1-5. soruları aşağıdaki metinden yararlanarak cevaplayınız.
Felsefe profesörü Aydın ve fizik profesörü Ömer, varlığın doğası hakkında görüş alışverişinde bulunmak üzere bir araya gelirler:
Ömer: Bir bilim insanı olarak benim için madde, varlığın özüdür Varlık Mülebilir, gizlemetlir ve de neylerle doğrulanabilir bir gerçekliktir
Aydın: Peki, zihnimizde oluşturduğumuz düşünceler, hayaller ya da matematiksel kavramlar. Bunlar de bir varlık türü değil midir?
Ömer: Matematiksel kavramlar ya da düşünceler. Insan zihninin soyutlamalandır ve yalnızca bir kavram olarak değerlendirilebilir. Bunların fiziksel bir varlığı yoktur, bu nedenle reel bir varlik olarak nitelendirile mez
Aydın: Ancak Platon’un felsefesi, bize fiziksel bir varlıkları olmamasına karşın ideaların asıl gerçeklik duğunu söyler. Örneğin bir üçgenin mükemmel formu zihinde vardır ve bu form, maddi dünyadak her üçgenden daha gerçektir.
Õmer: Bunu anlıyorum ama modern bilimde maddi olmayan hiçbir şeyin varlığına dair kesin bir kanıt bula mıyoruz. Bu durum, varlığın özünün maddi nitelikte olduğunu gösterir.
Aydın: Peki, bir şeyin özü ve fenomeni arasında nasıl bir ilişki var sence? Örneğin masa olarak algıladığımız fenomen, aslında atomların bir araya gelmiş hali değil mi? O hälde masanın algılanan häli mi yoksa atomlar mi daha gerçek?
Ömer: Elbette atomlar daha gerçektir. Masa, atomlardan oluştuğu için gerçekliğini bu temel parçacıklar dan alır. Başka bir deyişle gördüğümüz şey, atomların bir araya gelmesiyle oluşan bir fenomendir. Feno men, özden türemiştir.
Aydın: Ama bu görüş, fenomenlerin gerçekliğini zayıflatmaz mi? Bence fenomenler de kendi başlanına bir gerçeklik taşır. Ayrıca varoluş kavramı da burada devreye giriyor.
Ömer: Varoluş, bilimsel açıdan maddenin bir özelliğidir. Eğer bir şey fiziksel olarak mevcutsa o şey var olur. Bilim, bunu böyle tanımlar.
Aydın: Evet ama varoluşun maddi gerçeklik dışında farklı katmanları da olabilir. Bence varolus, bir seyin sadece mevcut olması değildir. Varoluşun anlam, değer ve bilinçle ilişkili bir boyutu da vardir
1. Ömer’in görüşleri, varlık felsefesinin hangi kavramlarıyla ilişkilidir? Açıklayınız.
2. Aydın’ın “idea” kavramına olan yaklaşımını modern bilimsel görüşlerle uzlaştırmak mümkün müdür? Gerekçelendirerek açıklayınız.
3. Aydın ve Ömer arasındaki “fenomen’ ve 'öz” tartışmasında hangi tarafın argümanını daha ikna edici buluyorsunuz? Gerekçelendirerek açıklayınız.
4. Aydın, varoluşun anlam, değer ve bilinçle ilişkili boyutunu nasıl örneklendirebilir?
5. Bu tartışmada “varlık” kavramına felsefe ve bilimin yaklaşım farkları nelerdir?
(Cevaplar birer (1) cümlelik olsun.)