Soru:
2. Aşağidaki kutularda hal degişt
Kış aylarinda göl
yüzeyinin buz tutması
Su kaynatılan
çaydanlıktan buhar
Çıkmasi
gerceles misi
Kişlık kıyafetlerin
arasına konulan
naftalinin bir süre sonra
süblimleşmesI
Bu örneklere göre aşağıdaki soruları cevaplayalım.
Ele kolonya
döküdükten bir
a. Kaç numarali kutulardaki olaylar isı alarak gerçekleşmiştir?1..lp…0ar.a…
84 ÜNiT
süre sonra serinlik
hissedilmesi
DDENİAN DO
b. Kaç numarali kutulardaki olaylar isi vererek gerçekleşmiştir?1…St.&ck..ASS..e.ssA…s.
Sabah erken saatle.
araba camlas
Üzerinde buz
atierde
arny
tabakasinin oiması
c. Kaç numaralı kutulardaki olaylar, katı maddenin isI alarak doğrudan gaz hâine gec-
mesine örnektir?
Sicak tavaya
koyulan tereyağınin
SIvilaşması
Aşağıdaki kutularda hal değişimi ile ilgili soruların cevaplanması
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Isı alarak gerçekleşen olaylar
Isı alan bir madde termal enerji kazanır ve bu nedenle hal değiştirir. Isı alan olaylar genellikle;
Katıdan sıvıya (erime),
Sıvıdan gaza (buharlaşma),
Katıdan doğrudan gaza geçiş (süblimleşme) olabilir.
Kutulardaki olaylar:
Kış aylarında göl yüzeyinin buz tutması → buz oluşumu, yani su katılaşıyor, ısı veriyor (ısı kaybı)
Kışlık kıyafetlerin arasına konulan naftalinin süblimleşmesi → katıdan doğrudan gaz haline geçiş, ısı alarak gerçekleşir
Sabah erken saatlerde araba camlarının üzerinde buz tabakasının olması → suyun donması, ısı vererek gerçekleşir
Su kaynatılan çaydanlıktan buhar çıkması → sıvıdan gaz haline geçiş, ısı alarak gerçekleşir
Ele kolonya döküldükten sonra serinlik hissedilmesi → kolonya buharlaşırken çevreye ısı aldığı için cilt serinler, bu durumda kolonya ısı verir (ısı kaybı)
Sıcak tavaya koyulan tereyağının sıvılaşması → katı tereyağının erimesi, ısı alarak gerçekleşir
Bu durumda ısı alarak gerçekleşen olaylar: 2, 4, 6 numaralı kutulardaki olaylardır.
Adım 2 — Isı vererek gerçekleşen olaylar
Isı verilen olayda madde çevreye ısı verir, enerji kaybederek hal değiştirir.
Verilen olaylar:
1, 3 ve 5 numaralı kutulardaki olaylar ısı vererek gerçekleşmiştir.
1 ve 3 numara → suyun donması (buz oluşması)
5 numara → kolonya buharlaşırken vücuttan ısı aldığı için serinlik hissi olur, kolonya çevreye ısı verir.
Adım 3 — Katı halden doğrudan gaz haline geçiş (süblimleşme)
Bu süreçte madde önce sıvı hale geçmeden doğrudan gaz haline geçer ve ısı alır.
Buna örnek olan olay, 2 numaralı kutudaki naftalinin süblimleşmesidir.
CEVAPLAR:
a. Isı alarak gerçekleşen olaylar 2, 4 ve 6 numaralı kutulardadır.
b. Isı vererek gerçekleşen olaylar 1, 3 ve 5 numaralı kutulardadır.
c. Katı maddenin ısı alarak doğrudan gaz hâline geçmesine örnek 2 numaralı kutudaki olaydır.