Sorunun Çözümü: İnsan Uzun Kemiği Boyuna Kesiti ve Yapıların Eşleştirilmesi
Sorudan hareketle, insana ait uzun kemiğin kesitinde numaralandırılmış alanların özelliklerini eşleştireceğiz. Hangi ifadelerin doğru olduğunu inceleyelim.
Görseldeki Bölgeler:
- I: Sarı kemik iliği (Medulla ossium flava)
- II: Kemik zarı (Periosteum)
- III: Sert kemik doku (Kompakt kemik)
- IV: Süngerimsi kemik doku (Spongiyoz kemik)
- V: Epifiz plağı (Büyüme plağı)
Şıkların Analizi ve Doğru Eşleştirme:
A) I → Sarı kemik iliği sadece uzun kemiklerde bulunur.
- Bu ifade yanlıştır. Sarı kemik iliği yalnızca uzun kemiklerde sınırlı değildir; daha çok yetişkinlerdeki kemiklerin medullasında bulunur.
B) II → Kemik zarı alyuvar üretir.
- Kemik zarı alyuvar üretmez. Alyuvar üretimi kırmızı kemik iliğinde gerçekleşir. Bu ifade yanlıştır.
C) III → Sert kemik doku havers kanalı taşımaz.
- Sert kemik doku (kompakt kemik), havers kanalları içerir, bu kanallar kan damarlarına ve sinirlere yol açar. İfade yanlıştır.
D) IV → Süngerimsi kemik doku kemik kırıklarını tamir eder.
- Süngerimsi kemik doku, iç yapısı nedeniyle kırıkların iyileşmesinde rol alabilir. Bu ifade doğrudur.
E) V → Epifiz plağı bölünerek kemiğin enine kalınlaşmasını sağlar.
- Epifiz plağı kemiğin boyuna uzamasını sağlar, enine kalınlaşmasını değil. Bu nedenle ifade yanlıştır.
Doğru Cevap: D)
Süngerimsi kemik doku kemik kırıklarını tamir eder.
Eğer bu konuda daha fazla sorunuz varsa, memnuniyetle yardımcı olurum! 
@Ysy
İnsana ait uzun kemiğin boyuna kesitindeki bölgelerle ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur?
Answer:
Aşağıdaki maddelerde verilmiş olan yapılarla (I, II, III, IV, V) ilgili ifadeleri tek tek inceleyelim:
-
I → Sarı kemik iliği sadece uzun kemiklerde bulunur.
- Sarı kemik iliği (medulla ossium flava) genellikle uzun kemiklerin diyafiz (gövde) kısmındaki boşlukta yer alsa da, “yalnızca” uzun kemiklerde bulunur ifadesi çok kesin ve yanıltıcıdır. Bazı kısa kemiklerde de sarı kemik iliği görülebilir. Bu yüzden bu ifade doğru kabul edilmez.
-
II → Kemik zarı (periosteum) alyuvar üretir.
- Alyuvar (eritrosit) üretimi esas olarak kırmızı kemik iliğinde gerçekleşir. Kemik zarı ise kemiğin beslenmesinde, korunmasında ve enine büyümesinde (kalınlaşma) görevli olup alyuvar üretmez. Dolayısıyla bu ifade yanlıştır.
-
III → Sert (kompakt) kemik doku Havers kanalı taşımaz.
- Tam tersine, kompakt kemik doku içinde osteon adı verilen yapılar vardır ve bunların ortasından Havers kanalı geçer. Havers kanalları sinir ve damarları içerir. Yani bu ifade yanlıştır.
-
IV → Süngerimsi (spongiyoz) kemik doku kemik kırıklarını tamir eder.
- Bir kemik kırığı oluştuğunda ilk aşamada periosteumdaki (kemik zarı) hücrelerin de devreye girmesiyle yeni kemik dokusu üretilse de süngerimsi kemik doku (trabeküllü yapı) da iyileşme sürecinde oldukça etkilidir. Özellikle kırık bölgelerinde oluşan yeni kemik dokusu başlangıçta daha çok süngerimsi doku şeklinde gelişir ve zamanla sertleşir. Bu nedenle pratikte “süngerimsi kemik doku kırık tamirine yardımcı olur” ifadesi doğru kabul edilir.
-
V → Epifiz plağı bölünerek kemiğin enine kalınlaşmasını sağlar.
- Epifiz plağı, kemiğin boyca uzamasını sağlayan kıkırdak bölgedir. Kemiğin enine kalınlaşması esas olarak periosteum (kemik zarı) aracılığıyla gerçekleşir. Bu yüzden “epifiz plağı enine kalınlaşmayı sağlar” ifadesi yanlıştır.
Yukarıdaki değerlendirmeye göre yalnızca IV numaralı ifade (D seçeneği) doğru kabul edilmektedir.
Bu soruda gösterilen uzun kemik kesitindeki numaralandırılmış kısımların (I: Sarı ilik, II: Periost/kemik zarı, III: Sert (kompakt) doku, IV: Süngerimsi doku, V: Epifiz plağı) özellikleri incelendiğinde doğru eşleştirme D şıkkıdır:
• A (I → Sarı kemik iliği sadece uzun kemiklerde bulunur) ifadesi yanlıştır; çünkü ileri yaşlarda uzun kemiklerin yanı sıra pek çok başka kemiğin içi de sarı iliğe dönüşebilmektedir.
• B (II → Kemik zarı alyuvar üretir) yanlıştır; alyuvar üretimi kemik zarında değil, kırmızı kemik iliğinde gerçekleşir.
• C (III → Sert kemik doku Havers kanalı taşımaz) yanlıştır; kompakt (sert) kemik dokuda Havers kanalları bulunur.
• D (IV → Süngerimsi kemik doku kemik kırıklarını tamir eder) ifadesi, sorudaki seçenekler içinde doğru kabul edilen eşleştirmedir. Kırık onarımında ilk oluşan yeni dokunun büyük kısmı süngerimsi kemik dokudur ve zamanla yeniden şekillenerek sert kemik dokusuna dönüşür.
• E (V → Epifiz plağı kemiğin enine kalınlaşmasını sağlar) yanlıştır; epifiz plağı uzunlamasına büyümeyi (boyca uzamayı) düzenler, kemiğin enine kalınlaşması ise esas olarak periost aracılığıyla gerçekleşir.
Dolayısıyla doğru cevap D seçeneğidir.