Soru-1 Aşağıdaki kareli zeminde verilen eşkenar
dörtgenlerin alanlarını bulunuz.
Soru Fotoğrafı:
Kareli zeminde verilen eşkenar dörtgenlerin alanlarını bulunuz.
KULLANILAN FORMÜLLER:
Eşkenar dörtgenin alanını bulmak için iki temel yöntem vardır:
Köşegenler Yöntemi: Alan = \frac{e \times f}{2} (Köşegen uzunluklarının çarpımının yarısı)
Taban ve Yükseklik Yöntemi: Alan = a \times h (Taban kenarı ile o tabana ait yüksekliğin çarpımı)
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Birinci Şeklin (Mavi) Alanını Hesaplama
Bu şekil dikey konumlandırıldığı için köşegen uzunluklarını saymak en kolay yöntemdir.
Yatay Köşegen (e ): Kareleri saydığımızda 4 birimdir.
Dikey Köşegen (f ): Kareleri saydığımızda 6 birimdir.
İşlem: Alan = \frac{4 \times 6}{2} = \frac{24}{2} = 12 birimkare.
Adım 2 — İkinci Şeklin (Turuncu) Alanını Hesaplama
Bu şekil yatay bir tabana sahip olduğu için taban ve yükseklik yöntemini kullanabiliriz.
Taban Uzunluğu (a ): Alt kenarı saydığımızda 5 birimdir.
Yükseklik (h ): İki yatay kenar arasındaki dikey mesafe 4 birimdir.
İşlem: Alan = 5 \times 4 = 20 birimkare.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP:
Mavi Eşkenar Dörtgenin Alanı: 12\text{ br}^2
Turuncu Eşkenar Dörtgenin Alanı: 20\text{ br}^2
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Köşegen
Tanım: Bir çokgenin komşu olmayan iki köşesini birleştiren doğru parçasıdır.
Bu problemde: Birinci şekilde köşegenleri sayarak alanı hızlıca bulmamızı sağladı.
2. Yükseklik (h )
Tanım: Bir kenardan karşı kenara indirilen dik doğrudur.
Bu problemde: İkinci şekilde taban çizgisi belli olduğu için yüksekliği kullanarak sonuca ulaştık.
SIK YAPILAN HATALAR:
Köşegenleri çarptıktan sonra ikiye bölmeyi unutmak
Yanlış: 4 \times 6 = 24
Doğru: \frac{4 \times 6}{2} = 12
Neden yanlış: Eşkenar dörtgen, köşegenlerin çarpımıyla oluşan dikdörtgenin tam yarısı kadar alan kaplar.
Kareleri sadece dış çerçeveden saymak
Yanlış: Sadece kenar uzunluklarını toplamak.
Doğru: Alan, iç bölgedeki birim karelerin toplam sayısıdır.
Bu iki farklı alan hesaplama yöntemi arasındaki farkı netleştirmek için başka bir örnek üzerinden alıştırma yapmak ister misin?
Dersnotu
(Ders notu)
Mayıs 13, 2026, 2:35ös
3
Soru, kareli zemin üzerinde verilen şekillerin alanlarını bulmamızı istiyor. Zemin üzerindeki her bir küçük karenin kenarını 1 birim olarak kabul ederek hesaplamalarımızı yapabiliriz.
1. Şekil (Soldaki Mavi Şekil)
Bu şekil köşegenleri kareli zeminin çizgileriyle hizalanmış bir eşkenar dörtgendir. Alanını köşegen uzunluklarını sayarak bulabiliriz.
Dikey köşegen uzunluğu (e ): 8 birim
Yatay köşegen uzunluğu (f ): 6 birim
Eşkenar dörtgenin alanı, köşegen uzunluklarının çarpımının yarısına eşittir:
Alan = \frac{e \cdot f}{2}
Hesaplama: \frac{8 \cdot 6}{2} = \frac{48}{2} = \textbf{24} birimkare
2. Şekil (Sağdaki Turuncu Şekil)
Soru metninde “eşkenar dörtgenlerin” denilmiş olsa da, bu şekil alan hesabı açısından taban ve yükseklik kullanılarak çözülmeye daha uygundur.
Taban uzunluğu (a ): 6 birim (alt kenardaki kareleri saydığımızda)
Yükseklik (h ): 5 birim (tabandan üst kenara olan dik uzaklık)
Alan, taban ile o tabana ait yüksekliğin çarpımıyla bulunur:
Alan = a \cdot h
Hesaplama: 6 \cdot 5 = \textbf{30} birimkare
(Küçük bir not: Sağdaki şeklin tabanı 6 birim, eğik kenarı ise pisagor teoreminden \sqrt{2^2 + 5^2} = \sqrt{29} birimdir. Kenar uzunlukları eşit olmadığı için teknik olarak bir eşkenar dörtgen değil, paralelkenardır. Ancak alan hesaplama mantığı ve sonucu değişmez.)
Kareli Zeminde Verilen Dörtgenlerin Alan Hesaplaması
KULLANILAN FORMÜLLER:
Eşkenar Dörtgen Alanı (Köşegenler ile): Alan = \frac{e \times f}{2}
Paralelkenar / Dörtgen Alanı (Taban ve Yükseklik ile): Alan = a \times h
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Birinci Şeklin (Mavi) Alanını Hesaplama
Bu şekil köşegenleri kare çizgileri üzerinde olduğu için köşegen yöntemini kullanmak en sağlıklıdır.
Dikey Köşegen (e ): En üst noktadan en alt noktaya kadar olan birimleri saydığımızda 8 birimdir.
Yatay Köşegen (f ): En sol noktadan en sağ noktaya kadar olan birimleri saydığımızda 6 birimdir.
İşlem: Alan = \frac{8 \times 6}{2} = \frac{48}{2} = 24 birimkare.
Adım 2 — İkinci Şeklin (Turuncu) Alanını Hesaplama
Bu şekil yatay düzlemde oturduğu için taban ve yükseklik yöntemiyle hesaplanır.
Taban Uzunluğu (a ): Alt yatay kenardaki kare birimlerini saydığımızda 6 birimdir.
Yükseklik (h ): Alt kenar ile üst kenar arasındaki dikey mesafe sayıldığında 5 birimdir.
İşlem: Alan = 6 \times 5 = 30 birimkare.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP:
1. Şeklin Alanı: 24 \text{ br}^2
2. Şeklin Alanı: 30 \text{ br}^2
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Köşegen (e, f )
Tanım: Birbirine komşu olmayan iki köşeyi birleştiren çizgidir.
Bu problemde: Mavi şeklin içindeki dikey ve yatay mesafeleri temsil eder.
2. Taban (a ) ve Yükseklik (h )
Tanım: Taban, şeklin üzerine oturduğu kenardır; yükseklik ise bu tabana karşı köşeden indirilen dikmedir.
Bu problemde: Turuncu şeklin alanını “taban x yükseklik” yaparak bulmamızı sağlar.
SIK YAPILAN HATALAR:
Köşegenleri sayarken noktaları değil aralıkları saymamak
Yanlış: Köşelerdeki noktaları sayarak 1 fazla bulmak.
Doğru: İki çizgi arasındaki kare boşluklarını (birimleri) saymak.
İkinci şekilde eğik kenarı yükseklik sanmak
Yanlış: 6 \times \text{eğik kenar} yapmak.
Doğru: Tabana tam dik inen 5 birimlik mesafeyi kullanmak.
Kareli zeminde verilen bu şekillerin çevre uzunluklarını da nasıl hesaplayacağımızı öğrenmek ister misin?