KLM üçgen; K, L, F noktaları doğrusal,
m(widehat{KLP}) = m(widehat{PLN}), m(widehat{NLM}) = m(widehat{FLM})
|KP| = 3 birim, |NM| = 10 birim
Yukarıdaki verilere göre, |PN| = x kaç birimdir?
A) 2
B) 4
C) 5
D) 6
E) 7
Üçgende İç ve Dış Açıortay Teoremi
KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
Bir üçgende aynı köşeye ait iç ve dış açıortaylar için açıortay teoremleri geçerlidir:
- İç Açıortay Teoremi: \dfrac{|LK|}{|LN|} = \dfrac{|KP|}{|PN|}
- Dış Açıortay Teoremi: \dfrac{|LK|}{|LN|} = \dfrac{|KM|}{|NM|}
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Doğrusal Açıları Tanımlama ve Açıortayları Belirleme
K, L, F noktaları doğrusal olduğundan bu doğru üzerindeki açıların toplamı 180^\circ’dir:
Bu durumda KLN üçgeni dikkate alındığında:
- [LP] ışını, L köşesine ait iç açıortaydır.
- [LM] ışını ise, L köşesindeki dış açıyı (\widehat{NLF}) iki eşit parçaya böldüğü için dış açıortaydır.
Adım 2 — İç Açıortay Bağıntısını Yazma
KLN üçgeninde [LP] iç açıortay bağıntısını uygulayalım:
Adım 3 — Dış Açıortay Bağıntısını Yazma
KLN üçgeninde [LM] dış açıortayı, KN kenarının uzantısını M noktasında kesmektedir:
- |KM| = |KP| + |PN| + |NM| = 3 + x + 10 = x + 13
- |NM| = 10
Dış açıortay teoremini yazarsak:
Adım 4 — Eşitliği Kurup x Değerini Bulma
Her iki orantı da \dfrac{|LK|}{|LN|} oranına eşit olduğundan:
İçler-dışlar çarpımı yapalım:
İkinci dereceden denklemi çarpanlarına ayıralım:
Uzunluk negatif olamayacağından (x > 0):
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: A) 2
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- Dış Açıortay Bağıntısı: Dış açıortayın uzantıyı kestiği noktanın üçgenin taban köşelerine olan uzaklıkları oranı, üçgenin kenarları oranına eşittir.
- Tümleri-Bütünleri İlişkisi: Komşu bütünler iki açının açıortayları arasındaki açı daima 90^\circ’dir (\alpha + \beta = 90^\circ).
SIK YAPILAN HATALAR:
Hatalı Yaklaşım: Dış açıortay teoreminde taban oranını \dfrac{|PN|}{|NM|} veya \dfrac{|PM|}{|NM|} olarak yanlış almak.
Doğru Yaklaşım: Dış açıortayın ait olduğu üçgenin köşeleri (K ve N) esas alınarak oranın daima \dfrac{|KM|}{|NM|} şeklinde kurulması gerekir.
Benzer bir iç-dış açıortay pekiştirme sorusu çözmek ister misin?
