Soru:
t6
S61-24
Kenar uzunlukları 48 m ve 27 m olan dikdörtgen
şeklindeki tarlanın etrafina köşelere de dikilmek
şartıyla eşit araliklarla ağaç dikilecektir.
Bir ağacin fiyatı 11 lira olduğuna göre bu iş
için gereken ağaçların maliyeti gn az kaç lira-
dır?
A) 505
B) 550
C) 606
D) 680
Kenar uzunlukları 48 m ve 27 m olan dikdörtgen tarlanın etrafına eşit aralıklarla ağaç dikme sorusu
Kullanılan Kural: Tarlanın çevresi, eşit aralıklarla ve köşelere de ağaçlar dikilecek şekilde ağaç sayısının en az olacağı şekilde seçilmelidir. Ağaçlar arasındaki aralık, çevrenin ortak bölenidir.
Adım 2 — Ağaçların eşit aralıkları - En büyük ortak böleni bulma
Ağaçlar köşelere de dikileceği için aralıklar, hem 48 m’yi hem de 27 m’yi tam bölen sayı olmalıdır.
48 ve 27’nin ebobu (en büyük ortak bölen) bulunur:
48 = 2^4 × 3
27 = 3^3
Ortak asal çarpan 3
Yani, ebob(48, 27) = 3 m
Adım 3 — Ağaç sayısını bulma
Toplam çevre 150 m ve aralık 3 m olduğuna göre;
Ağaç sayısı = (Çevre ÷ Aralık) + 1 (çünkü köşelerde de dikilir)
Ağaç~sayısı = \frac{150}{3} = 50
Köşeler zaten sayıldı, 50 ağaç demektir.
Adım 4 — Maliyeti hesaplama
Bir ağacın fiyatı 11 lira ise;
Toplam maliyet = 50 × 11 = 550 lira
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━ Cevap: B) 550
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Temel Kavramlar:
Çevre: Dikdörtgen çevresi, toplam uzunluğun 2 katıdır.
Ebob: İki sayının en büyük ortak böleni, eşit aralıkların en fazla uzunluğunu verir.
Ağaç sayısı: Toplam mesafe aralığa bölünüp 1 eklenerek bulunur.
Yaygın Hatalar: Köşeleri saymamak
Yanlış: Sadece mesafeyi aralığa bölüp ağaç sayısını almak.
Doğru: Köşeler de sayıldığı için toplam ağaç sayısı çevre / aralığa bölünüp +1 yapılır.
Neden yanlış: Köşe ağaçlarını baştan saymazsan ağaç sayısı eksik hesaplanır.
Başka bir konu hakkında örnek istersen yardımcı olabilirim!
Kenar uzunlukları 48 m ve 27 m olan dikdörtgen şeklindeki tarlanın etrafına köşelere de dikilmek şartıyla eşit aralıklarla ağaç dikilecektir. Bir ağacın fiyatı 11 lira olduğuna göre bu iş için gereken ağaçların maliyeti en az kaç liradır?
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
En büyük ortak bölen (EBOB): Köşeler dahil eşit aralıkla ağaç dikilebilmesi için aralık, dikdörtgenin yan uzunluklarının her ikisini de bölen bir uzunluk olmalıdır. En büyük mümkün aralık için EBOB alınır.
Çevre (P) formülü: P=2(a+b)
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — EBOB(48, 27) hesapla
48 = 27 \times 1 + 21
27 = 21 \times 1 + 6
21 = 6 \times 3 + 3
6 = 3 \times 2 + 0
Elde edilen en son pozitif kalan 3 olduğuna göre EBOB(48,27)=3.
Adım 2 — Çevreyi hesapla
P = 2 \times (48 + 27)
P = 2 \times 75
P = 150\ \text{m}
Adım 3 — Ağaç sayısını hesapla
\text{Ağaç sayısı} = \dfrac{P}{\text{aralık}}
\text{Ağaç sayısı} = \dfrac{150}{3}
\text{Ağaç sayısı} = 50
CEVAP:
\text{Toplam maliyet} = 50 \times 11
\text{Toplam maliyet} = 550\ \text{lira}
TEMEL KAVRAMLAR:
EBOB
Tanım: İki sayının her ikisini de bölen en büyük pozitif tam sayı.
Bu problemde: Ağaçlar arasındaki maksimum eşit aralığı (en az ağaç sayısını) bulmak için kullanıldı.
Çevre
Tanım: Çokgenin kenar uzunluklarının toplamı; dikdörtgen için 2(a+b).
Bu problemde: Eşit aralıklı aralıklar toplamda çevreyi oluşturduğundan ağaç sayısı hesaplamasında kullanıldı.
SIK YAPILAN HATALAR:
Yanlış aralık seçimi
Yanlış: Aralığı 1 m veya başka bir sayı alıp gereğinden fazla ağaç saymak.
Doğru: Maksimum aralığı bulmak için EBOB kullanılmalı.
Neden yanlış: Daha küçük aralık daha fazla ağaç gerektirir; soru “en az kaç lira” istediği için en büyük aralık seçilmeli.
Düzeltme: EBOB(48,27)=3 bulunur; bu aralık en az ağaç sayısını verir.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?