Düzgün Çokgen Kenar Sayısı Bulma
Görseldeki soruda, bir düzgün çokgenin KD doğru parçası boyunca katlanmasıyla oluşan yeni görünüm verilmiş ve bu çokgenin kaç kenarlı olduğu sorulmuştur.
KULLANILAN FORMÜL:
n kenarlı bir düzgün çokgenin bir iç açısının ölçüsü:
Dış açı formülü:
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Verilen Açıların Tanımlanması
Şekil 2’de kırmızı ve mavi renkli gösterilen açıların ölçüleri sırasıyla 2 ve 3 ile doğru orantılıdır.
- Kırmızı açı = 2k
- Mavi açı = 3k olsun.
Adım 2 — Katlama ve Açıortay Özelliği
Katlama işleminde kat çizgisi (KD) boyunca açılar korunur. Sorumuzda C'D doğru parçasının CDE açısının açıortayı olduğu belirtilmiştir. Bu durumda m(C'DE) = m(EDC') = 3k (mavi açı) olur. Katlama kuralına göre, orijinal çokgende m(KDC) = m(KDC') olmalıdır.
Adım 3 — İç Açı İlişkisinin Kurulması
Çokgenin bir iç açısı m(CDE) olsun. Şekil 2’ye baktığımızda D noktası etrafındaki açıları inceleyelim:
- Düzgün çokgenin bir iç açısı: 2k + 3k + 3k = 8k (Kırmızı + 2 tane Mavi açı toplamı).
- Bir iç açı = 8k.
Adım 4 — Dış Açı ve k Değerinin Bulunması
Şekilde D köşesindeki katlama geometrisini incelediğimizde, kırmızı açı (2k) aslında düzgün çokgenin bir dış açısına eşittir (iç açıyı 180^\circ’ye tamamlayan bütünler açı mantığıyla).
- İç açı + Dış açı = 180^\circ
- 8k + 2k = 180^\circ
- 10k = 180^\circ \Rightarrow k = 18^\circ
Adım 5 — Kenar Sayısının (n) Hesaplanması
Dış açı 2k olduğuna göre:
- Dış açı = 2 \times 18^\circ = 36^\circ
- n = \frac{360^\circ}{\text{Dış Açı}}
- n = \frac{360^\circ}{36^\circ} = 10
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: C) 10
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Katlama Geometrisi
- Tanım: Bir şekil katlandığında, kat çizgisi açıortay görevi görür ve üst üste gelen açılar ile kenar uzunlukları birbirine eşittir.
- Bu problemde: C noktası C' noktasına geldiği için m(KDC) = m(KDC') eşitliği kullanılmıştır.
2. Düzgün Çokgenlerde Dış Açı
- Tanım: Çokgenin bir kenarının uzantısıyla komşu kenar arasında kalan açıdır.
- Bu problemde: Kenar sayısına ulaşmak için dış açının 36^\circ olduğu tespit edilmiştir.
SIK YAPILAN HATALAR:
Açıortay Yanılgısı
- Yanlış: C'D’nin sadece katlama sonucu oluştuğunu düşünüp dışarıda kalan açıyı hesaba katmamak.
- Doğru: Soruda belirtilen “C'D doğru parçası CDE açısının açıortayıdır” bilgisini kullanarak D köşesindeki tüm açıları k cinsinden toplamak gerekir.
Bu tür katlama sorularında “kat izinin” bir simetri ekseni olduğunu unutmamak çözümü kolaylaştırır. Benzer bir çokgen sorusu daha çözmemi ister misin?
