Kaşgarlı Mahmutun yazmış olduğu Divani Lugati Türk hakkinda kisa bilgi
Dîvânu Lugâti’t-Türk ve Kaşgarlı Mahmud
Dîvânu Lugâti’t-Türk; Kaşgarlı Mahmud tarafından 11. yüzyılda (1072–1074) Araplara Türkçeyi öğretmek ve Türkçenin Arapça kadar zengin ve köklü bir dil olduğunu kanıtlamak amacıyla yazılmış, Türk dilinin ilk sözlüğü ve ansiklopedik başvuru kaynağıdır.
1. Temel Özellikleri:
- İlk Türkçe Sözlük ve Dil Bilgisi Kitabı: Türkçenin bilinen ilk sözlüğü olmasının yanı sıra dönemin Türk boylarının lehçe farklılıklarını ve kurallarını içeren ilk gramer çalışmasıdır.
- Sunulduğu Makam: Bağdat’ta Abbasi Halifesi el-Muktedî Biemrillah’a sunulmuştur.
- İlk Türk Dünyası Haritası: Eserin başında, Türk boylarının yerleşim yerlerini ve coğrafi dağılımını gösteren tarihi bir dünya haritası yer alır.
2. Edebi ve Kültürel Değeri:
- Zengin Halk Kültürü: Sözcüklerin kullanımını örneklendirmek amacıyla dönemin sav (atasözü), sagu (ağıt), koşuk (şiir) ve destan parçalarına yer verilmiş; böylece sözlü edebiyat ürünleri günümüze yazılı olarak taşınmıştır.
- Kültürel Ansiklopedi: Yalnızca bir dil sözlüğü değil; Türk mitolojisi, boy teşkilatı, gelenekleri, coğrafyası ve tıbbı hakkında bilgi veren kapsamlı bir kültür hazinesidir.
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Divânu Lugâti’t-Türk’ün günümüze ulaşan tek orijinal el yazması nüshası Ali Emîrî Efendi tarafından İstanbul’da bir sahafta tesadüfen bulunmuş olup günümüzde Millet Yazma Eser Kütüphanesi’nde korunmaktadır.