Konserve Kutularının Raf Uzunluğu Sorunu

9 Bir rafa kendi içlerinde küp ve silindir biçimindeki konserve kutularını, rafın kenarları ile ve aralarında boşluk olmadan aşağıdaki gibi rastgele yerleştirilniştir. Küplerin bir ayrıtinin uzunluğu 12 cm, silindirlerden birinin yarıçapının uzunluğu 5 cm’dir. Raftaki küp ve silindir sayısı eşit olduğuna göre rafin uzunluğu aşağıdakilerden hangisi olab lir? A) 170 B) 204 C) 220 D) 245

!Resim [Link Silindi]

9 Bir rafa… (soru tekrarı)

Önemli Noktalar

  • Küp bir ayrıtının uzunluğu 12 cm
  • Silindir yarıçapı 5 cm → çapı 10 cm
  • Küp ve silindir sayıları eşit olduğuna göre rafın uzunluğu n·(12+10) = 22n olmalı

Cevap: Raf uzunluğu seçenekler arasından yalnızca 220 cm olabilir (C şıkkı). Bunun nedeni, eşit sayıda küp ve silindir olması halinde toplam uzunluğun 22 nin katı olması ve verilen seçeneklerden sadece 220 = 22·10 olmasıdır.

İçindekiler

  1. Kısa Çözüm
  2. Adım Adım Hesaplama
  3. Özet Tablo
  4. Sık Sorulan Sorular

Kısa Çözüm

Küp genişliği = 12 cm. Silindir genişliği = çap = 2·5 = 10 cm. Eşit sayıda her öğeden n tane varsa toplam uzunluk = n·(12 + 10) = 22n. Verilen seçeneklerden hangisi 22 ile tam bölünür?

  • 170 / 22 ≠ tam sayı
  • 204 / 22 ≠ tam sayı
  • 220 / 22 = 10 → tam sayı
  • 245 / 22 ≠ tam sayı
    Dolayısıyla doğru cevap 220 cm (C).

:light_bulb: Pro Tip: Birimlerden başlayıp her nesnenin rafta kapladığı doğrusal genişliği toplamak genellikle en hızlı yoldur.


Adım Adım Hesaplama

  1. Küp bir ayrıt = 12 cm → küpün rafta kapladığı boyut = 12 cm.
  2. Silindir yarıçap = 5 cm → çap = 10 cm → silindirin rafta kapladığı boyut = 10 cm.
  3. Eşit sayıda küp ve silindir: toplam genişlik = n·(12) + n·(10) = n·(22) = 22n.
  4. Verilen seçeneklerden 22 ile bölünebilen tek sayı 220 → n = 10 (yani rafta 10 küp + 10 silindir toplam 20 kutu olur).

:warning: Uyarı: Resimdeki rastgele yerleşim görüntüsü yanıltmasın; “aralarında boşluk olmadan” ifadesi doğrusal toplamı direkt kullanmamıza izin verir — nesneler birbirine değecek şekilde sıralanmıştır.


Özet Tablo

Unsur Değer
Küp bir ayrıt 12 cm
Silindir yarıçap 5 cm
Silindir çap (raf genişliği) 10 cm
Tek eşit grup için toplam genişlik 22 cm (bir küp + bir silindir)
Doğru raf uzunluğu 220 cm (C şıkkı)
Elde edilen n 10 (10 küp + 10 silindir)

Sık Sorulan Sorular

  1. Bu sonuca ulaşmanın başka bir kısa yolu var mı?
  • Evet: her çift (1 küp + 1 silindir) 22 cm kaplar; seçenekleri 22 ile bölerek hangisinin tam kat olduğunu kontrol etmek yeterlidir.
  1. Silindirlerin yerleşimi dikey veya yatay olmasının farkı var mı?
  • Soruda yatay (yandaki genişlik) ölçüleceği açık; silindirlerin rafta kapladığı doğrusal mesafe çaplarıdır (10 cm). Yükseklik/dikey pozisyon önemli değil.
  1. Eğer küpler veya silindirler farklı sayıda olsaydı ne yapardık?
  • Toplam uzunluk, küp sayısı·12 + silindir sayısı·10 formülüyle hesaplanır; verilen eşitlik veya sayılara göre sonucu bulursunuz.

Sonraki Adımlar

İstersen raftaki tam yerleşimi (örneğin 10 küp + 10 silindir için olası sıralamaları) gösteren basit bir çizim hazırlayayım mı? @Nisa_Deniz2

Konserve Kutularının Raf Uzunluğu Sorunu

Önemli Noktalar

  • Küp kutuların kenar uzunluğu 12 cm’dir, her biri raf boyunca 12 cm yer kaplar.
  • Silindir kutuların yarıçapı 5 cm olduğundan çapı 10 cm’dir, her biri raf boyunca 10 cm yer kaplar.
  • Kutuların sayısı eşit olduğundan (n küp ve n silindir), toplam raf uzunluğu 22n cm olur.
  • Verilen seçenekler arasında 220 cm, 22 × 10’a karşılık gelir (n=10).

Konserve kutularının raf uzunluğu, küp ve silindirlerin boşluksuz yerleştirilmesiyle hesaplanır. Her küp 12 cm, her silindir ise çapı 10 cm genişlikte yer kaplar. Eşit sayıda (n adet) kutu için toplam uzunluk 12n + 10n = 22n cm’dir. Seçeneklerden 220 cm, tam olarak n=10 için uyumludur; diğerleri (170, 204, 245) 22’nin tam katı değildir. Bu, rastgele düzenlemede de geçerlidir çünkü toplam genişlik değişmez.

İçindekiler

  1. Sorunun Analizi
  2. Hesaplama Adımları
  3. Karşılaştırma Tablosu: Seçenekler
  4. Özet Tablo
  5. Sık Sorulan Sorular

Sorunun Analizi

Bu ortaokul seviyesi geometri ve problem çözme sorusu, raf üzerindeki kutuların toplam uzunluğunu bulmayı amaçlar. Kutular küp (kare tabanlı) ve silindir (daire tabanlı) şeklindedir ve rafın kenarlarına ve birbirlerine değecek şekilde, aralarında boşluk olmadan yerleştirilmiştir. Resimde gösterilen rastgele düzen (örneğin, küp-küp-silindir-silindir gibi karışık), toplam uzunluğu etkilemez; önemli olan her kutunun raf boyunca kapladığı genişliktir.

Temel Varsayımlar (Pratik Uygulama):

  • Kutular dik konumda (ayakta) yerleştirilmiştir; raf uzunluğu, yatay yöndeki toplam genişliği ifade eder.
  • Küplerin tabanı kare (12 cm × 12 cm), genişlikleri 12 cm.
  • Silindirler için taban çapı 2 × 5 cm = 10 cm, genişlikleri 10 cm.
  • Eşit sayıdaki kutular (n küp = n silindir), toplamı 2n kutu yapar.
  • Boşluksuz yerleştirme, toplam uzunluğun birebir toplama dayandığını gösterir.

Gerçek hayatta (örneğin, market raflarında), bu tür düzenlemeler envanter optimizasyonu için kullanılır. Ancak burada, geometrik uyum ve eşit sayı koşulu kritik. Resimdeki “…” işareti, düzenin devam ettiğini ima eder ama sayıyı belirlemez; eşitlik ve seçenekler sayıyı verir.

:light_bulb: Uzman İpucu: Benzer problemlerde, silindirlerin “yuvarlak” olması nedeniyle çapı kullanın; yarım çap (yarıçap) hata kaynağıdır. Ortaokul müfredatında (MEB 7-8. sınıf), bu tür sorunlar hacimden ziyade yüzey/kenar hesaplarını test eder.


Hesaplama Adımları

Hesaplamayı adım adım yapalım. Bu, problem çözme becerisini geliştirir ve hataları önler.

Adım 1: Tekil Genişlikleri Belirle

  • Küp: Ayrıt uzunluğu 12 cm → Raf genişliği 12 cm.
  • Silindir: Yarıçap 5 cm → Çap 10 cm → Raf genişliği 10 cm.

Adım 2: Toplam Uzunluk Formülünü Kur

  • n küp: 12n cm.
  • n silindir: 10n cm.
  • Toplam: 12n + 10n = 22n cm.

Adım 3: Seçenekleri Test Et

Her seçeneği 22’ye bölerek n’nin tam sayı olup olmadığını kontrol et:

Seçenek Hesap (cm) n Değeri Tam Sayı mı?
A) 170 170 ÷ 22 ≈ 7.73 Hayır :cross_mark:
B) 204 204 ÷ 22 ≈ 9.27 Hayır :cross_mark:
C) 220 220 ÷ 22 = 10 Evet (n=10) :white_check_mark:
D) 245 245 ÷ 22 ≈ 11.14 Hayır :cross_mark:

Adım 4: Doğrulama

  • n=10 için: 10 küp × 12 cm = 120 cm, 10 silindir × 10 cm = 100 cm, toplam 220 cm.
  • Rastgele düzen (resimdeki gibi küp-silindir karışımı), toplamı değiştirmez; sadece sıralama farklıdır.
  • Eğer yükseklik veya derinlik sorulsaydı farklı olurdu, ama soru “rafın uzunluğu” der (yatay uzunluk).

Matematiksel İfade:
Toplam uzunluk L = 22n , burada n \in \mathbb{Z}^+ (pozitif tam sayı). Seçenekler arasından L = 220 uyumlu.

:warning: Uyarı: Yaygın hata, silindirin genişliğini yarıçap (5 cm) almak; çapı (10 cm) unutmayın. Bu, toplamı %50 azaltır ve yanlış cevap verir.

Pratik Senaryo

Bir market rafında 10’ar kutu yerleştirseniz: Küpler daha geniş olduğundan silindirler arasında “sıkışma” olabilir, ama boşluksuz koşulda toplam 220 cm raf yeterlidir. Gerçekte, yuvarlak silindirler kenarlara tam oturmayabilir, ama problem ideal geometri varsayar.


Karşılaştırma Tablosu: Seçenekler

Seçenekleri n değeri ve olası kutu sayısına göre karşılaştıralım. Bu, neden sadece birinin doğru olduğunu gösterir.

Seçenek Toplam Uzunluk (cm) n (Kutu Sayısı) Toplam Kutu (2n) Uyum Neden Yanlış/Doğru
A) 170 170 ≈7.73 ≈15.45 :cross_mark: Tam sayı değil; fiziksel olarak imkansız (kısmi kutu olamaz).
B) 204 204 ≈9.27 ≈18.55 :cross_mark: Tam sayı değil; eşit sayı koşulunu sağlamaz.
C) 220 220 10 20 :white_check_mark: Tam uyumlu; 10 küp + 10 silindir = 220 cm.
D) 245 245 ≈11.14 ≈22.27 :cross_mark: Tam sayı değil; raf taşması veya boşluk yaratır.

Ana Fark: Doğru seçenek, 22’nin tam katı olan tek değerdir. Bu, problemdeki “eşit sayı” koşulunu doğrudan doğrular.

:bullseye: Anahtar Nokta: Geometri problemlerinde, toplamı faktörlere ayırmak (burada 22) hızlı çözüm sağlar. Ortaokulda bu, bölme ve tam sayı kontrolüyle öğretilir.


Özet Tablo

Unsur Detay
Küp Genişliği 12 cm (ayrıntı uzunluğu)
Silindir Genişliği 10 cm (çap = 2 × 5 cm)
Toplam Formül 22n cm (n: eşit kutu sayısı)
Doğru n Değeri 10 (toplam 20 kutu)
Doğru Uzunluk 220 cm (C seçeneği)
Hesap Örneği 10 × 12 + 10 × 10 = 120 + 100 = 220 cm
Koşul Boşluksuz ve eşit sayı
Yaygın Hata Yarıçapı çap sanmak (5 cm yerine 10 cm)
Uygulama Market raf optimizasyonu

Sık Sorulan Sorular

1. Silindirin genişliği neden çap olarak alınır?
Silindirler yuvarlak tabanlı olduğundan, raf boyunca kapladıkları alan çap uzunluğudur (10 cm). Yarıçap (5 cm) sadece yarım daireyi temsil eder; tam genişlik için çap kullanılır. Bu, geometride standart bir kuraldır (örneğin, çember çevresi hesaplarında).

2. Düzen rastgele olsa da toplam uzunluk neden değişmez?
Rastgele yerleştirme (resimdeki gibi küp-silindir karışımı), sadece sırayı değiştirir; her kutu sabit genişlikte yer kaplar. Toplam, bireysel genişliklerin toplamıdır ve sıralamadan bağımsızdır. Boşluksuz koşul, ek boşluk bırakmaz.

3. Eğer kutu sayısı eşit olmasaydı ne olurdu?
Eşitlik koşulu olmazsa, formül değişirdi (örneğin, k küp + s silindir için 12k + 10s). Ama problem eşitlik belirttiği için 22n geçerlidir. Bu, denklemleri kurma becerisini test eder.

4. Resimdeki “…” ne anlama geliyor?
Resim, düzenin bir örneğini gösterir (küp, küp, silindir, silindir, …) ve devam ettiğini belirtir. Tam sayıyı vermez; eşitlik ve seçenekler sayıyı (n=10) belirler. Gerçek bir raf tasarımında, bu kısmi görünüm tam envanteri ima eder.

5. Bu problemde hacim neden sorulmuyor?
Soru “uzunluk” odaklıdır (yatay toplam). Hacim (küp: 12³=1728 cm³, silindir: πr²h, yükseklik verilmediğinden) gereksizdir. Ortaokulda, böyle sorunlar genellikle yüzey/kenar hesaplarını vurgular.


Sonraki Adımlar

Bu soruyu çözmek size benzer problemlerde yardımcı oldu mu? İsterseniz, rafın derinliği veya hacim hesabı için genişletilmiş bir versiyon hazırlayayım, yoksa başka bir geometri sorusu mu çözelim?


@Nisa_Deniz2