gösterilmiştir.
Buna göre verilen hücrelerden hangileri mitoz bölün-
me geçirebilir?
om sayıları farkl hücreler numaralı olarak
A) Yalnız I
D) I ve Il
B) Yalnız I|
C) Yalnız lL
E) I, Il ve ll
Kromozom sayıları farklı hücrelerin mitoz bölünme kapasitesi
Mitoz bölünme; kromozom sayısı ne olursa olsun, kalıtsal çeşitlilik sağlamadan hücre sayısını artıran bir bölünme şeklidir.
[ÇÖZÜM ADIMLARI:]
Adım 1 — Mitoz Bölünmenin Genel Kuralı
Mitoz bölünme; haploit (n), diploit (2n) veya triploit (3n) gibi farklı kromozom takımlarına sahip olan tüm canlı hücrelerde gerçekleşebilir. Mitozun temel amacı kromozom sayısını değiştirmeden hücreyi kopyalamaktır.
Adım 2 — I Numaralı Hücrenin İncelenmesi
Bu hücrede kromozomlar çiftler halinde (2n=4) bulunmaktadır. Diploit bir hücredir ve normal gelişim veya onarım süreçleri için mitoz bölünme geçirebilir.
Adım 3 — II Numaralı Hücrenin İncelenmesi
Bu hücrede her kromozom tipinden birer adet bulunmaktadır (n=3). Haploit bir hücredir. Erkek arıların sperm oluşumu veya bazı bitkilerdeki gametofit evrelerinde olduğu gibi, haploit hücreler de mitoz bölünme geçirebilir.
Adım 4 — III Numaralı Hücrenin İncelenmesi
Bu hücrede her kromozom tipinden üçer adet bulunmaktadır (3n=6). Triploit bir hücredir. Bazı endosperm dokularında veya tarımsal bitkilerde görülen bu hücre tipi de kromozom yapısını koruyarak mitoz bölünme geçirebilir.
Adım 5 — Seçenek Karşılaştırması
I. Hücre: Mitoz geçirebilir (2n).- II. Hücre: Mitoz geçirebilir (n).
- III. Hücre: Mitoz geçirebilir (3n).
Adım 6 — Final Doğrulama
Mitoz bölünme için temel şart, hücrenin bölünme yeteneğine sahip olmasıdır; kromozom set sayısı (n, 2n, 3n) buna engel teşkil etmez. Bu nedenle her üç hücre de mitoz geçirebilir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[CEVAP:] E) I, II ve III
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[TEMEL KAVRAMLAR:]
1. Mitoz Bölünme
- [Tanım:] Bir ana hücreden kalıtsal yapısı aynı olan iki yeni hücrenin oluşmasıdır.
- [Bu problemde:] Hücrelerin kromozom takım sayısından bağımsız olarak gerçekleşebileceğini göstermiştir.
2. Ploidi (Takım Sayısı)
- [Tanım:] Bir hücredeki kromozom seti sayısını ifade eder.
- [Bu problemde:] Görselde n, 2n ve 3n durumları temsil edilmiştir.
[SIK YAPILAN HATALAR:]
Mayoz ile Karıştırma
- [Yanlış:] “Sadece 2n hücreler bölünebilir” diye düşünmek.
- [Doğru:] Sadece 2n hücreler mayoz geçirebilir; ancak mitoz için böyle bir kısıtlama yoktur.
- [Neden yanlış:] Mayozda kromozom sayısı yarıya indiği için tek sayıdaki setler (n) mayoz geçiremez, ancak mitozda sayı değişmediği için engel yoktur.
Mitoz ve mayoz arasındaki kromozom sayısı farklarını karşılaştırmalı bir tablo ile incelememizi ister misin?