Kirli bir sokaktan geçip köşkün merdivenlerini tırmandım

Kirli bir sokaktan geçip köşkün merdivenlerini tırmandım.
İlk bakışta hepsi birbirine benzeyen kapıların arasında
düz tahta kapıyı tanıdım. Çaldığım kapı açıldığında az
evvel yaşadığım keşmekeşten eser kalmamıştı. Zevkli
döşenmiş bir evin odasında bulmuştum kendimi.
Yemyeşil bahçeden taşan huzur, geniş pencerelerden
ayaklarımın dibine doğru uzanıyordu.
Bu parçada numaralanmış tamlamalardan hangisi, türü bakımından diğerlerinden farklıdır?
A) I
B) II
C) III
D) IV
E) V

Cümlede Tamlama Türleri: İsim ve Sıfat Tamlamaları

:light_bulb: KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Türkçede tamlamalar temel olarak isim tamlaması ve sıfat tamlaması olmak üzere ikiye ayrılır. Bir ismin önüne gelerek onu niteleyen veya belirten sözcük öbekleri (özellikle sıfat-fiiller) sıfat tamlaması oluştururken; en az iki ismin aitlik ilişkisiyle bağlandığı öbekler isim tamlaması kurar.


:brain: ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ

Parçada altı çizili tamlamaların yapı ve tür özellikleri sırasıyla incelendiğinde:

  • I. köşkün merdivenlerini: Tamlayan eki (-ün) ve tamlanan eki (-i) aldığı için belirtili isim tamlamasıdır.
  • II. kapıların arasında: Tamlayan eki (-ın) ve tamlanan eki (-sı) aldığı için belirtili isim tamlamasıdır.
  • III. yaşadığım keşmekeşten: “Nasıl keşmekeş?” sorusuna cevap veren ve sıfat-fiil eki (-dık) ile kurulan bir niteleme sıfatı ismin önüne gelmiştir. Dolayısıyla bu öbek bir sıfat tamlamasıdır.
  • IV. evin odasında: Tamlayan eki (-in) ve tamlanan eki (-sı) aldığı için belirtili isim tamlamasıdır.
  • V. ayaklarımın dibine: Tamlayan eki (-ın) ve tamlanan eki (-i) aldığı için belirtili isim tamlamasıdır.

I, II, IV ve V numaralı tamlamalar belirtili isim tamlaması iken, III numaralı tamlama sıfat tamlaması olduğu için türce diğerlerinden farklıdır.


:white_check_mark: CEVAP: C) III (yaşadığım keşmekeşten — Sıfat Tamlaması)

:warning: SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Sıfat-fiil ekleri (-an, -ası, -mez, -ar, -dik, -ecek, -miş) bir ismin önüne gelerek o ismi nitelediğinde her zaman sıfat tamlaması kurar. ÖSYM bu soru tipinde sıfat-fiil gruplarını isim tamlamalarının arasına çeldirici olarak yerleştirmeyi sıklıkla tercih eder.