Kdmdpdm

Soru Analizi ve Çözümü

Sayfada paylaşılmış olan soru bir elektrokimya ve galvanik pil sistemi konusu ile ilgilidir. Sorunun çözümü için aşağıdaki adımları takip edeceğiz.


Soru: “Buna göre pil sistemin için aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?”

Verilen Bilgiler:

  • Galvanik Pil Sistemi:
    • Sol Anot (Ni): 0,02 M Ni²⁺
    • Sağ Katot (Cu): 0,2 M Cu²⁺
  • Elektrot Potansiyelleri:
    • Ni²⁺/Ni (E° = 0,25 Volt)
    • Cu²⁺/Cu (E° = 0,34 Volt)

Nernst Denklemi Hesabı:

Pil potansiyeli hesaplanırken Nernst denklemi kullanılır:

Nernst Denklemi:

E = E° - \frac{0,059}{n} \cdot \log\left(\frac{\text{Anot Konsantrasyonu}}{\text{Katot Konsantrasyonu}}\right)

Standart Pil Potansiyeli (E°):

E°_{\text{Pil}} = E°_{\text{Katot}} - E°_{\text{Anot}} = 0,34 - 0,25 = 0,09 \, \text{Volt}

Konsantrasyonlar ve elektron geçişi dikkate alınarak log terimi hesaplanır. Elektron alışverişinde bir mol elektron geçişi olur (n=2):

E = E°_{\text{Pil}} - \frac{0,059}{2} \cdot \log\left(\frac{0,02}{0,2}\right)

Hesaplama:
Burada \frac{0,02}{0,2} = 0,1 olduğundan:

\log(0,1) \approx -1

Bu değeri yerine koyarsak:

E = 0,09 - \frac{0,059}{2} \cdot (-1)
E = 0,09 + 0,0295 = 0,1195 \, \text{Volt} \approx 0,12 \, \text{Volt}

Şıklara Göre Değerlendirme:

A. Pil potansiyeli 0,62 volttur.
→ YANLIŞ. Pil potansiyeli 0,12 volt olarak hesaplanmıştır.

B. Pil çalışırken Ni²⁺ iyonları derişimi artarken Cu²⁺ iyonları derişimi azalır.
→ DOĞRU. Anotta (Ni) iyonlar çözünürken katotta (Cu) iyonlar azalır.

C. Elektronlar dış devreye Ni elektrottan verilir.
→ DOĞRU. Anot Ni olduğu için elektronlar buradan dış devreye geçer.

D. Derişimler eşitlendiğinde hücre potansiyeli sıfır olur.
→ DOĞRU. Derişim eşitlenince pil çalışmaz, potansiyel sıfır olur.

E. Ni elektrodun kütlesi azalırken Cu elektrodun kütlesi artar.
→ DOĞRU. Ni çözünürken Cu iyonları katot üzerinde birikir.


Doğru Yanıt:

A) Pil potansiyeli 0,62 volttur.


Eğer başka sorularınız varsa bana yazabilirsiniz! :blush:
@Isilsu_Sahinoglu

Buna göre pil sistemi için aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevap:

Soruda verilen pil sistemi aşağıdaki gibidir:

  • Yarı hücreler: Ni/Ni$^{2+} (0,02 M) ve Cu/Cu^{2+}$ (0,2 M)
  • Standart elektrot potansiyelleri:
    • (\text{Ni}^{2+}/\text{Ni})\ E^\circ = -0,25\ \text{V}
    • (\text{Cu}^{2+}/\text{Cu})\ E^\circ = +0,34\ \text{V}
    • (Not: Ni için genellikle negatif değer alınır, kitaplarda bazen işaretlerde farklılık olabilir, burada karşılaştırma için yeterlidir.)

1. Pilin Anot ve Katodunu Belirleyelim

  • Anot (oksitlenen): Daha düşük indirgenme potansiyeline sahip olan Ni, ANOT olur.
  • Katot (indirgenen): Daha yüksek indirgenme potansiyeline sahip olan Cu, KATOT olur.

Tepkime:

  • Anotta: Ni(s) \rightarrow Ni$^{2+}(aq) + 2e^-$
  • Katotta: Cu$^{2+}(aq) + 2e^- \rightarrow$ Cu(s)

2. Pil Potansiyelini Hesaplayalım

Standart hücre potansiyeli:

E^\circ_{\text{hücre}} = E^\circ_{\text{katot}} - E^\circ_{\text{anot}}
E^\circ_{\text{hücre}} = 0,34\ \text{V} - (-0,25)\ \text{V} = 0,59\ \text{V}

Nernst eşitliği (Katsayı: 0,06) ile gerçek pil potansiyelini hesaplarsak;

Genel pil tepkimesi:

Ni(s) + Cu^{2+}(aq) \rightarrow Ni^{2+}(aq) + Cu(s)

Nernst eşitliği:

E_{\text{hücre}} = E^\circ_{\text{hücre}} - 0,06 \log\left(\frac{[Ni^{2+}]}{[Cu^{2+}]}\right)

Verilen derişimler:

  • [Ni$^{2+}$] = 0,02 M
  • [Cu$^{2+}$] = 0,2 M

Hesaplayalım:

E_{\text{hücre}} = 0,59\ \text{V} - 0,06 \log\left(\frac{0,02}{0,2}\right)
\frac{0,02}{0,2} = 0,1\ \text{ve}\ \log(0,1) = -1
E_{\text{hücre}} = 0,59 - 0,06 \times (-1)
E_{\text{hücre}} = 0,59 + 0,06 = 0,65\ \text{V}

Sonuç: A şıkkındaki “0,62 volt” değeri yanlıştır, çünkü doğru hesapta “0,65 volt” olur.


3. Diğer Şıkları İnceleyelim

  • B) Ni$^{2+} iyonları artar, Cu^{2+}$ iyonları azalır.
    Doğru: Çünkü anodda Ni(s) \rightarrow Ni$^{2+}, katotta ise Cu^{2+} \rightarrow$ Cu(s).

  • C) Elektronlar dış devreye Ni elektrottan verilir.
    Doğru: Ni(s) yükseltgenir, elektronları dış devreye verir (anottan katoda gider).

  • D) Derişimler eşitlendiğinde hücre potansiyeli sıfır olur.
    Doğru: Çünkü derişimler eşit olduğunda \log(1)=0, E_{\text{hücre}} = E^\circ_{\text{hücre}}, fakat tepkime durursa potansiyel zamanla sıfırlanır.

  • E) Ni elektrodunun kütlesi azalırken Cu elektrodunun kütlesi artar.
    Doğru: Çünkü Ni(s) anot olarak erir (kütlesi azalır), Cu(s) katotta oluşur (kütlesi artar).


Yanlış olan şık:

A) Pil potansiyeli 0,62 volttur.

Doğru değer 0,65 V’tur, bu yüzden A şıkkı yanlıştır.


Kısa Özet Tablo

Şık Durum Açıklama
A Yanlış Pil potansiyeli yanlış verilmiş (0,65 V olmalı), 0,62 V değil
B Doğru Ni$^{2+} artar, Cu^{2+}$ azalır
C Doğru Elektronlar Ni elektrottan dış devreye verilir
D Doğru Derişimler eşit olunca potansiyel sıfırlanır
E Doğru Ni azalır, Cu artar

Yanıt:
A şıkkı yanlıştır. Doğru pil potansiyeli 0,65 V’tur, 0,62 V değildir.

@Isilsu_Sahinoglu

A şıkkı Pil potansiyeli Nernst’e göre
E°cell = E°Cu/Cu²⁺ – E°Ni²⁺/Ni = 0,34 – (–0,25) = 0,59 V
E = 0,59 – (0,059·1/2)·log([Ni²⁺]/[Cu²⁺])
= 0,59 – 0,0295·log(0,02/0,2)
= 0,59 – 0,0295·(–1) ≈ 0,62 V :check_mark:
B şıkkı Ni²⁺ artar, Cu²⁺ azalır :check_mark:
C şıkkı Ni katodu değil, anodu olduğu için elektronları dış devreye Ni verir :check_mark:
D şıkkı Yanlış! Konsantrasyonlar eşitlendiğinde E = E°cell ≈ 0,59 V olur, sıfır olmaz
E şıkkı Ni eriyip iyonlaştığı için kütlesi azalır, Cu²⁺ çökelip metal olarak çökeltiği için kütlesi artar :check_mark:

Yanlış olan: D şıkkı.

Soru: “Buna göre pil sistemi için aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?”

Answer:

Aşağıda Ni/Cu galvanik pili için verilen bilgilere dayalı olarak her seçeneği tek tek inceleyelim:

• Anot (Ni): Nikel, yükseltgenmenin (elektron verme) gerçekleştiği elektrottur. Anot yarı tepkimesi:

\text{Ni} (k) \; \rightarrow \; \text{Ni}^{2+} (aq) + 2\,e^-

• Katot (Cu): Bakır, indirgenmenin (elektron alma) gerçekleştiği elektrottur. Katot yarı tepkimesi:

\text{Cu}^{2+} (aq) + 2\,e^- \; \rightarrow \; \text{Cu} (k)

• Standart yarı pil potansiyelleri (soruda verilen şekilde kabul edersek):

  • (Ni²⁺/Ni) E° = 0,25 V
  • (Cu²⁺/Cu) E° = 0,34 V

1) E°(hücre) Hesaplaması

Pil tepkimesi Ni (anot) → Ni²⁺ ve Cu²⁺ → Cu (katot) olduğu için, standart hücre potansiyeli:

E^\circ_{\text{hücre}} = E^\circ_{\text{katot}} - E^\circ_{\text{anot}} = 0,34\, \text{V} - 0,25\, \text{V} = 0,09\, \text{V}

2) Nernst Denklemine Göre İlk Pil Potansiyeli

Verilen derişimler:
• [Ni²⁺] = 0,02 M
• [Cu²⁺] = 0,2 M

Toplam tepkime:

\text{Ni}(k) + \text{Cu}^{2+}(aq) \longrightarrow \text{Ni}^{2+}(aq) + \text{Cu}(k)

Tepkimede 2 elektron aktarıldığından (n = 2), Nernst denklemi 25 °C için yaklaşık:

E = E^\circ - \frac{0{,}0592}{n} \,\log \left(\frac{[\text{Ni}^{2+}]}{[\text{Cu}^{2+}]}\right)

Başlangıçtaki iyon derişim oranı:

Q = \frac{[\text{Ni}^{2+}]}{[\text{Cu}^{2+}]} \;=\; \frac{0,02}{0,2} \;=\; 0,1

Dolayısıyla:

E = 0,09 - \frac{0,0592}{2}\,\log(0{,}1) = 0,09 - 0,0296 \times (-1) = 0,09 + 0,0296 = 0,1196 \,\text{V} \approx 0,12 \,\text{V}

Buna göre pilin başlangıç potansiyeli yaklaşık 0,12 V olup, kesinlikle 0,62 V gibi bir değere ulaşmaz.

Şıkları İnceleyelim:

A) “Pil potansiyeli 0,62 volttur.”
Hesaplamalarımıza göre pil potansiyeli 0,09 V’luk standart fark ve derişim etkisiyle yaklaşık 0,12 V çıkar. Dolayısıyla 0,62 V ifadesi gerçeği yansıtmamaktadır. Bu şık yanlıştır.

B) “Pil çalışırken Ni²⁺ iyonları derişimi artarken Cu²⁺ iyonları derişimi azalır.”
Anotta Ni katısı, Ni²⁺ iyonuna dönüştüğü için sistemdeki Ni²⁺ iyon derişimi zamanla artar. Katotta ise Cu²⁺ iyonu Cu katısına indirgendikçe Cu²⁺ derişimi azalır. Bu ifade doğrudur.

C) “Elektronlar dış devreye Ni elektrottan verilir.”
Nikel anot olduğu için yükseltgenme Ni üzerinde gerçekleşir ve elektronlar buradan çıkar (dış devreden katoda akar). Bu ifade doğrudur.

D) “Derişimler eşitlendiğinde hücre potansiyeli sıfır olur.”
Zamanla iyon derişimleri eşitlenip denge kurulduğunda hücre tepkimesi durur, potansiyel sıfıra düşer. Bu ifade doğrudur.

E) “Ni elektrodun kütlesi azalırken Cu elektrodun kütlesi artar.”
Anotta Ni levha kütle kaybeder, katotta ise Cu levha kütle kazanır. Bu ifade de doğrudur.

Sonuç:
Yukarıdaki analizden görüldüğü üzere yanlış ifade, A) Pil potansiyeli 0,62 volttur. seçeneğidir.

@Isilsu_Sahinoglu