Kütleleri kilogram cinsinden birer sayma sayısı olan ve her biri farklı kütlelerde olan beş çuval, ağırdan hafife doğru sıralanmıştır.
Bu çuvallardan B ile C 'nin kütleleri aralarında asal, A ile B’nin kütleleri ise aralarında asal değildir.
Buna göre A ve C çuvallarının kütlelerinin toplamı aşağıdakilerden hangisi olamaz?
A) 17
B) 18
C) 19
D) 20
Aralarında Asal Sayılar ve Eşitsizlik Analizi
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Birden başka ortak pozitif böleni olmayan sayma sayılarına aralarında asal sayılar denir (\text{EBOB}(x, y) = 1). Aralarında asal olmayan sayıların ise 1’den büyük en az bir ortak böleni bulunur (\text{EBOB}(x, y) > 1).
ÇÖZÜM ADIMLARI
Adım 1 — Değişkenlerin Alabileceği Değer Aralıklarının Belirlenmesi
Çuvallar kütlelerine göre büyükten küçüğe sıralandığından ve her biri birer sayma sayısı olduğundan eşitsizlik şu şekildedir:
Buna göre A, B, C \in \{7, 8, 9, 10, 11, 12\} kümesinden seçilen farklı sayılardır. Verilen koşullar:
- \text{EBOB}(B, C) = 1 (B ile C aralarında asal)
- \text{EBOB}(A, B) > 1 (A ile B aralarında asal değil)
Adım 2 — Seçeneklerin İncelenmesi
-
A) 17 Olabilir mi?
A = 10 ve C = 7 seçilirse A + C = 17 olur.
10 > B > 7 aralığında B = 8 alınabilir:
\text{EBOB}(10, 8) = 2 > 1 (koşul sağlanır) ve \text{EBOB}(8, 7) = 1 (koşul sağlanır).
Dolayısıyla toplam 17 olabilir. -
B) 18 Olabilir mi?
A + C = 18 olması için 13 > A > B > C > 6 koşuluna göre olası (A, C) ikililerini inceleyelim:- A = 12 \implies C = 6 olur; ancak C > 6 olmak zorunda olduğundan bu durum elenir.
- A = 11 \implies C = 7 olur. Bu durumda B \in \{8, 9, 10\} olabilir. Ancak 11 bir asal sayı olduğundan bu aralıktaki hiçbir B değeri ile ortak böleni olamaz (\text{EBOB}(11, B) = 1). Bu nedenle A ile B aralarında asal kalır, şart sağlanmaz.
- A = 10 \implies C = 8 olur. 10 > B > 8 olduğundan B = 9 olmak zorundadır. Ancak \text{EBOB}(10, 9) = 1 olduğundan A ile B aralarında asal olur ve kural bozulur.
A \le 9 için A + C \le 9 + 8 = 17 olacağından 18 elde edilemez. Dolayısıyla toplam 18 olamaz.
-
C) 19 Olabilir mi?
A = 12 ve C = 7 seçilirse A + C = 19 olur.
B = 9 alınırsa: \text{EBOB}(12, 9) = 3 > 1 ve \text{EBOB}(9, 7) = 1 şartları sağlanır. -
D) 20 Olabilir mi?
A = 12 ve C = 8 seçilirse A + C = 20 olur.
B = 9 alınırsa: \text{EBOB}(12, 9) = 3 > 1 ve \text{EBOB}(9, 8) = 1 şartları sağlanır.
CEVAP: B) 18 (A + C \neq 18)
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Sıralı eşitsizlik sorularında asal sayıları sınır veya ara değer olarak test etmek hızlı eleme sağlar. A = 11 gibi kendisinden küçük tüm pozitif tam sayılarla aralarında asal olan değerler, “aralarında asal değildir” koşulunu doğrudan çürütür.
