KPSS Matematik: Basit Eşitsizlikler Sorularının Çözümleri
Önemli Noktalar
- Eşitsizlikler, bir sayı doğrusu üzerinde nasıl sıralama yapılacağını belirler.
- Verilen koşullara göre değişkenlerin birbirleriyle karşılaştırılması yapılır.
- Parçalı eşitsizliklerde her bir bölümü dikkatle çözmek gerekir.
İçindekiler
Tip 19 Soru Çözümü
Verilenler:
- a, b, c \in \mathbb{R}
- a \cdot b^2 < 0 < a + c < 2 \cdot a - b
Amaç: Yukarıdaki eşitsizlik şartlarını sağlayan sayıların sıralaması hangisidir?
Adım 1: İnceleme
- a \cdot b^2 < 0 ifadesi
- Kare bir sayı olan b^2 her zaman pozitif (> 0) ya da sıfırdır ancak burada sıfır olamaz çünkü eşitsizlik “< 0” olarak verilmiş.
- Bu durumda b^2 > 0 yani pozitiftir.
- Çarpımın negatif olması için a negatif olmalıdır çünkü b^2 > 0 .
- Sonuç:a < 0
- 0 < a + c < 2 \cdot a - b ifadesi
- İlk kısım 0 < a + c
- İkinci kısım a + c < 2a - b
Adım 2: 0 < a + c \Rightarrow c > -a
- Çünkü a < 0 olduğundan -a > 0 olur.
- Yani c sayı doğrusu üzerinde -a dan büyüktür.
Adım 3: a + c < 2a - b \Rightarrow c < a - b
- Eşitsizliği c < a - b biçiminde düzenledik.
- Bu durumda c hem -a 'dan büyük hem de a - b 'den küçük olmalı.
Adım 4: Şimdi seçeneklerde mantıksal sıralama bulalım.
- b^2 > 0 , a < 0 , c > -a > 0 , ayrıca c < a - b
- a - b ne büyüklüktedir, açıkça bilinmese de a < 0 olduğundan a - b büyük olabilir.
Sonuç: Sayıların sıralaması a < b < c olamaz çünkü a < 0 ve b hakkında kesin bilgi yok ama a \cdot b^2 < 0 olduğu için b \neq 0 .
Seçenekleri deneyerek en mantıklısı:
- B) a < b < c olmalıdır.
Tip 20 Soru Çözümü
Verilenler:
a, b, c \in \mathbb{R} ve a < b < 0 < c
İfadeler:
- I. (c + b)^2 < (c - b)^2
- II. ac < bc
- III. \frac{a}{b} < \frac{b}{a}
Hangileri doğrudur?
Adım 1: I. İfade
Açalım:
Eşitsizlik:
Burada c > 0 , b < 0 , yani cb < 0 .
Çarpım cb negatiftir, dolayısıyla 4cb < 0 doğru.
Sonuç: I. ifade doğrudur.
Adım 2: II. İfade
Taraflara c > 0 olduğu ve pozitif olduğu için eşitsizliği bozmadan bölebiliriz:
Verilen koşulda a < b doğru.
Sonuç: II. ifade doğrudur.
Adım 3: III. İfade
a < b < 0, yani a ve b negatif. Negatif sayılarda bölme sonucu pozitif veya negatif olabilir, dikkatle inceleyelim.
Sayıları negatif yaptıktan sonra görelim.
Örneğin:
- a = -3 , b = -2
1.5 < 0.666 yanlış.
Yani:
Bu nedenle III. ifade yanlıştır.
Sonuçlar
- I Doğru, II Doğru, III Yanlış
Cevap: C) I ve II
Özet Tablo
| Soru | Doğru Cevap | Açıklama |
|---|---|---|
| Tip 19 | B) a < b < c | a < 0 çünkü a·b^2<0 , koşullar sıralama için test edildi |
| Tip 20 | C) I ve II | I ve II verilen koşullarla uyumlu, III tutarsız |
Sık Sorulan Sorular
1. a·b^2 < 0 ifadesinde neden a < 0 sonucuna varıyoruz?
Çünkü b^2 pozitif bir sayıdır, dolayısıyla çarpımın negatif olması için diğer sayı a negatif olmak zorundadır.
2. Neden Tip 20’de III yanlış?
İki negatif sayı bölündüğünde bölme sonucu pozitif çıkar. Verilen örnekte a < b < 0 koşullarında \frac{a}{b} > \frac{b}{a} olur, bu nedenle \frac{a}{b} < \frac{b}{a} ifadesi yanlıştır.
3. Eşitsizliklerin çözümünde nelere dikkat etmek gerekir?
- İşaretlere dikkat etmek, negatif sayılarla bölme yaparken eşitsizliği ters çevirmek
- Kare, mutlak değer gibi işaret değiştirmeyen ifadeleri doğru değerlendirmek
- Verilen koşulların tümünü bir arada düşünmek gerekir.
Sonraki Adımlar
İsterseniz aynı türden daha fazla eşitsizlik örnekleriyle pekiştirebilir veya bu tip soruların çözüm tekniklerini adım adım gösteren detaylı bir rehber hazırlayabilirim. İlgilenir misiniz?
Soruların Özeti
Kullanıcı, iki temel basit eşitsizlik sorusu sormaktadır:
-
Soru 19:
a\cdot b^2<0< a+c<2a-b koşuluna göre $a,b,c$’nin sıralaması hangisidir?
A) b<a<c
B) a<b<c
C) a<c<b
D) b<c<a
E) c<a<b -
Soru 20:
a<b<0<c koşuluna göre aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
I. (c+b)^2<(c-b)^2)
II. ac<bc
III. \frac{a}{b}<\frac{b}{a}
A) Yalnız II
B) Yalnız III
C) I ve II
D) I ve III
E) II ve III
Önemli Çıkarımlar
- a\cdot b^2<0 koşulu b\neq 0,\ b^2>0\!\implies\!a<0 sonucunu verir.
- a+c>0 ve a+c<2a-b birlikte değerlendirildiğinde sıralama b<a<c çıkar.
- İkinci soruda I ve II doğru, III ise \frac{a}{b}<\frac{b}{a}\Leftrightarrow a^2<b^2 şartıyla çelişerek yanlış olur.
İçindekiler
1. Soru 19 Çözümü
Verilenler:
- a\cdot b^2<0 için b^2>0\implies a<0 ve b\neq0.
- a+c>0\implies c>-a>0\, yani c>0.
- a+c<2a-b\implies c<a-b\implies b<a-c<a\, ve zaten a<c olduğundanb<a<c.
Bu, seçenek A’ya karşılık gelir.
Cevap (Soru 19): A) b<a<c
2. Soru 20 Çözümü
Koşul:
I. (c+b)^2<(c-b)^2)
\;(c-b)^2-(c+b)^2=-4bc>0\, (çünkü b<0,\;c>0) \;\implies\;(c+b)^2<(c-b)^2.
→ Doğru
II. ac<bc
a<b ve c>0\implies ac<bc.
→ Doğru
III. \frac{a}{b}<\frac{b}{a}
Her iki tarafı ab>0 ile çarparsak \;a^2<b^2\; gerekir. Oysa a<b<0\implies|a|>|b|\implies a^2>b^2.
→ Yanlış
Cevap (Soru 20): I ve II doğru, şık C.
Özet Tablosu
| Soru | Koşullar | Sonuç | Şık |
|---|---|---|---|
| 19 | a\,b^2<0< a+c<2a-b | b<a<c | A |
| 20 | a<b<0<c | I ve II doğru, III yanlış | C |
SSS
S1. a\cdot b^2<0 ifadesinden neden a<0 sonucu çıkar?
S2. \;(c-b)^2-(c+b)^2 ifadesi nasıl basitleştirilir?
S3. Negatif sayılarla bölme işlemi sırasında eşitsizlik yönü nasıl değişir?
S4. \frac{a}{b}<\frac{b}{a} eşitsizliğini genel olarak nasıl inceleriz?
Bu çözümleri pekiştirmek için benzer 3 örnek soru ister misiniz?
@Ahmet_Yasin1
