Kış mevsiminde farklı iklim özelliklerine sahip üç ilimizde ölçülen gece ve gündüz sıcaklıkları aşağıdaki tabloda

Kış mevsiminde farklı iklim özelliklerine sahip üç ilimizde ölçülen gece ve gündüz sıcaklıkları aşağıdaki tabloda verilmiştir. Gece sıcaklığının gündüz sıcaklığından daha düşük olduğu bu illerde, gece ve gündüz sıcaklıkları arasındaki farkın en fazla olduğu il Sivas’tır.
ç) Sivas’ın gece ile gündüz sıcaklıkları arasındaki farkın alabileceği tam sayı değerlerini belirleyiniz. Belirlediğiniz değerlere göre Sivas’ın gece sıcaklığının alabileceği en büyük tam sayı değerini arkadaşlarınızla tartışarak bulunuz. Bulduğunuz değeri sayı doğrusu temsili ile doğrulayınız.
| İl | İklim Tipi | Gündüz Sıcaklığı (°C) | Gece Sıcaklığı (°C) |
|1--- | 1— | 1--- | 1— |
| Antalya | Akdeniz | +15 | +11 |
| Sivas | Karasal | +3 | ? |
| Erzurum | Soğuk Karasal | -5 | -13 |
Problemi çözebilmek için aşağıdaki soruları cevaplayınız.
A) Sivas’ın gece sıcaklığının alabileceği en büyük tam sayı değerini belirlemek için tablodaki sıcaklık değerleri arasında nasıl bir ilişki kurulmalıdır?
B) İllerin gece ve gündüz sıcaklık farklarını bulabilmek için hangi işlemin yapılması gerektiğini ve bu işlemde sıcaklık değerlerinin hangi sırayla yazılması gerektiğini açıklayınız.
C) İllerin gece ve gündüz sıcaklık farklarını gösteren işlemleri yazarak işlemlerin sonuçlarını bulunuz. Daha sonra tablodaki illerin sıcaklık değerlerini aşağıdaki sayı doğrularında gösteriniz ve işlem sonuçlarınızı sayı doğrularından yararlanarak kontrol ediniz.
Antalya:
Erzurum:

Dünya üzerindeki ülkelerin saatleri UTC (Eşgüdümlü Evrensel Zaman) olarak adlandırılan ortak bir zamana göre belirlenir. Bir ülkenin saati UTC 'ye göre ilerideyse “+”, gerideyse “-” işaretiyle gösterilir. Örneğin UTC+2 , o ülkenin saatinin UTC’ye göre 2 saat ileride olduğunu ifade eder.
Çetin Bey’in katılacağı etkinliklerin yapıldığı ülkelerin UTC’ye göre saat dilimleri aşağıdaki tabloda verilmiştir. Çetin Bey’in arkadaşları ile görüşebileceği saat aralığı nedir?

  • Tokyo saatine göre 22.00’da başlayan ve 1.5 saat süren bir spor müsabakası
  • Vancouver (Vanküver) saatine göre 10.00’da başlayacak bir çevrim içi iş toplantısı
  • İstanbul’da, bu iki etkinlik arasında kalan zaman aralığında arkadaşlarıyla planladığı görüşme
    Tablo: Ülkeler/Şehirler ve UTC Dilimleri
    | Ülke (Şehir) | Türkiye (İstanbul) | Japonya (Tokyo) | Kanada (Vancouver) |
    | Saat Dilimi (UTC ) | UTC+3 | UTC+9 | UTC-8 |
    A) Problemdeki saat dilimlerinin (UTC değerlerinin) hangi anlama geldiklerini açıklayınız.
    B) İstanbul, Tokyo ve Vancouver’ın yerel saat dilimlerinin birbirlerine göre ne kadar ileride veya geride olduğunu tablodaki bilgilere göre açıklayınız.
    C) Çetin Bey’in arkadaşlarıyla görüşeceği saat aralığını belirlemek için etkinlik saatlerinin hangi şehrin saat dilimine göre hesaplanması gerektiğini gerekçesiyle açıklayınız.
    ç) Yandaki tabloda Vancouver ve Tokyo’da gerçekleştirilecek bazı etkinliklerin yerel saatleri verilmiştir. Bu etkinlik saatlerinin diğer şehirlerde karşılık geldiği hesaplayarak tabloda boş bırakılan yerleri doldurunuz.
    | | İş Toplantısı | Spor Müsabakası |
    |1--- | 1— |$ 1— |
    | | Vancouver (UTC-8 ) | İstanbul ( UTC+3 ) | Tokyo ( UTC+9) |
    | Saat | 10.00 | | 22.00 |

Tam Sayılarda Çıkarma İşlemi ve Saat Dilimi (UTC) Hesaplamaları

:light_bulb: KULLANILAN FORMÜL / KURAL: İki değer arasındaki fark büyük değerden küçük değer çıkarılarak (T_{\text{fark}} = T_{\text{gündüz}} - T_{\text{gece}}) bulunur. Saat dilimi dönüşümlerinde ise iki nokta arasındaki yerel saat farkı UTC farkı alınarak hesaplanır (\Delta t = UTC_1 - UTC_2).


:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI

PROBLEM 1: İllere Göre Sıcaklık Farkı Analizi

  • a) Kurulması Gereken İlişki: Gece ve gündüz arasındaki farkın en fazla olduğu il Sivas olduğundan; Sivas’ın sıcaklık farkı, Antalya ve Erzurum’un sıcaklık farklarından daha büyük olmalıdır:

    \text{Fark}_{\text{Sivas}} > \text{Fark}_{\text{Erzurum}} > \text{Fark}_{\text{Antalya}}
  • b) Yapılması Gereken İşlem ve Sıralama: Gündüz sıcaklığı gece sıcaklığından yüksek olduğu için çıkarma işlemi (Gündüz Sıcaklığı) - (Gece Sıcaklığı) sırasında yapılmalıdır.

  • c) Sıcaklık Farkı İşlemleri:

    • Antalya: (+15) - (+11) = 15 - 11 = 4\ ^\circ\text{C}
      (Sayı doğrusunda +11 ile +15 arası 4 birimdir.)
    • Erzurum: (-5) - (-13) = -5 + 13 = 8\ ^\circ\text{C}
      (Sayı doğrusunda -13 ile -5 arası 8 birimdir.)
  • ç) Sivas’ın Gece Sıcaklığının Hesaplanması:
    Sivas’ta sıcaklık farkı en fazla olduğuna göre fark en az 9\ ^\circ\text{C} veya daha büyük bir tam sayı olmalıdır (\text{Fark} \in \{9, 10, 11, \dots\}).

    \text{Fark} = 3 - T_{\text{gece}} \ge 9 \implies T_{\text{gece}} \le 3 - 9 \implies T_{\text{gece}} \le -6

    Buna göre Sivas’ın gece sıcaklığının alabileceği en büyük tam sayı değeri -6\ ^\circ\text{C}'dir.


PROBLEM 2: UTC Saat Dilimi ve Zaman Aralığı Analizi

  • a) UTC Değerlerinin Anlamı: UTC, başlangıç meridyeninin saatidir. Pozitif (+) değerler o ülkenin saatinin başlangıç meridyeninden kaç saat ileride, negatif (-) değerler ise kaç saat geride olduğunu ifade eder.

  • b) Şehirlerin Birbirine Göre Konumları:

    • Tokyo — İstanbul: (+9) - (+3) = +6 saat (Tokyo, İstanbul’dan 6 saat ileridedir).
    • İstanbul — Vancouver: (+3) - (-8) = +11 saat (İstanbul, Vancouver’dan 11 saat ileridedir).
    • Tokyo — Vancouver: (+9) - (-8) = +17 saat (Tokyo, Vancouver’dan 17 saat ileridedir).
  • c) Gerekçe: Çetin Bey İstanbul’da yaşadığı için tüm etkinlik saatlerinin İstanbul yerel saatine (UTC+3) dönüştürülmesi gerekir.

  • ç) Tablo Tamamlama:

    • İş Toplantısı: Vancouver’da 10.00 iken İstanbul 11 saat ileride olduğu için 10.00 + 11.00 = \mathbf{21.00} olur.
    • Spor Müsabakası: Tokyo’da 22.00 iken İstanbul 6 saat geride olduğu için 22.00 - 06.00 = \mathbf{16.00} olur.
Etkinlik Vancouver (UTC-8) İstanbul (UTC+3) Tokyo (UTC+9)
İş Toplantısı 10.00 21.00 03.00 (ertesi gün)
Spor Müsabakası 05.00 16.00 22.00
  • Görüşme Saat Aralığı:
    Spor müsabakası İstanbul saatiyle 16.00’da başlar, 1,5 saat sürerek 17.30’da biter. İş toplantısı ise 21.00’da başlar. İki etkinlik arasında kalan görüşme aralığı 17.30 - 21.00 arasıdır.

:white_check_mark: CEVAP:

  • Problem 1: Sivas’ın gece sıcaklığı en fazla -6\ ^\circ\text{C}
  • Problem 2: Çetin Bey’in arkadaşlarıyla görüşebileceği saat aralığı 17.30 - 21.00 (İstanbul saati)

:warning: SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Negatif tam sayılarda çıkarma yaparken iki eksi yan yana geldiğinde işaretin artıya dönüştüğünü (a - (-b) = a + b) ve batıdaki bir saat diliminden doğudakine geçerken saat farkının toplanması gerektiğini unutmayınız.