- () Anadolu’nun direniş ruhunu simgeleyen
Kuvayımilliye hareketi, tarihimizin en onurlu
say Malarından biridir. (ll) O dönemde gösterilen büyük
Özveri, bugün bile nesillere ilham kaynağı olmaya
devam etrmektedir. (1) Tarihçiler, gün aşırı toplanan
meclis tutanaklarını titizlikie inceleyerek o günleri
anlamaya çalışıyor. (V) Savaşın yıkicı etkisiyle birçok
kent adeta paramparça almuş ancak milletin azmi
sayesinde yeniden inşa edilmiştir. (V) Arşivdeki
belgeleri kataloğa kaydederken her bir kâğıdın bir
hatırayı taşıdığını hissediyor insan.
Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde
yazim yanlışı vardır?
A)
Günü
rüzgå
Dalg;
belirr
yakir
Orta
uns
ek
Kuvayımilliye hareketi, tarihimizin en onurlu sayfalarından biridir
Çözüm Adımları:
Adım 1 — I numaralı cümleyi inceleyelim
- Metin: “(I) Anadolu’nun direniş ruhunu simgeleyen Kuvayımilliye hareketi, tarihimizin en onurlu sayfalarından biridir.”
- Yazım Kuralı: “Kuvayımilliye” (Kuva-yi milliye / Kuva-yi Milliye) sözcüğü TDK yazım kurallarına göre bu şekilde bitişik ve doğru yazılır. “say Malarından” OCR hatası olup orijinal soruda “sayfalarından” şeklinde doğrudur. Bu cümlede yazım yanlışı yoktur.
Adım 2 — II numaralı cümleyi inceleyelim
- Metin: “(II) O dönemde gösterilen büyük özveri, bugün bile nesillere ilham kaynağı olmaya devam etmektedir.”
- Yazım Kuralı: “özveri”, “bugün”, “ilham kaynağı” sözcüklerinin yazımları ve eklerin yazımı tamamen doğrudur. Bu cümlede de yazım yanlışı yoktur.
Adım 3 — III numaralı cümleyi inceleyelim
- Metin: “(III) Tarihçiler, gün aşırı toplanan meclis tutanaklarını titizlikle inceleyerek o günleri anlamaya çalışıyor.”
- Yazım Kuralı: “gün aşırı” ikilemesi ayrı yazılması gereken bir söz öbeğidir; ancak buradaki asıl önemli nokta zarf-fiil ekleri veya sözcüklerin anlamına yönelik değildir. Bekleyin, metnin tamamındaki diğer noktalara bakalım.
- Metindeki ifadeye tekrar dikkat edelim: Cümledeki “gün aşırı” ifadesi ayrı yazılır, burada bir yazım hatası yoktur. Ancak soru numarasında ve seçeneklerdeki numaralandırmaya dikkat edelim: Metinde (I), (II), (1) [yani III], (V) [aslında IV], (V) şeklinde numaralandırma hataları yapılmış olsa da standart ÖSYM tarzı soru kökünde cümleler sırasıyla I, II, III, IV ve V olarak alınır.
- Metnin III numaralı cümlesine (1 şeklinde görünen) ve IV numaralı cümlesine (V şeklinde görünen) bakalım:
- Cümle III (1): “Tarihçiler, gün aşırı toplanan meclis tutanaklarını titizlikle inceleyerek o günleri anlamaya çalışıyor.” → Burada bir yazım veya imla hatası görünmemektedir.
- Cümle IV (V): “Savaşın yıkıcı etkisiyle birçok kent adeta paramparça almuş ancak milletin azmi sayesinde yeniden inşa edilmiştir.” cümlesindeki “almuş” sözcüğü yazım/imla yanlışıdır (doğrusu “olmuş” olmalıdır). Metindeki bu hata IV numaralı cümlededir.
Adım 4 — Seçeneklerin ve Cümlelerin Analizi
- I numaralı cümle: Yazım yanlışı yok. (“Kuvayımilliye” ve diğer sözcükler doğru.)
- II numaralı cümle: Yazım yanlışı yok.
- III numaralı cümle: Yazım yanlışı yok. (“gün aşırı” ayrı yazılır, doğru.)
- IV numaralı cümle: “almuş” kelimesi yazım yanlışlıdır (olmuş olmalıydı).
- V numaralı cümle: Yazım yanlışı yok. (“kâğıdın” sözcüğündeki düzeltme işareti doğrudur.)
Adım 5 — Seçenek Karşılaştırması
A) I — Yazım yanlışı yoktur.- B) II — Yazım yanlışı yoktur.
- C) III — Yazım yanlışı yoktur.
D) IV — Doğrudur. “almuş” kelimesi yazım yanlışı içerir, doğrusu “olmuş” olmalıdır.- E) V — Yazım yanlışı yoktur.
Adım 6 — Son Doğrulama
IV numaralı cümlede geçen “almuş” sözcüğü ses ve yazım kurallarına aykırıdır; ünlü uyumlarına ve kelimenin kökenine göre “olmuş” şeklinde yazılması gerekir. Bu nedenle doğru cevap D seçeneğidir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: D) IV
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Yazım Yanlışları (İmla Kuralları)
- Tanım: Sözcüklerin ses ve yazım kurallarına uygun olarak yazılması kuralıdır. Yanlış harf kullanımı veya ünlü uyumuna aykırılık yazım yanlışlarına yol açar.
- Bu problemde: IV numaralı cümlede yer alan “almuş” sözcüğü yanlış yazılmış olup doğrusu “olmuş” olmalıdır.
SIK YAPILAN HATALAR:
Yanlış Yaklaşım:
- Yanlış: Sorunun başında yer alan “Kuvayımilliye” kelimesinde yazım yanlışı olduğunu düşünerek A seçeneğine gitmek.
- Doğru: “Kuvayımilliye” TDK’ye göre bitişik ve bu şekilde doğru yazılır. Yazım yanlışı ses değişiminin yanlış yazıldığı IV numaralı cümledeki “almuş” sözcüğündedir.
- Neden yanlış: Özel adların veya kalıplaşmış tarihi terimlerin yazımı karıştırılarak temel imla kuralları göz ardı edilebilir.
Bu konuyu pekiştirmek için benzer bir imla kuralları sorusu çözmemi ister misin?