Küçük boy portakal suyu 10 TL ve büyük boy portakal suyu 12 TL 'dir

Küçük boy portakal suyu 10 TL ve büyük boy portakal suyu 12 TL’dir. Gün sonunda küçük boy ve büyük boy bardaklarda satılan portakal suyu miktarlarının mililitre cinsinden değerlerinin eşit olduğu görülmüştür.
Portakal suyu satışından elde edilen toplam gelir 500 TL’den fazla olduğuna göre gün sonunda en az kaç bardak portakal suyu satılmıştır?
A) 40
B) 45
C) 50
D) 55

EKOK ile Eşit Hacim ve Gelir Problemi Çözümü

:light_bulb: KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Farklı hacimdeki bardaklardan eşit miktarda satılabilmesi için satılan portakal suyu miktarları bardak hacimlerinin En Küçük Ortak Katı (EKOK) olmalıdır. Buradan elde edilen birim gelirin katı alınarak koşulu sağlayan en küçük tam sayı katsayısı bulunur.


:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI

Adım 1 — Satılan Portakal Suyu Miktarlarının Eşitlenmesi (EKOK Hesabı)
Küçük bardak 80\text{ ml}, büyük bardak 120\text{ ml} hacmindedir. Her iki boydan satılan toplam hacim birbirine eşit olduğuna göre bu miktar 80 ve 120’nin ortak katı olmalıdır.

\text{EKOK}(80, 120) = 240\text{ ml}

Buna göre satılan portakal suyu miktarı her iki boy için de 240k\text{ ml} olur (k bir pozitif tam sayıdır).

Adım 2 — Bir Kat (k=1) İçin Bardak Sayısı ve Toplam Gelirin Hesaplanması
Her 240\text{ ml} portakal suyu için satılan bardak sayıları:

  • Küçük boy: \frac{240}{80} = 3\text{ bardak}
  • Büyük boy: \frac{240}{120} = 2\text{ bardak}

Bu satıştan elde edilen gelir:

\text{Gelir} = (3 \times 10) + (2 \times 12) = 30 + 24 = 54\text{ TL}

Yani her k katı için 5 bardak satılır ve 54\text{ TL} gelir elde edilir.

Adım 3 — Gelir Şartının Sağlanması ve En Az Bardak Sayısı
Toplam gelirin 500\text{ TL}'den fazla olduğu bilinmektedir:

54 \times k > 500
k = 9 \implies 54 \times 9 = 486\text{ TL} \quad (486 \le 500)
k = 10 \implies 54 \times 10 = 540\text{ TL} \quad (540 > 500)

Koşulu sağlayan en küçük tam sayı değeri k = 10’dur. Toplam satılan bardak sayısı:

\text{Toplam Bardak} = (3 + 2) \times 10 = 5 \times 10 = 50\text{ bardak}

:white_check_mark: CEVAP: C) 50 (Toplam 50 bardak satılmıştır)

:warning: SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Bu tür sorularda hacimler eşitlendiğinde fiyatları doğrudan eşitlemeye çalışmak yaygın bir hatadır. Önce ortak hacim (EKOK) bulunmalı, ardından o hacme denk gelen bardak sayıları üzerinden “paket gelir” hesaplanmalıdır.