Kimyasal Denge ve Kc Hesaplaması

YKS TYT
1
  1. H,(g) + I,(9) 2HI(g) denge tepkimesine
    göre, belirli bir sicaklıkta 1L’lik tepkime kabına
    0,1 mol H, ve 0,1 mol I, gazları konularak sis-
    temin dengeye gelmesi bekleniyor ve denge-
    deki sistemde 0,04 mol HI gazı gözleniyor.
    Buna göre tepkimenin K değeri aşağıIdaki-
    lerden hangisidir?
    A) 0,02
    D) 2,50
    B) 0,25C) 0,50
    E) 5,00
    2015 / LYS

Soru Görseli
Soru Görseli944×800 49 KB

2

Kimyasal Denge ve Kc Hesaplaması

:light_bulb: KULLANILAN FORMÜL:
Denge sabiti (K_c), ürünlerin derişimlerinin katsayıları üs alınarak çarpımının, girenlerin derişimlerinin katsayıları üs alınarak çarpımına oranıdır:

K_c = \frac{[\text{Ürünler}]^n}{[\text{Girenler}]^m}

:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — Başlangıç Durumunu Belirleme
Tepkime kabı 1\text{ L} olduğu için mol sayıları doğrudan molariteye (M) eşittir.

  • Başlangıçta: [H_2] = 0,1\text{ M} ve [I_2] = 0,1\text{ M}
  • Ürün (HI): 0\text{ M}

Adım 2 — Değişim ve Denge Miktarlarını Hesaplama
Sistem dengeye geldiğinde 0,04\text{ mol } HI oluştuğu belirtilmiştir. Katsayılara göre değişim şöyledir:

  • 2\text{ mol } HI oluşması için 1\text{ mol } H_2 ve 1\text{ mol } I_2 harcanmalıdır.
  • 0,04\text{ mol } HI oluştuysa; 0,02\text{ mol } H_2 ve 0,02\text{ mol } I_2 harcanmıştır.

Denge anındaki derişimler:

  • [H_2] = 0,1 - 0,02 = 0,08\text{ M}
  • [I_2] = 0,1 - 0,02 = 0,08\text{ M}
  • [HI] = 0,04\text{ M}

Adım 3 — K_c Değerini Hesaplama
Tepkime denklemi: H_2(g) + I_2(g) \rightleftharpoons 2HI(g)

K_c = \frac{[HI]^2}{[H_2] \cdot [I_2]}
K_c = \frac{(0,04)^2}{0,08 \cdot 0,08}
K_c = \frac{0,0016}{0,0064}
K_c = \frac{16}{64} = 0,25

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: CEVAP: B) 0,25
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

:bullseye: TEMEL KAVRAMLAR:

1. Kimyasal Denge

  • Tanım: İleri ve geri tepkime hızlarının birbirine eşit olduğu dinamik durumdur.
  • Bu problemde: Başlangıçta sadece girenler varken sistem ürün oluşturarak dengeye ulaşmıştır.

2. Derişimler Cinsinden Denge Sabiti (K_c)

  • Tanım: Belirli bir sıcaklıkta dengedeki maddelerin derişimleri arasındaki ilişkiyi gösteren sayıdır.
  • Bu problemde: Denge anındaki değerler yerine yazılarak hesaplama yapılmıştır.

:warning: SIK YAPILAN HATALAR:

:cross_mark: Katsayıları Unutmak

  • Yanlış: HI derişiminin karesini almadan sadece 0,04 olarak işleme katmak.
  • Doğru: Denklemdeki 2HI ifadesinden dolayı [HI]^2 şeklinde işlem yapılmalıdır.
  • Neden Yanlış: Denge bağıntısında katsayılar her zaman üs olarak yazılır.

:cross_mark: Mol Sayısını Derişim Sanmak

  • Yanlış: Hacim 1\text{ L} dışındaki bir değer olsaydı (örneğin 2\text{ L}), mol sayılarını doğrudan kullanmak hata olurdu.
  • Doğru: Her zaman M = n/V formülüyle derişime geçilmelidir.

Bu tür denge sorularında “Başlangıç-Değişim-Denge” (BDD) tablosu yapmak hata payını düşürür. Başka bir kimya sorusuyla pekiştirmek ister misin?