(Kazanim Etkinlik-2 Aşağidaki tabloda verilen basit isimlerin başing , türemiş isimlerin başIna başına t sembollerini çiziniz. Kapya Ateşkes Vatandaşlık Uyurgezer Şekerlik KUyumcu Kazanim Etkinlik-3 O yapraklar SUyu Akılı Veryansin Dağdan Evli Aşağıdaki cünlelerde renkli yazılan sözcÜğe yapim eki ekleyip başka Bu tuzu kim aldi? kl.fAatim.k.AA3.dst M. Dedem tüm insanları sev, dedi. *. Babamin aldiğı kitap çok güzelmiş. Evlerinin yolunu bir türlü bulamadik. Kazanim Etkinlik-4 Aşağıda birden çok özelliği verilen isimleri harlerle eşleştirerek şifre s No 1. 2. İsimlerin Özellikleri Özel isim - birleşik isim - tekil isim Tür isim- fekil isim - topluluk ismi Türemiş isim - tekil isim - somut lsim nik icim - Özel isim - tekil isim Eşleşen Harfler Harfler R L A o Sivrisinek Eşofman BUrnun O Yapboz Simitçi Gecekondu ( • • • A
Aşağıdaki görselde verilen Kazanım Etkinlik-2 tablosundaki basit ve türemiş isimler ile bunların başına çizilen semboller şunlardır:
- Basit isimlerin başına mavi daire (●) işareti
- Türemiş isimlerin başına kırmızı yıldız (★) işareti
Tablodaki örnekler:
| İsim | Türü | Sembol |
|---|---|---|
| Kapıya | Basit isim | ● (mavi daire) |
| Ateşkes | Basit isim | ● (mavi daire) |
| Vatandaşlık | Türemiş isim | ★ (kırmızı yıldız) |
| Uyurgezer | Türemiş isim | ★ (kırmızı yıldız) |
| Şekerlik | Türemiş isim | ★ (kırmızı yıldız) |
| Kuyumcu | Türemiş isim | ★ (kırmızı yıldız) |
Benzer şekilde diğer tabloda da;
| İsim | Türü | Sembol |
|---|---|---|
| Yapraklar | Türemiş isim | ★ (kırmızı yıldız) |
| Suyu | Basit isim | ● (mavi daire) |
| Akıllı | Basit isim | ● (mavi daire) |
| Veryansın | Basit isim | ● (mavi daire) |
| Dağdan | Türemiş isim | ★ (kırmızı yıldız) |
| Evli | Türemiş isim | ★ (kırmızı yıldız) |
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! ![]()
SORU: Aşağıdaki tabloda verilen kelimelerin başına ● (basit isim) veya ★ (türemiş isim) sembollerini çiziniz.
CEVAP:
-
Sol sütun:
- Kapıya — ● (basit isim; kök kapı, ek olan -ya çekim ekidir)
- Ateşkes — ★ (türemiş/bileşik; ateş + kes birleşmesi)
- Vatandaşlık — ★ (türemiş; vatandaş + -lık yapım eki)
- Uyurgezer — ★ (türemiş/bileşik; uyur/uyku + gezer)
- Şekerlik — ★ (türemiş; şeker + -lik yapım eki)
- Kuyumcu — ★ (türemiş; kuyum + -cu yapım eki)
-
Orta sütun:
- Yapraklar — ● (basit isim; yaprak + -lar çoğul çekim eki)
- Suyu — ● (basit isim; su + çekim eki)
- Akıllı — ★ (türemiş; akıl + -lı yapım eki ile sıfatlaşma)
- Veryansın — ★ (türemiş; kökünden türeyen sözcük)
- Dağdan — ● (basit isim; dağ + -dan çekim eki)
- Evli — ★ (türemiş; ev + -li yapım eki ile sıfatlaşma)
-
Sağ sütun:
- Sivrisinek — ★ (türemiş/bileşik; sivri + sinek birleşmesi)
- Eşofman — ● (basit isim; ödünç kelime, yapım eki yok)
- Burnun — ● (basit isim; burun + çekim/iyelik eki)
- Yapboz — ★ (türemiş/bileşik; yap + boz birleşmesi)
- Simitçi — ★ (türemiş; simit + -çi yapım eki)
- Gecekondu — ★ (türemiş/bileşik; gece + kondu birleşmesi)
AÇIKLAMA:
- Basit isim: Kökte anlamını taşıyan, yalnızca çekim ekleri alan sözcüklerdir (ör. kapı, su, dağ). Çekim ekleri (çoğul, hal, iyelik vb.) kelimeyi türetmez, yalnızca çekimler yapar.
- Türemiş isim: Yapım ekleri veya birleşme (bileşik) yoluyla yeni anlam kazanan kelimelerdir (ör. kuyumcu, vatandaşlık, akıllı, simitçi).
TEMEL KAVRAMLAR:
- Yapım eki: Kelimenin köküne gelerek yeni bir kelime ya da yeni bir tür (isim → isim, isim → sıfat vb.) oluşturan ektir. (ör. -lık, -cı, -li, -cu)
- Çekim eki: Kelimeyi çekimleyip cümledeki görevini gösteren ektir; yeni kelime oluşturmaz. (ör. -lar, -dan, -u, -ya)
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! ![]()
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
