin azmi
sayesinde yeniden inşa edilmiştir. (V) Arşivdeki
belgeleri kataloga kaydederken her bir kâğıdın bir
hatırayı taşıdığını hissediyor insan.
Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde
yazım yanlışı vardır?
A) I
B) II
C) III
D) IV
E) V
Diğer Sayfaya Geçiniz.
Kuvayımilliye Parçasındaki Yazım Yanlışının Tespiti
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Step 1 — I. Cümlenin İncelenmesi
“Anadolu’nun direniş ruhunu simgeleyen Kuvayımilliye hareketi, tarihimizin en onurlu sayfalarından biridir.”
- Kuvayımilliye: Türk Dil Kurumu (TDK) kurallarına göre bitişik ve büyük harfle başlar. Yazımı doğrudur.
- Anadolu’nun: Özel ada gelen çekim eki kesme işaretiyle ayrılmıştır, doğrudur.
Step 2 — II. Cümlenin İncelenmesi
“O dönemde gösterilen büyük özveri, bugün bile nesillere ilham kaynağı olmaya devam etmektedir.”
- Özveri: Anlamca kaynaşmış birleşik bir sözcük olup bitişik yazılır.
- Cümlede herhangi bir yazım ya da noktalama hatası bulunmamaktadır.
Step 3 — III. Cümlenin İncelenmesi
“Tarihçiler, gün aşırı toplanan meclis tutanaklarını titizlikle inceleyerek o günleri anlamaya çalışıyor.”
- Gün aşırı: “İki günde bir” anlamına gelen bu ikileme/zarf yapısı ayrı yazılır, yazımı doğrudur.
- Cümledeki diğer tüm sözcüklerin yazımı kurallara uygundur.
Step 4 — IV. Cümlenin İncelenmesi
“Savaşın yıkıcı etkisiyle birçok kent âdeta paramparça olmuş ancak milletin azmi sayesinde yeniden inşa edilmiştir.”
- Birçok: Bitişik yazılan belgisiz sıfattır, doğrudur.
- Paramparça: Pekiştirilmiş sıfat olup bitişik yazılır, doğrudur.
- Âdeta: Düzeltme işareti doğru kullanılmıştır.
Step 5 — V. Cümlenin İncelenmesi
“Arşivdeki belgeleri kataloga kaydederken her bir kâğıdın bir hatırayı taşıdığını hissediyor insan.”
- Katalog: TDK Yazım Kurallarına göre, Batı kökenli sözcüklerin sonunda bulunan “g” ünsüzü, ünlü ile başlayan bir ek aldığında “ğ” sesine dönüşür (yumuşar).
- Doğru kullanım: kataloğa
- Cümledeki kullanım: kataloga (Yazım yanlışı yapılmıştır).
Step 6 — Seçenek Karşılaştırması
A. I — “Kuvayımilliye” yazımı doğrudur.
B. II — “Özveri” yazımı doğrudur.
C. III — “Gün aşırı” yazımı doğrudur.
D. IV — “Paramparça” ve “birçok” yazımları doğrudur.
E. V — “kataloga” değil “kataloğa” olmalıdır.
Step 7 — Son Doğrulama
Batı kökenli sözcüklerdeki ünsüz değişimi kuralına göre (diyalog \rightarrow diyaloğu, psikolog \rightarrow psikoloğu, katalog \rightarrow kataloğa/kataloğu) V. cümledeki sözcük hatalı yazılmıştır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: E) V
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Yazım kurallarında sıklıkla karıştırılan yabancı kökenli diğer sözcüklerin yumuşama ve yazım kurallarıyla ilgili benzer alıştırmalar çözmek ister misin?