Bu resfebelere göre hangisi bir deyime ait değildir?
[ÇÖZÜM ADIMLARI:]
Adım 1 — Seçenek A (I. resfebe) analiz et
I. resfebede iki taş, at resmi ve “MAK” harfleri var. Bu görseller taş + at + mak → “taş atmak” deyimini oluşturur. “Taş atmak”, mecazi olarak birini eleştirmek veya suçlamak anlamında kullanılan bir deyimdir (örneğin, “camdan evde taş atan ilk kişi olmamalı” bağlamında).
Adım 2 — Seçenek B (II. resfebe) analiz et
II. resfebede adam yüzü, göz resmi (el yazısı “göz”), kırmızı et resmi (el yazısı “yüre” ile destekli ama et), “MEK” ve “G”. Bu göz + et + mek → “gözetmek” deyimini verir. “Gözetmek”, birini kollamak veya dikkatle izlemek anlamında kullanılan birleşik fiil-deyimdir.
Adım 3 — Seçenek C (III. resfebe) analiz et
III. resfebede “2” sayısı, kulağa el dayamış yüz (kulak işareti), “1” sayısı, açık ağız ve ek yazılar (“lüle l sog” gibi destekleyici). Bu “2 kulak + 1 ağız” → “iki kulak bir ağız” deyimini temsil eder. Deyim, “daha çok dinle, az konuş” anlamında atasözü niteliğindedir (Allah iki kulak, bir ağız vermiş anlamında kullanılır).
Adım 4 — Seçenek D (IV. resfebe) analiz et
IV. resfebede çilek resmi “=K+Sİ” denklemi, mantar (dolma gibi görünümlü), “K”, “İlesi Dolma” yazıları var. Bu unsurlar “çilek kıs(i) mantar kilesi dolma” gibi bir ifade oluşturur ama bilinen bir deyim veya mecazi ifadeye uymaz. Tamamen literal (gerçek anlamda yemek tarifi gibi) durur, deyim değildir.
Adım 5 — Seçenek Karşılaştırması
A. I. — “Taş atmak” deyimi (suçlama anlamı).
B. II. — “Gözetmek” deyimi (kollamak anlamı).
C. III. — “İki kulak bir ağız” deyimi (dinle-konuş öğüdü).
D. IV. — Bilinen bir deyime ait değil, sadece görsel tarif.
Adım 6 — Son Doğrulama
Resfebe’ler resim+harf birleşimiyle deyimleri temsil eder. I, II ve III tam mecazi deyimlerken, IV yemek malzemesi gibi literal kalır ve deyim kurmaz. Soru ortaokul Türkçe deyimler konusuna uygundur.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[CEVAP:] D) IV.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[TEMEL KAVRAMLAR:]
1. Resfebe
- [Tanım:] Resim, harf, sayı karışımıyla kelime/deyim bulan zeka oyunu (“resim + alfabe” kökenli).
- [Bu problemde:] Deyim tespiti için görsel ipuçları çözüldü (örn. resim=kelime parçası).
2. Deyim
- [Tanım:] Mecazi anlamlı sabit ifadeler (yüzde anlamı değişir).
- [Bu problemde:] Taş atmak (eleştiri), gözetmek (izleme), iki kulak bir ağız (dinleme) deyimler; IV değil.
[SIK YAPILAN HATALAR:]
Literal okuma
- [Yanlış:] IV’yi “mantar dolması” diye yemek sanmak.
- [Doğru:] Deyim mi mecazi mi kontrol et.
- [Neden yanlış:] Resfebe’ler mecazi ifade arar, tarif değil.
Sayıları atlama
- [Yanlış:] III’te sayıları görmezden gelmek.
- [Doğru:] “2 kulak 1 ağız” tam deyim.
- [Neden yanlış:] Sayılar miktar/mecaz vurgusu yapar.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?