Soru:
Elemanları pozitif tam sayılar olan bir kümenin en az iki elemanının çarpımı yine o kümenin bir elemanı oluyorsa, bu kümeye çarpımlı küme denir.
A = {a, 2, 8} ve B = {a, b, 24} kümeleri birer çarpımlı kümedir.
Buna göre, b sayısı aşağıdakilerden hangisi olamaz?
A) 32 B) 12 C) 6 D) 3 E) 2
İçindekiler
- Kavramın Doğru Yorumu
- A Kümesinin İncelenmesi
- B Kümesinin İncelenmesi
- Şıkların Tek Tek Testi
- Sonuç ve Cevap
- Özet Tablosu
1. Kavramın Doğru Yorumu
Soruda “en az iki elemanının çarpımı yine o kümenin bir elemanı ise…” ifadesiyle kastedilen,
“kümedeki iki farklı pozitif tam sayının çarpımı, küme içinde bir başka elemana eşitse” durumu olarak yorumlanmalıdır.
– Yani üç elemanlı {x, y, z} kümesinde en az bir çift (x·y = z veya x·z = y veya y·z = x) ilişkisi aranır.
– Çarpım sonucu, çarpılan iki sayıdan farklı olmak zorundadır; aksi halde 1 ile yapılan “triviyal” çarpımlar değerlendirilmeye alınmaz.
2. A Kümesinin İncelenmesi
A = {a, 2, 8} üç elemanı var. “Çarpımlı” olması için en az bir çiftinin ürünü, diğer elemana eşit olmalı.
Olası denklemler:
- a·2 = 8 ⇒ a = 4
- a·8 = 2 ⇒ a = 2⁄8 = ¼ (pozitif tam sayı değil)
- 2·8 = a ⇒ a = 16
Sonuç: A kümesinin çarpımlı olması için
a = 4 veya a = 16 değerleri söz konusu olabilir.
3. B Kümesinin İncelenmesi
B = {a, b, 24}. Aynı mantıkla en az bir çarpım ilişkisi aranır:
- a·b = 24
- a·24 = b
- b·24 = a
Buna göre üç bilinmeyen içinden tek geçerli tam sayı ilişkisi “a·b = 24” denklemidir.
Diğer ikisi
- a·24 = b ⇒ b çok büyük kalır (şıklar içinde yok)
- b·24 = a ⇒ a<b ise bu da küçük a değeri vermez.
Dolayısıyla tek makul şart:
a \cdot b = 24
Burada A’dan gelen a değeri ya 4’tür ya 16’dır.
- Eğer a = 4 ise
4·b = 24 ⇒ b = 6 - Eğer a = 16 ise
16·b = 24 ⇒ b = 24/16 = 1.5 (tam sayı değil)
Sonuç: B kümesinin çarpımlı olabilmesi için mutlak şekilde
a = 4 ve b = 6 olmalıdır.
4. Şıkların Tek Tek Testi
Elimizdeki seçenekler: 32, 12, 6, 3, 2
- b=6 ⇒ mümkündür (a=4 alınca 4·6=24)
- b diğerleri (32, 12, 3, 2) için 4·b=24 denklemi tam sayı çözüm vermez ve a=16 seçildiğinde de tam sayı b elde edilemez.
Dolayısıyla b için tek mümkün değer 6’dır.
5. Sonuç ve Cevap
Soruda “hangisi olamaz?” şeklinde yazılmış; ancak yukarıdaki kesin çözüm, şıklardan yalnızca 6’nın olabileceğini, geriye kalanların olamayacağını gösterir.
Bu durumda:
- Olabilir: 6
- Olamazlar: 32, 12, 3, 2
Sorunun asıl sorduğu “hangisi olabilir?” ise cevap C) 6 olacaktır.
Eğer soruda gerçekten “hangisi olamaz?” ise doğru şık E) şıkkındaki “2” değil; 2, 3, 12, 32 hepsi olamaz.
Muhtemelen kitapta veya sınav kağıdınızda soru “hangisi olabilir” şeklinde kast edilmiştir ve cevap 6’dır.
6. Özet Tablosu
| A Kümesi | Çarpım İlişkisi | a Değeri | Geçerli mi? |
|---|---|---|---|
| {a, 2, 8} | a·2 = 8 | a = 4 | |
| {a, 2, 8} | 2·8 = a | a = 16 | |
| {a, 2, 8} | a·8 = 2 | a = ¼ | ✘ |
| B Kümesi | Çarpım İlişkisi | b = 24/a | Geçerli mi? |
|---|---|---|---|
| {4, b, 24} | 4·b = 24 | b = 6 | |
| {16, b, 24} | 16·b = 24 | b = 1.5 | ✘ |
| Diğer kombinasyonlar | (a·24=b veya b·24=a) | — | ✘ |
Cevap: C) 6 [@Tugce_Ozdemir1]
