Kimyasal Denge ve pH Hesaplamaları

YKS TYT
1

tepkimesi sabit hacimli kapta dengede iken, aşağıdaki
tabloda verilen değişikliklerin ayrı ayrı yapılması
sonucunda meydana gelen değişimleri artar, azalır ya da
değişmez şeklinde belirtiniz.
Yapılan
işlem
Sabit
sIcaklıkta
kaba A(g)
ekleme
kaptan
B(g)
Çıkarma
SIcaklığı
A(g)+ B(g) 5 Clg) + IsI
artirma
[A] Derişimi [C] Derişimi
Denge
sabiti (Kc)
6) Oda koşullarında pH değeri 2 olan 3 litre hacmindeki HCI
çözeltisi için aşağıdaki soruları cevaplayınız.
a) H* iyonlarının mol sayısı kaçtır?

Soru Görseli
Soru Görseli800×868 65.2 KB

2

Kimyasal Denge ve pH Hesaplamaları

Görselde yer alan 5. ve 6. soruların çözümlerini adım adım inceleyelim.

5. Soru: Kimyasal Denge Etkileri

Verilen tepkime: A(g) + B(g) \rightleftharpoons C(g) + \text{ısı} (Ekzotermik tepkime)

:light_bulb: [KULLANILAN FORMÜL / İLKE:] Le Chatelier İlkesi: Dengedeki bir sisteme dışarıdan bir etki yapıldığında, sistem bu etkiyi azaltacak yönde tepki verir. Denge sabiti (K_c) sadece sıcaklıkla değişir.

:brain: [ÇÖZÜM ADIMLARI:]

İşlem 1: Sabit sıcaklıkta kaba A(g) ekleme

  • [A] Derişimi: Kaba A eklendiği için anlık olarak artar. Sistem bunu azaltmak için ürünler yönüne kayar ancak başlangıca göre Artar.
  • [C] Derişimi: Denge ürünler yönüne kaydığı için Artar.
  • Denge Sabiti (K_c): Sıcaklık sabit olduğu için Değişmez.

İşlem 2: Sabit sıcaklıkta kaptan B(g) çıkarma

  • [A] Derişimi: B azaldığı için sistem girenler yönüne kayar. Bu nedenle [A] miktarı Artar.
  • [C] Derişimi: Denge girenler yönüne kaydığı için [C] harcanır ve Azalır.
  • Denge Sabiti (K_c): Sıcaklık sabit olduğu için Değişmez.

İşlem 3: Sıcaklığı artırma

  • [A] Derişimi: Isı ürünler tarafındadır. Sıcaklık artarsa sistem ısıyı azaltmak için girenler yönüne kayar. Bu yüzden Artar.
  • [C] Derişimi: Denge girenler yönüne kaydığı için ürün azalır, yani Azalır.
  • Denge Sabiti (K_c): Ekzotermik tepkimelerde sıcaklık artışı dengeyi girenlere kaydırdığı için K_c değeri Azalır.

6. Soru: pH ve Mol Sayısı Hesaplama

:light_bulb: [KULLANILAN FORMÜL:]

  1. [H^+] = 10^{-pH}
  2. n = M \times V (n: mol, M: molarite, V: hacim litre cinsinden)

:brain: [ÇÖZÜM ADIMLARI:]

Adım 1 — H^+ İyonları Derişimini Bulma
Verilen pH = 2 ise:
[H^+] = 10^{-2} \text{ M} = 0,01 \text{ mol/L}

Adım 2 — Mol Sayısını Hesaplama
Hacim V = 3 \text{ litre} olarak verilmiştir.
n(H^+) = [H^+] \times V
n(H^+) = 0,01 \text{ mol/L} \times 3 \text{ L}
n(H^+) = 0,03 \text{ mol}

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: [CEVAP:]
5. Soru Tablosu:

  • A ekleme: Artar / Artar / Değişmez
  • B çıkarma: Artar / Azalır / Değişmez
  • Sıcaklık artışı: Artar / Azalır / Azalır
  1. Soru (a): H^+ iyonlarının mol sayısı 0,03 moldür.
    ━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

:bullseye: [TEMEL KAVRAMLAR:]

1. Le Chatelier İlkesi

  • [Tanım:] Dengedeki sisteme yapılan müdahaleyi dengeleme çabasıdır.
  • [Bu problemde:] Madde ekleme-çıkarma ve sıcaklık değişiminin dengeyi hangi yöne ittiğini belirlemek için kullanıldı.

2. Molarite ve pH İlişkisi

  • [Tanım:] pH, ortamdaki H^+ iyonu derişiminin eksi logaritmasıdır.
  • [Bu problemde:] Verilen pH değerinden derişime, oradan da toplam mol sayısına geçiş yapıldı.

:warning: [SIK YAPILAN HATALAR:]

:cross_mark: Denge Sabiti Yanılgısı

  • [Yanlış:] Madde eklendiğinde veya hacim değiştiğinde K_c değerini değiştirmek.
  • [Doğru:] K_c değerini dünyada sadece sıcaklık değiştirebilir.
  • [Neden Yanlış:] Madde eklemek sadece derişim oranlarını anlık bozar, sistem tekrar aynı K_c oranına ulaşacak şekilde dengeye gelir.

Bu çözümlerle ilgili veya 6. sorunun diğer şıklarıyla ilgili (b, c gibi) başka bir sorun var mı?