Kireç taşı ( CaCO3(k) ) ve tuz ruhu ( HCl_ (suda) ) arasında gerçekleşen denkleştirilmiş tepkime aşağıda verilmiştir

Question Answer
1

Kireç taşı (CaCO_{3(k)}) ve tuz ruhu ( HCl_{(suda)}) arasında gerçekleşen denkleştirilmiş tepkime aşağıda verilmiştir.
CaCO_{3(k)} + 2HCl_{(suda)} \rightarrow CaCl_{2(suda)} + H_{2}O_{(s)} + X_{(g)}
Buna göre,
I.

X'in formülü CO_{2}'dir.

II. Eşit mol sayılarında tepkimeye girerlerse sınırlayıcı bileşen CaCO_{3}'tür.
yargılarından hangileri doğrudur?
(H: 1 g/mol, C: 12 g/mol, O: 16 g/mol, Cl: 35 g/mol, Ca: 40 g/mol)

Kireç taşı ( CaCO3(k) ) ve tuz ruhu ( HCl (suda) ) arasında gerçekleşen denkleştirilmiş...
Kireç taşı ( CaCO3(k) ) ve tuz ruhu ( HCl (suda) ) arasında gerçekleşen denkleştirilmiş...1024×768 214 KB

2

Kimyasal Tepkimelerde Kütle Korunumu ve Stokiyometri

:light_bulb: KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Kimyasal tepkimelerde atom türü ve sayısı korunur. Stokiyometrik hesaplamalarda mol oranlarına göre önce tükenen madde sınırlayıcı bileşendir; kütle hesaplamalarında ise bileşiklerin mol kütleleri (m = n \cdot M_A) üzerinden harcanma miktarları bulunur.

:brain: ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ

Tepkimeye giren maddelerin mol kütleleri:

  • M_A(\text{CaCO}_3) = 40 + 12 + (3 \times 16) = 100\text{ g/mol}
  • M_A(\text{HCl}) = 1 + 35 = 36\text{ g/mol}

Öncüllerin Değerlendirilmesi:

  • I. Öncül (Doğru): Tepkime denkleminde atom sayısı ve türünün korunumundan:

    • Girenler: 1\text{ Ca}, 1\text{ C}, 3\text{ O}, 2\text{ H}, 2\text{ Cl}
    • Ürünler: 1\text{ Ca}, 2\text{ Cl}, 2\text{ H}, 1\text{ O} ve X
    • Eksik atomlar 1\text{ C} ve 2\text{ O} olduğundan gaz hâlindeki X maddesinin formülü \text{CO}_2’dir.

  • II. Öncül (Yanlış): Tepkime katsayılarına göre 1\text{ mol CaCO}_3 ile 2\text{ mol HCl} artansız tepkimeye girer. Başlangıçta eşit mol (örneğin 2\text{ mol CaCO}_3 ve 2\text{ mol HCl}) alınırsa; 2\text{ mol HCl} tamamen harcanırken yalnızca 1\text{ mol CaCO}_3 harcanır ve 1\text{ mol CaCO}_3 artar. İlk tükenen madde \text{HCl} olduğundan sınırlayıcı bileşen \text{HCl}'dir.

  • III. Öncül (Doğru): Tam verimli tepkimede 1\text{ mol} (100\text{ g}) \text{CaCO}_3 ile 2\text{ mol} (2 \times 36 = 72\text{ g}) \text{HCl} harcanır. Eşit kütlede (örneğin yüzer gram) alındığında 100\text{ g CaCO}_3 tükenirken \text{HCl}'den yalnızca 72\text{ g} harcanır; geriye 28\text{ g HCl} artar.

:white_check_mark: CEVAP: I ve III

:warning: SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Eşit mol sorularında katsayısı büyük olan madde (burada katsayısı 2 olan \text{HCl}), eşit kütle sorularında ise birim mol başına kütlece harcanma oranı daha az olan madde artar. Sınırlayıcı bileşen her zaman ilk tükenen maddedir.