I. Kurak yerde yetişen ağaçların yapraklarının dar yüzeyli olması
II. İstridyenin bulunduğu yere göre kabuk şekli değiştirmesi
III. Kaplumbağanın korunmak için sert dış kabuğa sahip olması
IV. Nemli bölgelerde yaşayan bitkilerin uzun ve ince yapıda olması
Yukarıda verilen özelliklerden kaç tanesi adaptasyona örnektir?
A) 1
B) 2
C) 3
D) 4
Canlılarda Adaptasyon ve Modifikasyon Örnekleri
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Adaptasyon; bir canlının belirli bir çevrede yaşama ve üreme şansını artıran, nesilden nesile aktarılan kalıtsal özelliklerdir. Çevre şartlarının etkisiyle genlerin işleyişinde meydana gelen ve kalıtsal olmayan geçici değişimler ise modifikasyon olarak adlandırılır.
ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ
Öncüllerde verilen canlı özellikleri incelendiğinde:
- I. Kurak yerde yetişen ağaçların yapraklarının dar yüzeyli olması: Su kaybını (terlemeyi) azaltarak kurak iklimde hayatta kalmayı sağlayan kalıtsal bir uyumdur; adaptasyondur.
- II. İstridyenin bulunduğu yere göre kabuk şekli değiştirmesi: Çevrenin (akıntı, tutunulan yüzey) etkisiyle genlerin işleyişinde meydana gelen kalıtsal olmayan bir değişimdir; modifikasyondur.
- III. Kaplumbağanın korunmak için sert dış kabuğa sahip olması: Düşmanlardan korunma ve hayatta kalma şansını artıran kalıtsal bir özelliktir; adaptasyondur.
- IV. Nemli bölgelerde yaşayan bitkilerin uzun ve ince yapıda olması: Nemli iklim koşullarına ve fazla suyun atılmasına yönelik kalıtsal bir morfolojik özelliktir; adaptasyondur.
Verilen özelliklerden 3 tanesi (I, III ve IV) adaptasyon örneğidir.
CEVAP: C) 3
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: MEB ve LGS sorularında istiridyelerin kabuk şeklinin tutundukları kayaya göre değişmesi ve çuha çiçeğinin sıcaklığa göre renk değiştirmesi en sık sorulan klasik modifikasyon çeldiricileridir; adaptasyonla karıştırılmamalıdır.