1. Sorunun Cevabı
Parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla getirilebilecek en uygun seçenek: A) öğrenebilme – diziler hâlinde anlamak
Açıklama:
Parçada kanarya ve diğer ötücü kuşların uzun ve karmaşık şarkıları öğrenebilme yeteneğinden söz ediliyor. Ayrıca bu şarkıların, farklı hecelerin belirli diziler hâlinde bir araya gelmesi ile oluştuğu belirtiliyor. Son boşlukta da beynin bu karmaşık davranışları nasıl anladığını ifade eden bir sözcük gerekir. Bu nedenle doğru seçenek A’dır.
Diğer seçenekler neden yanlış?
- B) “söyleyebilme – sürüler şeklinde – görmek” anlam ve yapı bakımından uymaz.
- C) “hâlbilme – döngüler biçiminde – kavramak” parçada anlatılan bilimsel sürece uygun değildir.
- D) “üretebilme – tekrarlar hâlinde – düşünmek” ilk boşluğa kısmen yaklaşsa da diğerleri uymaz.
- E) “eşleştirebilme – anlamlar şeklinde – açıklamak” hem anlam hem de dil bilgisi bakımından uygun değildir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Cevap: A) öğrenebilme – diziler hâlinde anlamak
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
2. Sorunun Cevabı
Sanatçıya yönelik anlatılmak istenen: D) sanat bağlamındaki çatışma durumunun yarattığı sıkıntıyı çekmesi
Açıklama:
Parçada sanatçının bir yandan geçmişe bağlı, diğer yandan küresel etki ve modernleşme karşısında durduğu anlatılıyor. “Her iki yanı da benimseyen” ve “bu çelişkiler ikliminde sancıyan bir ruh” ifadeleri, sanatçının çatışma içinde huzursuzluk yaşadığını gösterir. Bu yüzden doğru cevap D’dir.
Diğer seçenekler neden yanlış?
- A) Duyguları etkili biçimde işlemekten değil, iç çatışmadan söz ediliyor.
- B) Yeni biçim ve biçem üretmekten bahsedilmiyor.
- C) Okur beklentileriyle ilgili bir durum yok.
- E) Sanatı toplumsal görev olarak görme anlamı çıkarılamaz.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Cevap: D) sanat bağlamındaki çatışma durumunun yarattığı sıkıntıyı çekmesi
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Kısa not:
Bu iki soruda da anahtar nokta, parçadaki ipuçlarını anlam bütünlüğüyle eşleştirmektir. Özellikle sözcüklerin yalnızca tek tek değil, cümle içinde kurduğu anlam ilişkisi önemlidir.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
Soruların Çözümü
1. Sorunun Çözümü
Parça İncelenmesi:
Paragrafta, sinir bilimcilerin kanarya ve diğer ötücü kuşların üstün şarkı söyleme yeteneklerini uzun süredir inceledikleri belirtiliyor. Bu incelemede karmaşık yapıların ve davranışların nasıl geliştiği veya kavrandığına ışık tutan bir özellik olduğu vurgulanıyor.
Boşluklara Uygun Seçeneğin Değerlendirilmesi:
-
A) öğrenebilme - diziler hâlinde - anlamak
Bilim insanlarının davranışları anlama ve öğrenme konusundaki araştırmaları için mantıklı.
-
B) söyleyebilme - sürüler şeklinde - görmek
“Ötücü kuşların seslerini söyleyebilme” olabilir ama “sürüler şeklinde görmek” anlam açısından tutarsız.
-
C) bilme - döngüler biçiminde - kavramak
“Bilme” soyut, “döngüler biçiminde” biraz belirsiz.
-
D) üretebilme - tekrarlar hâlinde - düşünmek
Düşünmek kısmı burada anlamlı durmuyor.
-
E) geliştirebilme - anlamlar şeklinde - açıklamak
Geliştirme ve açıklama yerine bir bilimsel ‘anlama’ süreci söz konusu.
Doğru Cevap: A) öğrenebilme - diziler hâlinde - anlamak
2. Sorunun Çözümü
Parça İncelenmesi:
Sanatçı, gelenekle geleceği bağlayan bir köprü olarak tanımlanmış, küresel etki karşısında mazinin çaresizliğini görüp iki yönlü bir çelişki içinde sancı çekmektedir.
Altı Çizili İfade:
“… bu çelişkiler ikliminde sancıyan bir ruhtur.”
Soru: Buna göre sanatçının anlatmak istediği nedir?
Seçeneklerin Değerlendirilmesi:
-
A) İnsanların sahip olup anlatamadığı duyguları eserlerinde etkili biçimde işlemesi
Duygusal işleme vurgusu, ancak çelişki ve sancı daha öne çıkıyor.
-
B) Yazın dünyasındaki alışılmış kalıpları reddederek yeni bir biçim ve biçem üretmesi
Bu konuda bilgi yok, metaforik sancıdan farklı.
-
C) Okur beklentilerine karşılık veremediği için üzüntü yaşaması
Metinde üzüntü değil sancı ve çelişki vurgusu var.
-
D) Sanat bağlamındaki çatışma durumunun yarattığı sıkıntıyı çekmesi
Bu, çelişki ve sancı ifadesine tam olarak uyuyor.
-
E) Sanatı toplumsal görev olarak kabul edip bu görevin güçlüklerine katlanması
Toplumsal görevden bahsedilmemiş.
Doğru Cevap: D) Sanat bağlamındaki çatışma durumunun yarattığı sıkıntıyı çekmesi
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Cevaplar:
- A) öğrenebilme - diziler hâlinde - anlamak
- D) Sanat bağlamındaki çatışma durumunun yarattığı sıkıntıyı çekmesi
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
