DÜŞÜN-TARTIŞ-AÇIKLA 21
Klimalar, ortam sıcaklığını ayarlamak için kullanılan cihazlardır. Bir klimada sıcaklık ayarı klima kumandasındaki kırmızı ve mavi tuşlar ile yapılmaktadır. Kırmızı tuşa her basıldığında ortam sıcaklığı 2^ircC artarken mavi tuşa her basıldığında 2^ircC azalmaktadır.
Aşağıdaki tabloda mavi tuşa belirli sayıda basılması durumunda oluşan sıcaklık değişimini gösteren işlemler yer almaktadır.
| Mavi Tuşa Basılma Sayısı | Ortam Sıcaklığının Değişimi | Sonuç |
|1--- | 1— |$ 1— |
| 4 Kere | (-2) + (-2) + (-2) + (-2) = 4 dot (-2) | -8 |
| 3 Kere | = | |
| 2 Kere | = | |
| 1 Kere | = | |
Tam Sayılarda Çarpma İşlemi ve Sıcaklık Değişimi
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Tam sayılarda tekrarlı toplama işlemi, çarpma işlemi olarak ifade edilir. Negatif bir tam sayının pozitif bir tam sayı ile çarpımı daima negatif bir tam sayıdır: n \cdot (-a) = -(n \cdot a).
ÇÖZÜM ADIMLARI
Adım 1 — Değişim Miktarının Belirlenmesi
Mavi tuşa her bir basış ortam sıcaklığını 2^\circ\text{C} azalttığı için her basış -2^\circ\text{C} ile ifade edilir. Tuşa n defa basıldığında toplam sıcaklık değişimi n tane (-2)'nin toplamı veya n \cdot (-2) çarpımıdır.
Adım 2 — Tablodaki Satırların Hesaplanması
- 3 Kere basıldığında:(-2) + (-2) + (-2) = 3 \cdot (-2) = -6
- 2 Kere basıldığında:(-2) + (-2) = 2 \cdot (-2) = -4
- 1 Kere basıldığında:(-2) = 1 \cdot (-2) = -2
Tamamlanan Tablo
| Mavi Tuşa Basılma Sayısı | Ortam Sıcaklığının Değişimi | Sonuç |
|---|---|---|
| 4 Kere | (-2) + (-2) + (-2) + (-2) = 4 \cdot (-2) | -8 |
| 3 Kere | (-2) + (-2) + (-2) = 3 \cdot (-2) | -6 |
| 2 Kere | (-2) + (-2) = 2 \cdot (-2) | -4 |
| 1 Kere | (-2) = 1 \cdot (-2) | -2 |
CEVAP: Tablodaki boşluklara sırasıyla 3 \cdot (-2) = -6, 2 \cdot (-2) = -4 ve 1 \cdot (-2) = -2 ifadeleri gelmelidir.
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Azalma, zarar veya zemin altı gibi durumlar matematikte negatif tam sayılarla (-) gösterilir. Bir negatif sayıyı pozitif bir katsayı ile çarpmak, o negatif miktarın katlanarak büyümesi (sayı doğrusunda sola doğru ilerlemesi) anlamına gelir.
