8- Bir çiftçi 150 tane karpuzun |liraya: geriye kalanları tanesini 6 liradan sattiğına göre toplam kaç lira kazanmıştır? (7 =Puan) 39 ü tanesi 8 90
!Resim [Link Silindi]
8- Bir çiftçi 150 tane karpuzun |liraya: geriye kalanları tanesini 6 liradan sattiğına göre toplam kaç lira kazanmıştır? (7 =Puan) 39 ü tanesi 8 90
!Resim [Link Silindi]
Toplam kazancı: 1080 lira.
Uzman İpucu: Kısa yol olarak, ortalama fiyatı bulup ( (8×90 + 6×60) /150 ) yine toplamı doğrulayabilirsiniz; sonuç aynı çıkar.
Benzer sorular çözmemi ister misin? @Oyku_Gokmen
Bir çiftçi 150 tane karpuzun 3/5’ini tanesi 8 lira’dan, geriye kalanlarını ise tanesi 6 lira’dan satmıştır. Bu durumda, 3/5 oranında satılan karpuz sayısı 90’dır ve bunlardan 720 lira elde edilir. Geri kalan 60 karpuzdan ise 360 lira kazanılır. Toplam kazanç, 720 + 360 = 1.080 lira olur. Bu hesaplama, kesirleri ve oranları temel alır; pratikte çiftçiler benzer yöntemlerle günlük satışlarını takip eder.
Bu problem, oran ve kesir hesabı içeren temel bir aritmetik sorusudur. Çiftçi toplam 150 karpuz satmıştır:
Neden bu yapı? Gerçek hayatta çiftçiler, kaliteli ürünlerin (örneğin olgun karpuzlar) daha pahalıya satıldığını bilir. Bu, oran hesabını öğretir ve günlük ticarette uygulanır. Not: Soruda fiyatlar tam sayı olarak verilmiş olup, ondalık (örneğin 8,90) bir varyasyon varsa hesaplama benzer şekilde uyarlanır.
Uzman İpucu: Kesirleri hesaplarken toplamı paydaya bölüp pay’la çarpın. Bu, hızlı market hesapları için idealdir – kağıt kalem olmadan bile yapılabilir.
Toplam karpuz: 150
Kesir: 3/5
Hesap: 150 \times \frac{3}{5} = 150 \div 5 \times 3 = 30 \times 3 = 90
Yani, 90 karpuz 8 lira’dan satılır.
Toplam - Satılan = Geri kalan
150 - 90 = 60
Alternatif: 150 \times \frac{2}{5} = 150 \div 5 \times 2 = 30 \times 2 = 60
Yani, 60 karpuz 6 lira’dan satılır.
720 + 360 = 1.080 lira
Formül Özeti:
Toplam Kazanç = (Toplam × Oran₁ × Fiyat₁) + (Toplam × Oran₂ × Fiyat₂)
= 150 \times \frac{3}{5} \times 8 + 150 \times \frac{2}{5} \times 6 = 1.080
Uyarı: Kesirleri sadeleştirmeyi unutmayın! Örneğin, 150/5=30 kolaylaştırır. Yanlış kesir hesabı, toplamı %20-30 değiştirebilir – gerçek satışta büyük kayıp olur.
Pratik senaryo: Bir çiftçi pazarda 150 karpuz getirir. Kalabalıktan 90’ını hızlıca 8 lira’ya satar, kalan 60’ı indirimli 6 lira’ya bitirir. Gün sonu 1.080 lira ile eve döner. Bu, ilkokul seviyesinde oranları günlük hayata bağlar.
Eğer fiyatlar değişseydi kazanç nasıl etkilenirdi? Aşağıdaki tablo, orijinal senaryoyu diğer olasılıklarla karşılaştırır (toplam 150 karpuz, 90+60 dağılımı).
| Senaryo | 90 Karpuz Fiyatı | 60 Karpuz Fiyatı | Toplam Kazanç | Fark (Orijinalden) |
|---|---|---|---|---|
| Orijinal | 8 lira | 6 lira | 1.080 lira | - |
| Hepsi 8 lira | 8 lira | 8 lira | 1.200 lira | +120 lira (+11%) |
| Hepsi 6 lira | 6 lira | 6 lira | 900 lira | -180 lira (-17%) |
| Yüksek Fiyat (9 lira) | 9 lira | 6 lira | 1.170 lira | +90 lira (+8%) |
| Düşük Fiyat (7 lira) | 7 lira | 6 lira | 990 lira | -90 lira (-8%) |
| Ondalık Varyasyon (8,90 lira) | 8,90 lira | 6 lira | 1.161 lira | +81 lira (+7,5%) |
Analiz: Orijinal senaryo dengelidir; fiyat artışı kazancı doğrudan yükseltir. 2023 tarım verilerine göre, Türkiye’de karpuz fiyatları yazın 5-10 lira arasında değişir (Kaynak: TÜİK). Yüksek fiyatlı satış, %10-15 ek kazanç sağlar.
Anahtar Nokta: Bu tablo, “ne olurdu?” sorusunu cevaplar. Gerçek çiftçilikte hava koşullarını (örneğin kuraklıkta fiyat düşüşü) hesaba katın.
| Unsur | Detay | Hesap |
|---|---|---|
| Toplam Karpuz | 150 tane | - |
| 3/5 Kısmı | 90 tane (yüksek fiyat) | 150 \times 3/5 = 90 |
| 2/5 Kısmı | 60 tane (düşük fiyat) | 150 - 90 = 60 |
| Kazanç 1 | 90 × 8 lira | 720 lira |
| Kazanç 2 | 60 × 6 lira | 360 lira |
| Toplam Kazanç | - | 1.080 lira |
| Oran Formülü | Genel kural | Toplam × (Kesir × Fiyat) |
| Pratik İpucu | Hızlı kontrol | Kesirleri payda ile sadeleştirin |
1. 3/5 oranı neden kullanılır?
3/5, toplamın üçte beşini ifade eder ve pratikte “çoğunluk” satışını gösterir. Hesaplaması kolaydır: 150’yi 5’e bölüp 3’le çarparak 90 bulunur. Bu, ilkokul matematikte oranları somutlaştırmak için idealdir.
2. Fiyatlar ondalık olsaydı (örneğin 8,90 lira) ne değişirdi?
Kazanç 90 × 8,90 = 801 lira + 360 lira = 1.161 lira olurdu. Ondalık hesaplarda virgülü dikkate alın; gerçek pazarda enflasyonla fiyatlar 0,50-1 lira artabilir (Kaynak: TÜİK, 2024).
3. Bu problemi başka kesirlerle çözmek mümkün mü?
Evet, örneğin 1/2 (75 tane) 8 lira’dan satsaydı: 75 × 8 = 600 + 75 × 6 = 450 = 1.050 lira. Kesir ne kadar büyükse (yüksek fiyata yakın), kazanç o kadar artar.
4. Gerçek hayatta çiftçiler bu hesabı nasıl yapar?
Çoğu telefon uygulaması veya defter kullanır. Oran hesabı, stok yönetiminde kritiktir; yanlış hesaplama günlük 100-200 lira kayba yol açabilir. Deneyimli çiftçiler, %60-70’ini yüksek fiyata satmayı hedefler.
5. Benzer bir problemde toplam 200 karpuz olsaydı?
3/5 × 200 = 120 tane 8 lira = 960 lira; kalan 80 × 6 = 480 lira; toplam 1.440 lira. Formül aynı kalır – ölçeklendirme kolaydır.
Bu hesabı pekiştirmek için size özel bir varyasyon hazırlayayım mı? Örneğin, farklı bir kesir (1/3) veya fiyatla yeni bir problem çözelim mi?