Ayse_Nur_Ozdemir’in paylaştığı fotoğraftaki işaretlemelerin genel doğruluk durumuna birlikte bakalım. Aşağıda her soru için ilgili maddeleri kısaca değerlendirdim. Ardından tablo hâlinde özetledim.
1) Soru 7 (Kimyanın başlıca uğraş alanları)
Bu soruda kimyanın enerji, çevre, gıda, tarım, sağlık, boya-tekstil, polimer gibi çok çeşitli alanlarda rolü olduğundan bahsediliyor. Genellikle bu tip sorularda “yanlış” ifadenin tespiti istenir. Fotoğrafta sorunun tüm metni net görünmediği için kesin yorum zordur; ancak yanıtınızda E seçeneğini işaretlediğiniz görülüyor. Sorunun tam metnine göre değişebilse de çoğu kaynakta doğru cevap olarak “sporcuların doping testleri kimyasal analiz alanından bağımsız değildir, dolayısıyla kimyanın uğraş alanına girer” ifadesi vurgulanır. Muhtemelen burada yanlış ifade olmadığından veya farklı bir detaydan dolayı bu soruda yanlış işaretleme olma ihtimali yüksektir. Yani 7. soruda işaretlediğiniz E seçeneği hatalı olabilir.
2) Soru 8 (Element ve Bileşik Sınıflandırması)
Verilen öncüllerin element mi yoksa bileşik mi olduğunu ayırt etme sorusu.
- Element: (I) Aynı cins tanecik içerir, (II) Saf maddedir, (V) Belli ayırt edici özelliklere sahiptir.
- Bileşik: (III) Kimyasal yollarla bileşenlerine ayrıştırılır, (IV) En az iki farklı cins atom içerir.
Bu dağılıma göre E şıkkı (Element: I, II, V; Bileşik: III, IV) kesinlikle doğrudur. Yani 8. sorudaki cevabınız doğru.
3) Soru 9 (Bileşikler ile İlgili Yargılar)
Bileşiklerle ilgili tipik doğru ifadeler:
- I. Belirli ayırt edici özellikleri vardır (Doğru).
- II. Fiziksel yollarla bileşenlerine ayrıştırılır (Yanlış; kimyasal yollar gerekir).
- III. Sembollerle gösterilir (Yanlış; bileşikler formülle gösterilir, semboller elementlere aittir).
- IV. İyonik ya da kovalent yapılı olabilir (Doğru).
Dolayısıyla doğru öncüller I ve IV’tür. Sizin fotoğraftaki işaretlemede E şıkkı (I, III ve IV) seçilmiş gibi görünüyor. Bu durumda 9. soruda işaretlediğiniz E seçeneği maalesef yanlış; doğru cevap (I ve IV) olması gerekir.
4) Soru 10 (Zararlı/İrrite Edici Kimyasal Etiketi)
“X” işaretli kimyasal maddelerin kullanımı sırasında:
- Cilde temas ettirmeme,
- Elleri korumak için önlük/eldiven giyme,
- Gözü korumak için gözlük takma,
- Ortamı havalandırma
… gibi tüm önlemler uygulanmalıdır. Dolayısıyla I, II, III ve IV önlemlerinin tamamı geçerli olduğundan cevap genellikle ‘E’ (I, II, III, IV) olur. Fotoğraftaki işaretlemenizde “D” seçtiyseniz eksik kalmış olabilir.
5) Soru 11 (Kimyacılar ve Doğadaki Maddeler)
Burada gübre, tarım ilaçları, plastikler, boyar maddeler, deterjanlar gibi maddelerin incelenmesi kimyanın temel uğraş alanlarındandır. Genellikle hepsi (I, II, III, IV) kimyanın alt çalışmaları içine girer. Dolayısıyla işaretlediğiniz “E (I, II, III ve IV)” doğru görünmektedir.
6) Soru 12 (Formülü Olan Madde)
• “Şekerli su”, “Türk kahvesi”, “Gazoz” ve “Ayran” karışımdır; belirli kimyasal formülleri yoktur.
• “Yemek tuzu” ise NaCl formülüne sahip bir bileşiktir.
Bu yüzden doğru cevap D (Yemek tuzu) olup işaretlemeniz de doğru görünüyor.
7) Soru 13 (Elementler ile İlgili Yargılar)
- (I) Aynı cins atomlardan oluşur (Doğru).
- (II) Saf madde değildir (Yanlış; elementler saf maddedir).
- (III) Kimyasal yollarla bileşenlerine ayrıştırılır (Yanlış; elementler kimyasal olarak daha basit maddelere ayrılamaz).
Bu nedenle doğru öncül sadece I olduğundan cevap A (Yalnız I) olmalıdır. Fotoğrafta E (II ve III) seçilirse yanlış olacaktır.
Özet Tablosu
| Soru No | Sizin Seçiminiz | Doğru Cevap | Değerlendirme |
|---|---|---|---|
| 7 | E (?) | (Metne göre değişebilir) | Yüksek ihtimalle yanlış işaretlenmiş olabilir. |
| 8 | E | E | Doğru |
| 9 | E (I, III, IV) | I ve IV | Yanlış (II ve III geçersiz) |
| 10 | D (?) | E (I, II, III, IV) | Eksik (Tüm önlemler geçerli) |
| 11 | E (I, II, III, IV) | E (I, II, III, IV) | Doğru |
| 12 | D (Yemek tuzu) | D (Yemek tuzu) | Doğru |
| 13 | E (II ve III) | A (Yalnız I) | Yanlış |
Sonuç olarak, 8, 11 ve 12. sorulardaki işaretlemeleriniz doğru görünürken; özellikle 9 ve 13. sorularda hatalar var. 7 ve 10. sorularınız da muhtemelen yanlış veya eksik öncüllerle işaretlenmiş.