- Satış rakamlarının analitiğine bakarsak Küçük Prens epey
Soru Fotoğrafı:
Küçük Prens metnindeki durum eklerinin analizi
Bu soruda, verilen metin içerisinde hangi durum (hal) ekinin bulunmadığını tespit etmemiz gerekiyor. Durum ekleri; belirtme (-i), yönelme (-e), bulunma (-de), ayrılma (-den) ve ilgi eki (tamlayan eki olan -ın/-in bazen bu kategoride değerlendirilir) olarak gruplandırılır.
[ÇÖZÜM ADIMLARI:]
Adım 1 — Belirtme Durum Eki (-ı, -i, -u, -ü) Analizi
Metinde yer alan “dünyanın büyüsünü”, “okunabilecek Küçük Prens’i” (metinde kastedilen anlamda) veya “rakamların anlattığına” kısmındaki yapılar incelendiğinde; “büyüsünü” kelimesindeki son “-ü” eki belirtme durum ekidir.
(Not: Metinde “büyüsü-n-ü” şeklinde kaynaştırma harfiyle kullanılmıştır.)
Adım 2 — Yönelme Durum Eki (-a, -e) Analizi
Metinde birçok yerde yönelme eki mevcuttur:
- “dünyaya” (dünya-ya)
- “başkaldırıya” (başkaldırı-ya)
- “tahribata” (tahribat-a)
- “inançsızlığa” (inançsızlığ-a)
Bu kelimelerdeki “-a/-e” ekleri yönelme durum ekidir.
Adım 3 — Bulunma Durum Eki (-da, -de, -ta, -te) Analizi
Metindeki “rakamlarında” (metin başında kastedilen anlam) veya “klasik hâline” gibi yapılar yerine doğrudan bulunma anlamı veren “modern dünyada” veya benzeri bir kullanım aranmalıdır. Metni dikkatle incelediğimizde; “hâline” kelimesi yönelme, “yol açtığı” sıfat-fiildir. Ancak metinde doğrudan “-da / -de” eki almış bir isim (bulunma hali) bulunmamaktadır.
Adım 4 — Ayrılma Durum Eki (-dan, -den, -tan, -ten) Analizi
Metnin ortasında yer alan “herkesten” (herkes-ten) kelimesindeki “-ten” eki ayrılma durum ekidir.
Adım 5 — İlgi Durum Eki (-ın, -in, -un, -ün) Analizi
Metinde tamlama kuran birçok ilgi eki vardır:
- “rakamlarının”
- “dünyanın”
- “savaşın”
Bu ekler ilgi (tamlayan) durum ekidir.
Adım 6 — Seçenek Karşılaştırması
A. Bulunma — Metinde “-da, -de, -ta, -te” eki almış bir sözcük yoktur.
B. Ayrılma — “herkesten” kelimesinde var.
C. Yönelme — “dünyaya”, “tahribata” kelimelerinde var.
D. Belirtme — “büyüsünü” kelimesinde var.
E. İlgi — “dünyanın”, “rakamlarının” kelimelerinde var.
Adım 7 — Final Doğrulama
Metni tekrar taradığımızda; yönelme (-e), ayrılma (-den), belirtme (-i) ve ilgi (-in) eklerini net bir şekilde görebiliyoruz. Ancak bulunma (-de) eki almış herhangi bir isim veya isim soylu sözcük parçada yer almamaktadır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[CEVAP:] A) Bulunma
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Bu konudaki diğer durum eklerini veya “iyelik eki ile belirtme eki arasındaki farkı” daha detaylı incelememi ister misin?