Karışımların ayrılmasında kullanılan bazı yöntemler ile bu yöntemlerde yararlanılan fiziksel özellikler eşleştirilmiştir.
Buna göre aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?
| Ayırma Yöntemi |
Fiziksel Özellik |
| A) Diyaliz |
Tanecik boyutu |
| B) Ayrımsal damıtma |
Kaynama noktası |
| C) Süzme |
Tanecik boyutu |
| D) Özütleme |
Çözünürlük |
| E) Kristallendirme |
Yoğunluk |
Karışımların Ayrılmasında Yararlanılan Fiziksel Özellikler
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Karışımların ayrılması; bileşenlerin tanecik boyutu, kaynama noktası, çözünürlük ve yoğunluk (özkütle) gibi fiziksel özelliklerinin birbirinden farklı olmasına dayanır.
ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ
- A) Diyaliz — Tanecik boyutu: Kolloid karışımlardaki mikroskobik taneciklerin yarı geçirgen zar yardımıyla ayrılması işlemidir; tanecik boyutu farkına dayanır. (Eşleştirme doğru)
- B) Ayrımsal damıtma — Kaynama noktası: Birbiri içinde homojen karışan sıvı-sıvı karışımların (örneğin etil alkol-su) kaynama noktası farkından yararlanılarak ayrılmasıdır. (Eşleştirme doğru)
- C) Süzme — Tanecik boyutu: Katı-sıvı veya katı-gaz heterojen karışımların gözenekli bir filtre yardımıyla ayrılmasıdır; tanecik boyutu farkına dayanır. (Eşleştirme doğru)
- D) Özütleme (Ekstraksiyon) — Çözünürlük: Karışımdaki bir bileşenin, karışıma eklenen uygun bir çözücüde daha iyi çözünerek ayrılması işlemidir; çözünürlük farkına dayanır. (Eşleştirme doğru)
- E) Kristallendirme — Yoğunluk: Sıvıda çözünmüş katının sıcaklık düşürülerek ya da buharlaştırma yoluyla katı fazda geri kazanılmasıdır; yoğunluk değil, çözünürlük farkına (özellikle çözünürlüğün sıcaklıkla değişimine) dayanır. (Eşleştirme yanlış)
CEVAP: E — Kristallendirme — Yoğunluk
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Yoğunluk (özkütle) farkından yararlanılan temel yöntemler ayırma hunisi, yüzdürme (flotasyon) ve savurmadır. Kristallendirme ve ayrımsal kristallendirme ise daima çözünürlük farkına dayanır.
