d
Yerlesim/Alan
Küleürel Değerl
Arkeolojik Değeri
Tarihi Değeri
2. Kütürel miras alanlar ile ilill aşağıdaki tabloyu doldurunuz.
ANEIEN
teo
Nemrot
L Haritadaki kutucuklarnn yer aldio
aldou hshuklare iloili niras alannt yariniz.
Anadolu’nun Kültürel Miras Alanları Harita ve Tablo Çalışması
1. Bölüm: Harita Üzerindeki Kutucukların Eşleştirilmesi
Haritada işaretli noktalar, Türkiye’nin UNESCO Dünya Miras Listesi’nde yer alan önemli arkeolojik ve tarihi alanlarını göstermektedir:
- Çanakkale civarındaki kutucuk (Kuzeybatı Anadolu): b. Troya
- Muğla - Antalya sınırındaki kutucuk (Güneybatı Anadolu / Teke Yarımadası): c. Letoon
- Konya civarındaki kutucuk (İç Anadolu): a. Çatalhöyük
- Malatya civarındaki kutucuk (Doğu Anadolu): d. Arslantepe
- Adıyaman civarındaki kutucuk (Güneydoğu Anadolu’nun kuzeyi): e. Nemrut
- Şanlıurfa civarındaki kutucuk (Güneydoğu Anadolu): ç. Göbeklitepe
2. Bölüm: Kültürel Miras Alanları Tablosunun Doldurulması
| Yerleşim / Alan | Kültürel Değeri | Arkeolojik Değeri | Tarihi Değeri |
|---|---|---|---|
| a. Çatalhöyük (Konya) | İnsanlığın avcı-toplayıcılıktan yerleşik köy ve kent hayatına geçişini, sosyal eşitlik ve komün yaşam kültürünü yansıtır. | Sokaksız ev mimarisi (çatılardan giriş), duvar resimleri, ana tanrıça heykelcikleri ve Neolitik döneme ait zengin buluntular barındırır. | MÖ 7000’lere dayanan geçmişiyle insanlık tarihindeki ilk planlı kentsel yerleşim modellerinden biridir. |
| b. Troya (Çanakkale) | Doğu ile Batı arasındaki kültürel etkileşimin, Homeros’un İlyada Destanı’na konu olan efsanevi kültürel hafızanın merkezidir. | Üst üste kurulmuş 9 farklı arkeolojik katman barındırır; antik savunma duvarları ve megaron tipi yapıların erken örneklerini sunar. | MÖ 3000’den Roma dönemine kadar kesintisiz yerleşim görmüş, antik ticaret ve savaş stratejilerinin kilit noktası olmuştur. |
| c. Letoon (Muğla/Antalya) | Likya uygarlığının dini ve idari tören merkezi olup çok tanrılı inanç sistemini ve Likya kültürünü temsil eder. | Leto, Apollon ve Artemis adına yapılmış tapınak kalıntıları ile Likya, Grek ve Aramice dillerinde yazılmış üç dilli (Trilingual) yazıtı içerir. | Antik Likya Birliği’nin dini birliğini simgeler ve Likya dilinin çözülmesini sağlayan en önemli tarihi kanıttır. |
| ç. Göbeklitepe (Şanlıurfa) | Avcı-toplayıcı insanların tapınaklar etrafında bir araya geldiğini göstererek dinlerin medeniyet inşasındaki kültürel rolünü kanıtlar. | Üzerinde kabartma hayvan figürleri ve semboller bulunan T biçimli devasa kireçtaşı dikilitaşlar ve anıtsal dairesel yapılar barındırır. | Yaklaşık 12.000 yıllık geçmişiyle (MÖ 9600 civarı) dünya üzerinde bilinen en eski anıtsal kült/inanç merkezidir. |
| d. Arslantepe (Malatya) | İlk bürokratik yapının, devlet modelinin ve merkezi yönetim anlayışının doğuşunu simgeler. | Kerpiç saray kompleksi, mühür baskıları (erken muhasebe kayıtları) ve dünyada bilinen en eski kılıç örneklerini barındırır. | MÖ 4. binyılda kabile düzeninden erken devlet mekanizmasına ve resmi saray teşkilatlanmasına geçişin ilk kanıtıdır. |
| e. Nemrut (Adıyaman) | Helenistik ve Pers kültürlerinin, Doğu ile Batı inanç ve sanat tarzlarının bir arada kaynaştığı sentez bir anıt kültürüdür. | 2150 metre zirvede yer alan tümülüs ile devasa tanrı ve kral heykelleri (Zeus, Apollon, Herakles, Kral I. Antiochos) barındırır. | Kommagene Krallığı’nın gücünü ölümsüzleştirmek amacıyla MÖ 1. yüzyılda inşa edilen eşsiz bir anıt mezardır. |
TEMEL KAVRAMLAR:
- UNESCO Dünya Mirası: İnsanlığın ortak mirası kabul edilen, evrensel değer taşıyan kültürel ve doğal varlıklar.
- Neolitik Çağ: İnsanların tarıma, hayvancılığa ve yerleşik hayata başladığı Yeni Taş Çağı (Çatalhöyük ve Göbeklitepe bu dönemle doğrudan ilişkilidir).
Bu miras alanlarından biri hakkında (örneğin Göbeklitepe’nin tarihin akışını nasıl değiştirdiği üzerine) daha ayrıntılı bilgi edinmek ister misin?