- Odakoşullarında bulunan X sulu çözeltisi ile ilgili şu bilgiler
verilmiştir:
• Kırmızı turnusol kåğıdının rengini degiştimemektedii
• Aktif metalerle tepkimeye girerek H, gazı açığa çıkarmak-
tadır.
• Kuvvetli elektrolittir,
Buna göre, X çözeltisi aşağıdakilerden hangisi olabilir?
A HCI sulu çözeltisi
BY NaOtH sulu çözeltisi
eSaf su
(D)Sekerli su
CH,COOH sulu çözeltisi.
X Sulu Çözeltisinin Belirlenmesi
KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
- Asitler kırmızı turnusol kâğıdının rengini değiştirmez (kırmızı kalır).
- Asitler aktif metallerle (Mg, Zn, Fe vb.) tepkime vererek tuz ve hidrojen gazı oluşturur:\text{Metal} + \text{Asit} \rightarrow \text{Tuz} + \text{H}_2(g)
- Suda \%100 iyonlaşan asitler ve bazlar kuvvetli elektrolit, kısmen iyonlaşanlar ise zayıf elektrolit özellik gösterir.
ÇÖZÜM ADIMLARI & Seçenek Analizi:
Verilen özelliklerin analizi:
- Turnusol etkisi: Kırmızı turnusol kâğıdının renginin değişmemesi, çözeltinin asidik veya nötr olduğunu gösterir (bazlar maviye çevirir).
- Aktif metallerle \text{H}_2 gazı açığa çıkarması: Bu özellik çözeltinin kesinlikle bir asit olduğunu belirtir.
- Kuvvetli elektrolit olması: Çözeltinin suda tamamen iyonlaşan kuvvetli bir asit olduğunu gösterir.
Seçeneklerin değerlendirilmesi:
- A Seçeneği (\text{HCl} sulu çözeltisi): Hidroklorik asit kuvvetli bir asittir. Kırmızı turnusolün rengini değiştirmez, aktif metallerle \text{H}_2 gazı çıkarır ve suda tamamen iyonlaştığı için kuvvetli elektrolittir. (Doğru)
- B Seçeneği (\text{NaOH} sulu çözeltisi): Sodyum hidroksit kuvvetli bir bazdır. Kırmızı turnusol kâğıdını maviye dönüştüreceğinden verilen özellikle çelişir. (Yanlış)
- C Seçeneği (\text{Saf su}): Nötrdür, aktif metallerle asit gibi tepkimeye girmez ve elektriği çok az ilettiğinden kuvvetli elektrolit değildir. (Yanlış)
- D Seçeneği (\text{Şekerli su}): Şeker suda moleküler olarak çözünür (\text{C}_{12}\text{H}_{22}\text{O}_{11}), iyon oluşturmadığı için elektrolit değildir (elektriği iletmez) ve aktif metallerle tepkime vermez. (Yanlış)
- E Seçeneği (\text{CH}_3\text{COOH} sulu çözeltisi): Asetik asit zayıf bir organik asittir. Suda kısmen iyonlaştığı için kuvvetli değil, zayıf elektrolittir. (Yanlış)
Sonuç ve Doğrulama:
Çözeltinin bir asit olduğu metal tepkimesinden, kuvvetli bir asit olduğu ise kuvvetli elektrolit özelliğinden anlaşılır. Bu şartları eksiksiz sağlayan madde kuvvetli bir asit olan \text{HCl}'dir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: A — HCl sulu çözeltisi
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- Kuvvetli Elektrolit: Suda tamamen veya tamamına yakını iyonlarına ayrışarak elektriği çok iyi ileten çözeltilerdir (kuvvetli asitler, kuvvetli bazlar ve çözünür tuzlar).
- Zayıf Asit: Suda kısmen iyonlaşan, büyük bir kısmı moleküler yapıda kalan asitlerdir (\text{CH}_3\text{COOH}, \text{HF}, \text{HCN} gibi).
Kuvvetli ve zayıf asitlerin elektrik iletkenlikleri arasındaki farkı pekiştirmek için benzer bir örnek soru daha çözmek ister misin?