(Kütle, Hacimve Özkütle)
Bu test için
önerilen süre
I10 DK
4. Hacim bir maddenin uzayda kapladiğı yerdir.
Hacim ile ilgili;
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — I. Öncülün Analizi (“Maddeler için ayırt edici özelliktir.”)
Hacim, tüm maddelerde (katı, sıvı, gaz) bulunan ortak bir özelliktir. Farklı türden iki maddenin hacmi birbirine eşit olabilir; bu nedenle hacim tek başına maddeleri birbirinden ayırmak için kullanılamaz. Maddeler için ayırt edici olan özellik hacim değil, birim hacimdeki kütle yani özkütledir (d = \frac{m}{V}). Bu nedenle I. öncül yanlıştır.
Adım 2 — II. Öncülün Analizi (“Sıvıların hacmi konuldukları kabın şekline göre değişir.”)
Sıvılar akışkan oldukları için konuldukları kabın şeklini alırlar; ancak belirli bir sıcaklık ve basınç altında hacimleri sabittir. Örneğin 100\text{ mL} su, ister silindirik ister küresel bir kaba konulsun hacmi yine 100\text{ mL} olarak kalır. Bu nedenle II. öncül yanlıştır.
Adım 3 — III. Öncülün Analizi (“Esnek balon içindeki gazın hacmi, balona uygulanan basınç arttıkça azalır.”)
Gazlar sıkıştırılabilir akışkanlardır. Sabit sıcaklıkta gazların basıncı ile hacmi ters orantılıdır (P \cdot V = \text{sabit}). Esnek bir balona dışarıdan uygulanan basınç artırıldığında, iç basınç ile dış basınç dengelenene kadar balon sıkışır ve gazın hacmi küçülür. Bu nedenle III. öncül doğrudur.
Adım 4 — Seçenek Karşılaştırması
A. Yalnız I — Hacim ayırt edici değil, ortak özelliktir.
B. Yalnız III — Yalnızca III. öncül doğru fiziksel açıklamayı içerir.
C. I ve II — Hem I hem de II. öncül hatalı kavramlar içermektedir.
D. II ve III — II. öncül yanlış olduğu için elenir.
E. I, II ve III — I ve II. öncüller yanlış olduğundan elenir.
Adım 5 — Son Doğrulama
Verilen öncüller incelendiğinde; hacmin ortak özellik olması ve sıvı hacminin kabın şekline bağlı olmaması gerekçeleriyle I ve II elenir. Gazların basınç altında sıkışabilmesi prensibine dayanan III. ifade tek doğru yargıdır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: B) Yalnız III
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Katı, sıvı ve gazların hacim ve şekil özelliklerinin karşılaştırmasını bir tablo halinde detaylandırmamı ister misin?
