SORU:
Kübra’nın kullandığı uçağın mavi bölümdeki hızının, pembe bölümdeki hızına oranı \frac{3}{7} ve hızının mavi bölgedeki hızına oranı ise \frac{2}{3} 'tür. Uçağın sarı bölgedeki hızı 240 km/saat olduğuna göre pembe bölgedeki hızı, mavi bölgeden kaç km/saat fazladır?
Seçenekler:
A) 540
B) 480
C) 420
D) 360
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
- Oran ve orantı kuralları
- Kesirlerle işlem yapma
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Verilen oranları yaz
- Mavi bölgedeki hızın, pembe bölgedeki hıza oranı: \frac{3}{7}
- Pembe bölgedeki hızın, mavi bölgedeki hıza oranı: \frac{2}{3}
Burada dikkat: Oranlar birbirinin tersidir. Birinci oran, \frac{\text{mavi}}{\text{pembe}} = \frac{3}{7}
İkinci oran, \frac{\text{pembe}}{\text{mavi}} = \frac{2}{3}
Verilen oranlar çelişkili gibi görünüyor, ama soruda muhtemelen farklı bölgelerle ilgili. Sarı bölgeden yola devam edeceğiz.
Adım 2 — Sarı bölgedeki hız üzerinden mavi ve pembe hızları bul
Soruda sarı bölge hızı 240 km/sa olarak verilmiş. Sarı bölgeye ilişkin oranları kullanacağız.
Sarı bölgedeki hızın mavi bölgedeki hızla oranı \frac{2}{3} ise:
\frac{\text{sarı}}{\text{mavi}} = \frac{2}{3}
\Rightarrow \text{mavi} = \frac{3}{2} \times \text{sarı} = \frac{3}{2} \times 240 = 360 \text{ km/sa}
Adım 3 — Mavi ve pembe arasındaki hızları oranla
Mavi bölgedeki hız, pembe bölgedeki hızın \frac{3}{7} 'si ise:
\frac{\text{mavi}}{\text{pembe}} = \frac{3}{7}
\Rightarrow \text{pembe} = \frac{7}{3} \times \text{mavi} = \frac{7}{3} \times 360 = 840 \text{ km/sa}
Adım 4 — Pembe ve mavi hızları arasındaki farkı bul
840 - 360 = 480 \text{ km/sa}
CEVAP: B) 480
TEMEL KAVRAMLAR:
-
Oran:
- Tanım: İki niceliğin karşılaştırılmasıdır.
- Bu problemde: Bölümlerdeki hızların birbirine oranı
-
Orantı:
- Tanım: İki oran arasındaki eşitlik.
- Bu problemde: Farklı bölgelerdeki hız ilişkilerinin bulunması
SIK YAPILAN HATALAR:
Oranların ters anlaşılması
- Yanlış: Mavi/pembe ve pembe/mavi oranlarını karıştırmak
- Doğru: Oranı verilen şekli dikkatle kullanmak
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?