Kare ve Dikdörtgende Açı Ölçülerinin Hesaplanması
Görseldeki dört farklı geometri sorusunu (Soru 5, 6, 7 ve 8), dikdörtgen ve karenin temel özelliklerini kullanarak adım adım çözelim.
Soru 5 Çözümü (Dikdörtgen)
[KULLANILAN FORMÜL / KURAL:]
Dikdörtgende köşegenler birbirini ortalar ve eşittir. Bu durum, merkezde (O noktası) ikizkenar üçgenler oluşturur (|OA| = |OB|).
[ÇÖZÜM ADIMLARI:]
Adım 1 — İkizkenar Üçgeni Belirleme
OAB üçgeninde |OA| = |OB| olduğu için bu bir ikizkenar üçgendir. Taban açıları eşittir: m(\widehat{OAB}) = m(\widehat{OBA}) = 35^\circ.
Adım 2 — Merkez Açıyı Bulma
Üçgenin iç açıları toplamı 180^\circ olduğundan:
m(\widehat{AOB}) = 180^\circ - (35^\circ + 35^\circ) = 110^\circ.
Adım 3 — Komşu ve Ters Açıları Bulma
- m(\widehat{DOC}) = 110^\circ (Ters açı)
- m(\widehat{AOD}) = 180^\circ - 110^\circ = 70^\circ (Bütünler açı)
- m(\widehat{BOC}) = 70^\circ (Ters açı)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[CEVAP:] m(\widehat{AOB}) = 110^\circ, m(\widehat{AOD}) = 70^\circ, m(\widehat{OBA}) = 35^\circ
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Soru 6 Çözümü (Dikdörtgen)
[KULLANILAN FORMÜL / KURAL:]
Dikdörtgenin köşe açısı 90^\circ’dir ve |OA| = |OB| ikizkenar üçgen kuralı geçerlidir.
[ÇÖZÜM ADIMLARI:]
Adım 1 — Taban Açılarını Hesaplama
m(\widehat{AOB}) = 120^\circ verilmiş. OAB ikizkenar üçgeninde taban açıları:
(180^\circ - 120^\circ) / 2 = 30^\circ. Yani m(\widehat{OAB}) = 30^\circ ve m(\widehat{OBA}) = 30^\circ.
Adım 2 — Diğer Açıları Bulma
Köşe açısı 90^\circ olduğu için:
m(\widehat{OAD}) = 90^\circ - 30^\circ = 60^\circ.
OAD üçgeni de ikizkenar olduğundan m(\widehat{ODA}) = 60^\circ ve m(\widehat{AOD}) = 180^\circ - 120^\circ = 60^\circ (Eşkenar üçgen oluşur).
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[CEVAP:] m(\widehat{OAB}) = 30^\circ, m(\widehat{OAD}) = 60^\circ
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Soru 7 Çözümü (Kare)
[KULLANILAN FORMÜL / KURAL:]
Karede köşegenler dik kesişir (90^\circ) ve köşe açılarını iki eş parçaya böler (45^\circ-45^\circ).
[ÇÖZÜM ADIMLARI:]
Adım 1 — Köşegenlerin Kesişim Açısı
Karede köşegenler birbirini dik kestiği için merkezdeki tüm açılar 90^\circ’dir.
m(\widehat{AOB}) = m(\widehat{BOC}) = m(\widehat{COD}) = m(\widehat{DOA}) = 90^\circ.
Adım 2 — Köşe Açıları
Köşegenler aynı zamanda açıortaydır. Köşeler 90^\circ olduğu için her bir küçük açı 45^\circ’dir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[CEVAP:] Merkez açılar 90^\circ, Köşe bölüntü açıları 45^\circ
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Soru 8 Çözümü (Karede x Açısı)
[KULLANILAN FORMÜL / KURAL:]
Karede köşe açısı 90^\circ’dir. Üçgenin iç açıları toplamı 180^\circ’dir.
[ÇÖZÜM ADIMLARI:]
Adım 1 — Verilmeyen Köşe Parçasını Bulma
C köşesinde köşegen AC açıyı ikiye böler: m(\widehat{ACB}) = 45^\circ.
Ancak burada E gibi bir noktaya giden farklı bir doğru var. Şekildeki EBC üçgenine bakalım.
\widehat{B} köşesi 90^\circ olduğundan ve bir parçası 55^\circ verildiğinden; diğer parça (üçgenin içindeki):
90^\circ - 55^\circ = 35^\circ (Bu açı \widehat{ABE}'dir).
Adım 2 — x Açısını Bulma
Karede köşegen AC köşeyi böler: m(\widehat{BAC}) = 45^\circ.
x açısı, köşegen ile doğru arasındaki açıdır.
Soruda verilen 55^\circ açısı B köşesindedir. Köşegen AC olduğu için m(\widehat{CAB}) = 45^\circ’dir.
Görseldeki üçgende x, 55^\circ ve 45^\circ’lik birleşimleri içerir. Üçgenin iç açılarını toplarsak:
x + 55^\circ + 45^\circ = 180^\circ
x + 100^\circ = 180^\circ
x = 80^\circ.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[CEVAP:] x = 80^\circ
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[TEMEL KAVRAMLAR:]
1. Köşegen Özellikleri
- [Tanım:] Çokgenin komşu olmayan köşelerini birleştiren doğru parçasıdır.
- [Bu problemde:] Dikdörtgende sadece birbirini ortalarken, karede ek olarak dik kesişirler.
[SIK YAPILAN HATALAR:]
Dikdörtgende Köşegenlerin Dik Kesiştiğini Sanmak
- [Yanlış:] Dikdörtgenin merkez açılarına direkt 90^\circ yazmak.
- [Doğru:] Sadece kare ve eşkenar dörtgende köşegenler dik kesişir.
- [Neden Yanlış:] Dikdörtgenin kenar uzunlukları farklı olduğu için köşegenler dik kesişmez.
Bu çözümlerde anlamadığın bir adım oldu mu veya benzer başka bir soru çözmemi ister misin?