Ondalık Gösterimlerle Alışveriş Problemi ve Birler Basamağına Yuvarlama
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Toplam alışveriş tutarı, her bir ürünün kilogram fiyatı ile alınan miktarın çarpımlarının toplanmasıyla elde edilir; satıcıya verilen paradan bu tutar çıkarılarak para üstü bulunur. Sayıları birler basamağına yuvarlarken virgülden sonraki ilk basamağa (onda birler) bakılır: rakam 5 veya daha büyükse birler basamağı 1 artırılır, 5’ten küçükse aynen bırakılır.
ÇÖZÜM ADIMLARI
Adım 1 — Gerçek Tutarın ve Para Üstünün Hesaplanması
Her bir ürünün tam tutarını ondalık çarpma işlemiyle bulalım:
- Mandalina: 13{,}36 \times 2{,}3 = 30{,}728\text{ TL}
- Muz: 96{,}65 \times 1{,}7 = 164{,}305\text{ TL}
- Elma: 72{,}16 \times 2{,}1 = 151{,}536\text{ TL}
30{,}728 + 164{,}305 + 151{,}536 = 346{,}569\text{ TL (Toplam Tutar)}
\text{Gerçek Para Üstü} = 500 - 346{,}569 = 153{,}431\text{ TL}
Adım 2 — Birler Basamağına Yuvarlayarak Hesaplama (Tahmini Değer)
Ürün tutarlarını en yakın birliğe (birler basamağına) yuvarlayalım:
- Mandalina (30{,}728): Onda birler basamağında 7 olduğu için \approx 31\text{ TL}
- Muz (164{,}305): Onda birler basamağında 3 olduğu için \approx 164\text{ TL}
- Elma (151{,}536): Onda birler basamağında 5 olduğu için \approx 152\text{ TL}
\text{Yuvarlanmış Toplam Tutar} = 31 + 164 + 152 = 347\text{ TL}
\text{Yuvarlanmış Para Üstü} = 500 - 347 = 153\text{ TL}
(Not: Toplam tutar olan 346{,}569\text{ TL} doğrudan birler basamağına yuvarlandığında da yine 347\text{ TL} elde edilir).
Adım 3 — Gerçek Sonuç ile Yuvarlanmış Sonuç Arasındaki Fark
153{,}431 - 153 = 0{,}431\text{ TL (43,1 Kuruş)}
CEVAP:
- Gerçek Para Üstü: 153,431 TL
- Yuvarlanmış Para Üstü: 153 TL
- Sonuçlar Arasındaki Fark: 0,431 TL
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Yuvarlama sorularında virgülden sonraki ilk basamak (0{,}1’ler basamağı) karar vericidir. 5’ten küçük değerlerde aşağıya (164{,}3 \to 164), 5 ve üzeri değerlerde yukarıya (30{,}7 \to 31, 151{,}5 \to 152) yuvarlama kuralı uygulanır.