Kenar uzunlukları 12⁵ mm ve 18⁵ mm olan dikdörtgen şeklindeki fayanslar, aralarında boşluk kalmayacak, üst üste

Kenar uzunlukları 12^5 mm ve 18^5 mm olan dikdörtgen şeklindeki fayanslar, aralarında boşluk kalmayacak, üst üste gelmeyecek ve eş kenarları çakışacak şekilde yerleştirilerek kare biçiminde bir zemin kaplanacaktır.
Buna göre, bu iş için en az kaç adet fayans kullanılır?
A) 6^3
B) 6^5
C) 6^{10}
D) 6^{15}
Aşağıda dış yüzeyinde harf ve üslü ifadelerin yazılı olduğu küp açınımı verilmiştir.
Bu küp kapatıldığında karşılıklı yüzlerde bulunan ifadelerin çarpımı 2^7 ye eşit olmaktadır.
Buna göre; A, B ve C yerine gelmesi gereken üslü ifadelerin çarpımı aşağıdakilerden hangisidir?
A) 2^8
B) 2^{10}
C) 2^{11}
D) 2^{18}

Üslü İfadeler, EKOK ve Küp Açınımı Problemleri

Görselde yer alan 27. ve 29. soruların ayrıntılı çözümleri aşağıda verilmiştir:


1. Soru 27: Dikdörtgen Fayanslardan Kare Zemin Oluşturma (EKOK)

:light_bulb: KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
Küçük dikdörtgen parçalar bir araya getirilerek en küçük alanlı bir kare zemin oluşturulurken karenin bir kenar uzunluğu, dikdörtgenin kenar uzunluklarının En Küçük Ortak Katı (EKOK) alınarak bulunur. Üsleri eşit olan sayıların EKOK’u için tabanların EKOK’u alınır: \text{EKOK}(a^n, b^n) = [\text{EKOK}(a, b)]^n.


:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI

Adım 1 — Karenin Kenar Uzunluğunu Bulma
Dikdörtgen fayansların kenar uzunlukları 12^5\text{ mm} ve 18^5\text{ mm} olarak verilmiştir. Oluşacak kare zeminin bir kenar uzunluğu:

\text{EKOK}(12, 18) = 36 \implies \text{Karenin bir kenarı} = 36^5\text{ mm}

Adım 2 — Gerekli Fayans Sayısını Hesaplama
Kullanılacak en az fayans sayısı, büyük karenin alanının bir adet fayansın alanına bölünmesiyle bulunur:

\text{Fayans Sayısı} = \frac{\text{Karenin Alanı}}{\text{Fayansın Alanı}} = \frac{36^5 \cdot 36^5}{12^5 \cdot 18^5}

Ortak üs parantezine alarak sadeleştirelim:

\text{Fayans Sayısı} = \left(\frac{36}{12}\right)^5 \cdot \left(\frac{36}{18}\right)^5 = 3^5 \cdot 2^5 = (3 \cdot 2)^5 = 6^5\text{ adet}

:white_check_mark: CEVAP (27. Soru): B) 6^5


2. Soru 29: Küp Açınımında Karşılıklı Yüzler ve Üslü Çarpım

:light_bulb: KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
Bir küpün 6 yüzü ve birbirine paralel olan 3 çift karşılıklı yüzü bulunur. Karşılıklı yüzlerdeki sayıların çarpımı sabit bir değere (k) eşitse, küpün tüm yüzlerindeki sayıların çarpımı k^3 olur. Tabanları aynı olan üslü ifadeler çarpılırken üsler toplanır: a^x \cdot a^y = a^{x+y}.


:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI

Adım 1 — Tüm Yüzlerin Toplam Çarpımını Belirleme
Küp kapatıldığında 3 çift karşılıklı yüz oluşur. Her bir karşılıklı yüz çiftinin çarpımı 2^7 olduğuna göre, 6 yüzün tamamındaki ifadelerin çarpımı:

\text{Tüm Yüzlerin Çarpımı} = 2^7 \cdot 2^7 \cdot 2^7 = (2^7)^3 = 2^{21}

Adım 2 — Bilinen Yüzlerin Çarpımını Hesaplama
Küpün üzerinde değerleri verilen üç yüzdeki üslü ifadeler 2^8, 2^{-3} ve 2^5’tir:

\text{Bilinen Yüzlerin Çarpımı} = 2^8 \cdot 2^{-3} \cdot 2^5 = 2^{8 + (-3) + 5} = 2^{10}

(Sağlama: Bilinen sayıların hiçbiri birbirinin karşısına gelemez; çünkü hiçbir ikisinin çarpımı 2^7 yapmaz. Dolayısıyla A, B ve C harflerinin her biri, bilinen bu sayılardan birinin karşısındadır.)

Adım 3 — A \cdot B \cdot C Değerini Bulma
Tüm yüzlerin çarpımını bilinen yüzlerin çarpımına bölerek bilinmeyenlerin çarpımına ulaşırız:

A \cdot B \cdot C = \frac{\text{Tüm Yüzlerin Çarpımı}}{\text{Bilinen Yüzlerin Çarpımı}} = \frac{2^{21}}{2^{10}} = 2^{21 - 10} = 2^{11}

:white_check_mark: CEVAP (29. Soru): C) 2^{11}

:warning: SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Küp sorularında karşılıklı yüzlerin çarpımı istendiğinde, tek tek hangi harfin hangi sayının karşısına geldiğini bulmak yerine 3 çiftin toplam çarpım kuralını (k^3) kullanmak zaman kazandırır ve açınım katlama hatalarını tamamen önler.