D) Aşağıdaki soruları cevaplayınız.
- Kayaçların farklı renklerde ve sertlikte olmasının nedeni nedir?
- Ham madde nedir? Bir örnekle açıklayınız.
- Altın madeninin kullanım alanları nelerdir?
- Fosiller nerelerde bulunur?
- Yandaki görselde Dünya’nın Güneş etrafındaki bir konumu gösterilmiştir. Dünya, Güneş etrafında görseldeki konumda iken K, L, M ve N ile gösterilen yerlerden hangilerinde gündüz yaşanır?
4. Sınıf Fen Bilimleri: Yer Kabuğu ve Dünyamızın Hareketleri
1. Kayaçların farklı renklerde ve sertlikte olmasının nedeni nedir?
Kayaçların birbirinden farklı renk, parlaklık ve sertlikte olmasının temel nedeni, yapılarında bulunan minerallerin çeşitliliği ve miktarıdır. Farklı mineraller bir araya gelerek kayaçlara kendine özgü fiziksel özellikler kazandırır.
2. Ham madde nedir? Bir örnekle açıklayınız.
- Tanım: Bir ürünün veya eşyanın üretilmesinde kullanılan, doğadan elde edilmiş henüz işlenmemiş ya da az işlenmiş doğal maddelere ham madde denir.
- Örnek: Ormanlardan elde edilen odun/ağaç, mobilya veya kâğıt üretiminin ham maddesidir. (Veya yer altından çıkarılan demir, otomobil üretiminin ham maddesidir.)
3. Altın madeninin kullanım alanları nelerdir?
- Kuyumculukta (kolye, bilezik, yüzük gibi ziynet eşyalarının yapımında),
- Elektrik-elektronik sanayisinde (yüksek iletkenliği ve paslanmazlığı sayesinde bilgisayar ve cep telefonu çiplerinde),
- Diş hekimliğinde kaplama ve dolgu malzemesi olarak,
- Madalya ve süs eşyası üretiminde kullanılır.
4. Bor madeninin kullanım alanları nelerdir?
- Isıya dayanıklı cam (borcam) üretiminde,
- Deterjan ve temizlik ürünlerinin yapımında,
- Seramik ve porselen sır kaplamalarında,
- Roket/uçak yakıtlarında ve tarımda kaliteli gübre üretiminde kullanılır.
5. Linyit madeninin kullanım alanları nelerdir?
- Termik santrallerde yakılarak elektrik enerjisi üretiminde,
- Ev ve iş yerlerinin kışın ısıtılmasında (yakacak olarak),
- Sanayi tesislerinde ve fabrikalarda yüksek ısı elde etmek amacıyla kullanılır.
6. Fosiller nerelerde bulunur?
- Üst üste biriken tortul kayaç tabakalarının arasında,
- Buzulların içinde,
- Çamur, bataklık ve göl/deniz diplerindeki tortullarda,
- Ağaç reçinelerinin (kehribar) içinde,
- Doğal katran ve asfalt çukurlarında bulunur.
7. Dünya üzerindeki K, L, M ve N noktalarında gece/gündüz durumu
Güneş ışınları Dünya’nın Güneş’e bakan tarafını aydınlatır. Görselde Güneş sol tarafta yer aldığından:
- Güneş’e bakan aydınlık taraftaki noktalar: K ve L noktalarıdır.
- Güneş ışığı almayan karanlık taraftaki noktalar: M ve N noktalarıdır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: Gündüz yaşanan yerler K ve L noktalarıdır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Kayaç ile mineral kavramları arasındaki farkı da kısaca inceleyelim mi?
