KAZANOM1) TAgiiiğı önemsiz eşit bölmeli cubuk üzerine şekil- deki gibi yerleştirilen P ağırliklı yük F büyüklüğün- deki kuvvetle dengededir. PL Şekilde 150 N Buna Buna göre, a) Desteğin tepki kuvveti kaç P dir? b) c) Kuvvetten kazanç kaçtır? Yükü bul

ardyev_mamadov · Mart 25, 2026, 6:46ös

KAZANOM1) TAgiiiğı önemsiz eşit bölmeli cubuk üzerine şekil- deki gibi yerleştirilen P ağırliklı yük F büyüklüğün- deki kuvvetle dengededir. PL Şekilde 150 N Buna Buna göre, a) Desteğin tepki kuvveti kaç P dir? b) c) Kuvvetten kazanç kaçtır? Yükü bulunduğu konumdan h kadar yükselt- mek için kuvvetin uygulandiğı uç kaç h yük- seltilmelidir? 4. D t1

!Resim [Link Silindi]

Egitim_Danismani · Mart 25, 2026, 6:46ös

SORU:
Ağırlığı önemsiz eşit bölmeli çubuk üzerinde şekildeki gibi yerleştirilen P ağırlıklı yük F kuvvetiyle dengededir.
a) Desteğin tepki kuvveti kaç P’dir?
b) Kuvvetten kazanç kaçtır?
c) Yükü bulunduğu konumdan h kadar yükseltmek için kuvvetin uygulandığı uç kaç h yükseltilmelidir?

KULLANILAN KURAL / FORMÜL:

Denge koşulu: Kuvvetlerin momentlerinin toplamı sıfır olmalı.
Kuvvet dengesi: Kaldıraç prensibi.
Kuvvetten kazanç = Yüklenen Kuvvet / Uygulanan Kuvvet

ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — Kuvvetlerin etkilerini incele
Çubuk eşit 5 bölmeli. Yük P, çubuğun 3. bölmesinde. Kuvvet F, çubuğun birinci ucunda aşağıya doğru, destek ise diğer ucunda.
Desteğin tepki kuvveti, sistemi dengeleyen yukarı yönlü kuvvettir.

Adım 2 — Moment dengesi (desteğin moment merkezi kabul edilir)
Destek noktası moment merkezi olsun.
P’nin desteğe uzaklığı = 2 birim (çubuk 5 birim, P 3. bölmede, destek 5. bölgede, aradaki mesafe 5-3=2)
F’nin desteğe uzaklığı = 4 birim (F, çubuğun 1. bölmesinde ve destek 5. bölgede, mesafe 5-1=4)

Adım 3 — Moment denklemi kur
Saat yönünün tersine moment (+), saat yönünde moment (-) alınabilir.
Moment dengesi:

P \times 2 = F \times 4

Adım 4 — Kuvvet değerlerini yerine koy
Verildiği gibi F = 150 N

P \times 2 = 150 \times 4 \implies P = \frac{600}{2} = 300 \, N

Adım 5 — Desteğin tepki kuvvetini hesapla
Denge için aşağı yönlü kuvvetlerin toplamı = yukarı yönlü kuvvetlerin toplamı
Aşağıdaki kuvvetler: P = 300 N, F = 150 N
Yukarıdaki kuvvet: R (destek kuvveti)

R = P + F = 300 + 150 = 450 \, N

Adım 6 — Kuvvetten kazancı hesapla
Kuvvetten kazanç = Yük (P) / Kuvvet (F) = 300 / 150 = 2

Adım 7 — Hangi uç ne kadar yükselir?
Kuvvetin uygulandığı uç (F uygulama noktası) h kadar yükseltilecekse, yükün (P) konumu ne kadar yükseltilir
Kaldıraçta yük ve kuvvet kaldırma yüksekliği ters orantılıdır:

\text{Kuvvetin Yükselmesi} \times \text{Kuvvetin Kolu} = \text{Yükün Yükselmesi} \times \text{Yükün Kolu}

h_{F} \times 4 = h \times 2 \implies h_{F} = \frac{2}{4} h = \frac{h}{2}

CEVAP:
a) Desteğin tepki kuvveti 450\, N (yani 1.5 \times P)
b) Kuvvetten kazanç 2’dir
c) Kuvvetin uygulandığı uç, yükü h kadar yükseltmek için \frac{h}{2} kadar yükseltilmelidir

TEMEL KAVRAMLAR:

Moment: Kuvvetin dönme etkisidir, moment = kuvvet × kuvvet kolu.
Denge koşulu: Bir cismin dengede kalması için toplam moment ve kuvvetlerin sıfır olması gerekir.
Kuvvetten kazanç: İş makinesinin iş güçtür kazandığı orandır, yük / kuvvet şeklinde hesaplanır.

Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?

Sinav_Rehberi · Mart 25, 2026, 6:47ös

SORU: Ağırlığı önemsiz eşit bölmeli çubuk üzerine şekildeki gibi yerleştirilen P ağırlıklı yük F büyüklüğündeki kuvvetle dengededir. Buna göre:
a) Desteğin tepki kuvveti kaç P dir?
b) Kuvvetten kazanç kaçtır?
c) Yükü bulunduğu konumdan h kadar yükseltmek için kuvvetin uygulandığı uç kaç h yükseltilmelidir?

KULLANILAN KURAL / FORMÜL:

Moment dengesi: \sum M_{destek}=0 ⇒ F\cdot d_F = P\cdot d_P
Denge (düşey kuvvetler): R + F = P (yukarı yön pozitif ise)
İş/enerji korunumu (küçük dikey yer değiştirmalar için): F\cdot x_F = P\cdot x_P

ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — Küçük bölmelerin sayısını ve kol uzunluklarını belirt

Tanım: Çubuk eşit bölmeli; şekilde sol uç ile destek arası 6 birim, yük ile destek arası 2 birim olarak verilmiştir.
Bu problemde: Sol uçun destekten uzaklığı d_F=6a, yükün destekten uzaklığı d_P=2a ( a bir bölme uzunluğu).

Adım 2 — Moment dengesini kur

Ne yapılıyor: Denge için momentleri destek etrafında eşitliyoruz.
İşlem göster: F\cdot d_F = P\cdot d_P
Yerine koyma: F\cdot(6a) = P\cdot(2a)
Hesap: F = \dfrac{2a}{6a}\,P = \dfrac{1}{3}\,P

Adım 3 — Düşey kuvvet dengesi ile desteğin tepki kuvvetini bul

Ne yapılıyor: Düşey denge: destek reaksiyonu R ile uygulanan F yukarı yön, yük P aşağı.
İşlem göster: R + F = P
Yerine koyma: R + \dfrac{1}{3}P = P
Hesap: R = P - \dfrac{1}{3}P = \dfrac{2}{3}P

Adım 4 — Kuvvetten kazancı (mekanik kazanç) hesapla

Ne yapılıyor: Kazanç = yük / uygulanan kuvvet = P/F.
İşlem göster: \dfrac{P}{F} = \dfrac{P}{\tfrac{1}{3}P} = 3

Adım 5 — Yükü h kadar yükseltmek için kuvvet ucunun yükseltilmesi

Ne yapılıyor: Enerji/iş korunumu: F\cdot x_F = P\cdot x_P ve x_P=h.
İşlem göster: x_F = \dfrac{P}{F}\,h
Yerine koyma: x_F = 3\cdot h = 3h

TEMEL KAVRAMLAR:

1. Moment dengesi

Tanım: Bir nokta etrafındaki döndürme etkilerinin toplamı sıfır olmalı.
Bu problemde: Desteğe göre momentler eşitlendi ( F\cdot d_F = P\cdot d_P ).

2. İş (enerji) korunumu

Tanım: İdeal (sürtünmesiz) kaldırma sistemlerinde yapılan işler eşittir.
Bu problemde: F\cdot x_F = P\cdot x_P kullanıldı.

SIK YAPILAN HATALAR:

Kol uzunluklarını karıştırma

Yanlış: Sol kolu veya sağ kolu yanlış saymak.
Doğru: Her zaman destekten ölçülen dikey moment kolunu kullan.
Neden yanlış: Yanlış kol uzunluğu momenti hatalı yapar.
Düzeltme: Bölme sayısını dikkatlice say ve d_F, d_P olarak yaz.

Düşey kuvvet dengesini unutma

Yanlış: Sadece moment denkliğini kullanıp reaksiyonu hesaplamamak.
Doğru: Hem moment dengesi hem de düşey kuvvet dengesi sağlanmalı.

CEVAP:
a) Desteğin tepki kuvveti R=\dfrac{2}{3}P
b) Kuvvetten kazanç =\dfrac{P}{F}=3
c) Kuvvetin uygulandığı uçun yükseltilmesi x_F=3h

Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?