Saf maddedir.
Homojendir.
Kendisini oluşturan bileşenlerin özellik-
lerini göstermez.
Bileşenieri arasında sayica ve kütlece
belirli bir oran bulunur.
Yukarıda özelikleri verilen madde aşağı-
dakilerden hangisi olamaz?
A)
Kireç tas
ATnonyak
Su
Kurşun
Maddelerin Sınıflandırılması ve Bileşiklerin Özellikleri
Verilen özellikler incelendiğinde:
- Saf maddedir ve homojendir (Tüm element ve bileşikler için ortaktır).
- Kendisini oluşturan bileşenlerin özelliklerini göstermez (Kimyasal bağlarla yeni özellikler kazanan bileşiklere ait bir özelliktir).
- Bileşenleri arasında sayıca ve kütlece belirli bir oran bulunur (Sabit Oranlar Kanunu gereğince bileşiklerin özelliğidir).
Bu özelliklerin tümünü sağlayan madde sınıfı bileşiklerdir. Soru bizden bileşik olmayan maddeyi bulmamızı istemektedir.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — A Seçeneğini İnceleme (Kireç Taşı)
- Kireç taşı, formülü \text{CaCO}_3 (kalsiyum karbonat) olan bir bileşiktir. Kalsiyum, karbon ve oksijen elementlerinin belirli oranlarda birleşmesiyle oluşur ve bileşenlerinin özelliğini göstermez. Dolayısıyla yukarıdaki özelliklere uyar.
Adım 2 — B Seçeneğini İnceleme (Amonyak)
- Amonyak, formülü \text{NH}_3 olan bir bileşiktir. Azot ve hidrojen atomlarının belirli bir sabit kütle oranında birleşmesiyle oluşur ve bileşenlerinin özelliğini göstermez. Dolayısıyla yukarıdaki özelliklere uyar.
Adım 3 — C Seçeneğini İnceleme (Su)
- Su, formülü \text{H}_2\text{O} olan bir bileşiktir. Yanıcı hidrojen ve yakıcı oksijenin özelliklerini göstermeyen söndürücü bir maddedir; sabit bir kütle oranı taşır. Dolayısıyla yukarıdaki özelliklere uyar.
Adım 4 — D Seçeneğini İnceleme (Kurşun)
- Kurşun, sembolü \text{Pb} olan bir elementtir. Tek cins atomdan oluştuğu için kendisini oluşturan farklı kimyasal bileşenler veya bileşenler arası bir kütle oranı söz konusu değildir. Bu nedenle verilen özellikler bir element olan kurşuna ait olamaz.
Adım 5 — E Seçeneğini İnceleme (Yemek Tuzu)
- Görselde yer alan sofra tuzu, formülü \text{NaCl} (sodyum klorür) olan bir bileşiktir. Sodyum ve klor elementlerinin özelliklerini göstermez ve sabit bir orana sahiptir. Dolayısıyla yukarıdaki özelliklere uyar.
Adım 6 — Seçenek Karşılaştırması
A. Kireç taşı (\text{CaCO}_3) — Bileşiktir, verilen özelliklere sahiptir.- B. Amonyak (\text{NH}_3) — Bileşiktir, verilen özelliklere sahiptir.
- C. Su (\text{H}_2\text{O}) — Bileşiktir, verilen özelliklere sahiptir.
D. Kurşun (\text{Pb}) — Elementtir; farklı bileşenlerden ve sabit bir birleşme oranından meydana gelmez.- E. Yemek tuzu (\text{NaCl}) — Bileşiktir, verilen özelliklere sahiptir.
Adım 7 — Son Doğrulama
- Öncüllerde tanımlanan madde açıkça bir bileşiktir. Seçenekler arasında yalnızca D şıkkında yer alan kurşun bir element olduğundan bu tanımın dışında kalır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: D) Kurşun
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Kimya Bilimi ünitesinde sıklıkla karıştırılan element ve bileşiklerin yaygın adlandırmaları ile ilgili benzer bir pekiştirme sorusu çözmemi ister misin?