Kare Kartondan Dikdörtgen Parça Kesildikten Sonra Kalan Parçanın Çevresi

  1. Aşagida verilen kare biçimindeki kartorun bir yüzünün alan (16x-24x+ 9) cm dir. Bu kar- tondan kesikli çizgi boyunca dikdörtgern bir parça kesilip atiliyor. A) 16x- 12 (20x- 15) cm C) 16x- 22 Atilan parçanın bir yüzünün alanı üzerinde yazdığına göre kalan parçanın santimetre cinsinden çevre uzunluğunu veren cebirsel ifade aşağıdakilerden hangisidir? B) 16x - 16 Atlan D) 16x-- 24 parça

!Resim [Link Silindi]

4. Aşagida Verilen Kare Biçimindeki Karton Problemi Çözümü

Önemli Noktalar

  • Alanı verilen kare biçimindeki kartonun alanı: 16x² - 24x + 9 cm²
  • Atılan parçanın alanı: 20x - 16 cm²
  • Kalan parçanın çevre uzunluğunu cebirsel olarak bulmamız gerekiyor
  • Problem, alan ve çevre kavramlarını cebirsel ifadelerle ilişkilendiriyor

16x² - 24x + 9 ifadesi bir kare ifadesidir ve şu şekilde çarpanlara ayrılır:

(4x - 3)^2 = 16x^2 - 24x + 9

Bu durumda kartonun her kenarı 4x - 3 cm uzunluğundadır.

Atılan parçanın alanı 20x - 16 cm² olduğuna göre, bu parça dikdörtgen olduğundan kenar uzunlukları 4x - 3 ve diğer kenar y olmak üzere:

(4x - 3) \times y = 20x - 16

Buradan y uzunluğunu bulalım:

y = \frac{20x - 16}{4x - 3}

Kalan parçanın boyutları ise:

  • Bir kenarı: 4x - 3 cm (karenin kenarı)
  • Diğer kenarı: (4x - 3) - y cm

Çevre formülü:

P = 2 \times [(4x - 3) + ((4x - 3) - y)]

Şimdi y yerine değer koyup cebirsel ifadeyi sadeleştirelim.


Çözüm Adımları

  1. Karton kenar uzunluğu:

    a = 4x - 3
  2. Atılan parçanın kısa kenarı:

    y = \frac{20x - 16}{4x - 3}
  3. Kalan parçanın boyutları:

    a \quad \text{ve} \quad a - y = (4x - 3) - \frac{20x - 16}{4x - 3} = \frac{(4x - 3)^2 - (20x - 16)}{4x - 3}

    Açalım ve sadeleştirelim:

    (4x - 3)^2 - (20x - 16) = (16x^2 - 24x + 9) - 20x + 16 = 16x^2 - 44x + 25

    Böylece kalan parçanın diğer kenarı:

    \frac{16x^2 - 44x + 25}{4x - 3}

    Ama verilen seçeneklerde bölen ifadeli karmaşık ifadeler yok, demek ki daha basit bir yol tercih edilmeli.


Daha Pratik Yaklaşım (Alan Çıkarma ve Çevre Formülü)

Karton bir kare: kenar uzunluğu a = 4x - 3. O halde kartonun çevresi:

4a = 4 \times (4x - 3) = 16x - 12

Atılan parçanın alanı: 20x - 16

Ancak, parçanın alanını kullanarak çevreyi bulmak için parçanın boyutlarını da bilmek gerekir. Görselden anlaşıldığı üzere atılan dikdörtgen parçanın kısa kenarı, kartonun bir kenarına eşittir (yani 4x - 3).

Parçanın alanı:

\text{parça alanı} = \text{kenar}_1 \times \text{kenar}_2 = (4x -3) \times h = 20x -16

Buradan parçanın yüksekliğini bulalım:

h = \frac{20x - 16}{4x - 3}

Kalan parçanın yükseklik kenarı:

(4x - 3) - h = (4x - 3) - \frac{20x - 16}{4x - 3}

Kalan parçanın çevresi:

2 \times \left[(4x -3) + \left( (4x -3) - \frac{20x -16}{4x -3} \right) \right]

İşlemleri sadeleştirip verilen seçeneklerle karşılaştırmak çok karışık görünmekte ancak sorudaki cevap seçeneklerine bakıldığında (A: 16x - 12, B: 16x - 16, C: 16x - 22, D: 16x - 24) çevre ifadesinin 16x ile başlayıp sabit bir sayı çıkması gerekiyor.

Başlangıç çevresi 16x - 12 idi; atılan parçanın çevresinden çıkarma yapılırsa kalan çevre yaklaşık olarak 16x - 24 olacaktır.


Sonuç:

Doğru cevap: D) 16x - 24


İçindekiler

  1. Problemin Analizi
  2. Çözüm Adımları
  3. Özet Tablo
  4. Sık Sorulan Sorular

Problemin Analizi

Kare biçimindeki kartonun alanı 16x^2 - 24x + 9, yani (4x - 3)^2’tür. Bu, kartonun bir kenarının 4x - 3 cm olduğunu gösterir.
Atılan dikdörtgen parçanın kısa kenarı kartonun kenarına eşit, diğer kenarı ise alanından bulunur. Bu bilgiler çevre hesabı için kullanılır.

:light_bulb: Pro İpucu: Alan ifadeleri kullanılarak uzunlukları belirlemek, çevre hesaplarında işe yarar.


Çözüm Adımları

  1. Karton kenar uzunluğu bulunur: a = 4x - 3.
  2. Atılan parça alanından yüksekliği bulunur: h = \frac{20x - 16}{4x - 3}.
  3. Kalan parçanın boyutları: bir kenar a, diğer kenar a - h.
  4. Kalan parçanın çevresi:
2 \times (a + (a - h)) = 2 \times (2a - h) = 4a - 2h
  1. Verilen değerleri yerine koyunca, cebirsel çevre ifadesi 16x - 24 çıkar.

:warning: Dikkat: Alanlardan kenar uzunluğunu çıkarmak karmaşık olabilir; eşitlikleri dikkatli kullanmak gerekir.


Özet Tablo

Unsur İfade
Kare karton alanı 16x^2 - 24x + 9
Kare kenarı (kare kökü) 4x - 3
Atılan parça alanı 20x - 16
Atılan parça kısa kenarı 4x - 3
Atılan parça yüksekliği \frac{20x -16}{4x -3}
Kalan parça çevresi 16x - 24

Sık Sorulan Sorular

1. Kartonun kenar uzunluğunu nasıl bulabiliriz?
Kartonun alanı bir tam kare ifadesi şeklindeyse, kökünü alarak kenar uzunluğunu bulabilirsiniz. Örneğin 16x^2 -24x + 9 = (4x - 3)^2.

2. Alan bilgisi çevre hesabında nasıl kullanılır?
Alan bilinip bir kenar bilindiğinde, diğer kenar alan/kenar şeklinde bulunur. Bu değerler çevre hesaplamasında kullanılabilir.

3. Cebirsel ifadelerde sadeleştirme neden önemlidir?
Sadeleştirme, ifadelerin daha kolay anlaşılmasını ve karşılaştırılmasını sağlar, karmaşıklığı azaltır.

4. Dikdörtgen parçanın kısa kenarı neden kartonun kenarına eşittir?
Soruda atılan parçanın kesikli çizgi boyunca olduğundan, parçanın bir kenarı kartonun kenar boyutuna eşittir.


Sonraki Adımlar

Bu tür cebirsel geometri problemlerinde daha fazla pratik yapmak ister misiniz? Size benzer örneklerden oluşan bir karışık sorular seti hazırlayabilirim.


@Taner1422

Kare Kartondan Dikdörtgen Parça Kesildikten Sonra Kalan Parçanın Çevresi

Önemli Noktalar

  • Kare kartonun kenar uzunluğu (4x - 3) cm’dir, çünkü alan (16x² - 24x + 9) cm² = (4x - 3)² olarak faktörlenir.
  • Atılan dikdörtgen parça, tam genişlikte (kenar uzunluğu kadar) ve 5 cm yükseklikte bir şerit şeklindedir; alanı (20x - 15) cm² = 5(4x - 3) cm².
  • Kalan parça, (4x - 3) cm × (4x - 3 - 5) = (4x - 3) cm × (4x - 8) cm boyutlarında bir dikdörtgendir.
  • Çevre uzunluğu 2[(4x - 3) + (4x - 8)] = (16x - 22) cm’dir; doğru seçenek C.

Kare kartonun bir yüzünün alanı (16x² - 24x + 9) cm² olarak verilmiş olup, bu ifade (4x - 3)² şeklinde faktörlenir. Dolayısıyla, karenin kenar uzunluğu s = 4x - 3 cm’dir. Atılan dikdörtgen parçanın alanı (20x - 15) cm²’dir ve bu da 5(4x - 3) = 5s cm² olarak yazılabilir. Bu, parçanın bir kenarının kareyle aynı uzunlukta (s cm) ve diğer kenarının sabit 5 cm olduğu anlamına gelir; yani tam genişlikte bir şerit kesilmiştir. Kalan parça dikdörtgen olup, çevresi orijinal karenin çevresinden 2 × 5 = 10 cm azalır ve 16x - 22 cm olur.

İçindekiler

  1. Sorunun Analizi
  2. Hesaplama Adımları
  3. Karşılaştırma Tablosu: Orijinal ve Kalan Şekiller
  4. Özet Tablo
  5. Sık Sorulan Sorular

Sorunun Analizi

Bu ortaokul seviyesinde cebir ve geometri sorusu, kare bir kartondan dikdörtgen bir parça kesilerek kalan şeklin çevresini bulmayı gerektirir. Resimde gösterilen kesikli çizgi, muhtemelen karenin bir kenarı boyunca tam genişlikte bir şerit kesildiğini işaret eder. Atılan parçanın alanı (20x - 15) cm² olarak belirtilmiştir.

Öncelikle, kare kartonun özelliklerini belirleyelim:

  • Alan: 16x² - 24x + 9 cm².
  • Bu, mükemmel kare trinomi olup:
    (4x - 3)^2 = 16x^2 - 24x + 9
    Yani kenar: s = 4x - 3 cm.
  • Orijinal çevre: 4s = 4(4x - 3) = 16x - 12 cm.

Atılan parça:

  • Alan: 20x - 15 cm².
  • Faktörizasyon: 20x - 15 = 5(4x - 3) = 5s cm².
  • Boyutlar: 5 cm (yükseklik, sabit) × (4x - 3) cm (genişlik, kare kenarı kadar).
    Bu, tam kenar boyunca kesilen bir şerit olduğunu gösterir (köşeden köşeye, yarım şerit değil).

Gerçek hayatta benzer kesimler, ambalaj veya el sanatlarında kullanılır; örneğin kartondan kutu yaparken fazla kısım atılır. Ancak burada, kalan şeklin L-biçimi değil, basit dikdörtgen olduğunu unutmayın – tam şerit kesimi nedeniyle yükseklik azalır.

:light_bulb: Uzman İpucu: Alan ifadeleri faktörlenerek boyutlar bulunur. (20x - 15)'in 5s olması, kesimin “tam genişlik” olduğunu hemen gösterir; bu, çevre hesaplamasını basitleştirir.


Çevre Hesaplama Adımları

Kalan parçanın çevresini bulmak için adım adım ilerleyelim. Bu, geometrik şekil değişikliğinin cebirle birleşimini gösterir.

Adım 1: Kalan Şeklin Boyutlarını Belirleyin

  • Orijinal kare: s × s = (4x - 3) × (4x - 3) cm.
  • Kesilen şerit: s × 5 cm (genişlik tam kenar, yükseklik 5 cm).
  • Kalan yükseklik: s - 5 = (4x - 3) - 5 = 4x - 8 cm.
  • Kalan şekil: Dikdörtgen (4x - 3) cm (genişlik) × (4x - 8) cm (yükseklik).

Adım 2: Dikdörtgen Çevresini Hesaplayın

Dikdörtgen çevresi formülü: 2(uzunluk + genişlik).

\text{Çevre} = 2[(4x - 3) + (4x - 8)] = 2[4x - 3 + 4x - 8] = 2[8x - 11] = 16x - 22

cm.

Adım 3: Orijinalle Karşılaştırın

  • Orijinal çevre: 16x - 12 cm.
  • Değişim: Kesim, iki yana 5 cm’lik kısaltma ekler (sol ve sağ kenarlar kısalır), alt kenar değişmez (yeni iç kenar eklenir ama net azalma). Net etki: -2 × 5 = -10 cm.
  • 16x - 12 - 10 = 16x - 22 cm (doğrulama).

Adım 4: Seçenekleri Değerlendirin

  • A) 16x - 12(20x - 15): Bu çarpım gibi görünür, çevre için hatalı (boyut uyumsuz).
  • B) 16x - 16: Orijinalden fazla azalma (-16), mantıksız.
  • C) 16x - 22: Hesaplanan değer, doğru.
  • D) 16x - 24: Fazla azalma, kare alanı kadar değil.

Eğer x=2 alırsak (mantıklı değer, s=5 cm >5):

  • Orijinal çevre: 16(2)-12=20 cm.
  • Kalan: 16(2)-22=10 cm (5×3 dikdörtgen, 2(5+3)=16? Bekle, s=4(2)-3=5, kalan yükseklik 5-5=0? x>2 olmalı.
    x=3: s=9 cm, alan=81-72+9=18? (43-3)=9, 81. Kesim 203-15=45=59. Kalan 9×4, çevre 2(9+4)=26. Hesap:163-22=48-22=26. Evet.

:warning: Uyarı: x değeri, s>5 olmalı (4x-3>5 → x>2) yoksa kesim imkansız; problemde varsayılır.


Karşılaştırma Tablosu: Orijinal ve Kalan Şekiller

Özellik Orijinal Kare Kalan Dikdörtgen
Boyutlar (4x - 3) × (4x - 3) cm (4x - 3) × (4x - 8) cm
Alan 16x² - 24x + 9 cm² (16x² - 24x + 9) - (20x - 15) = 16x² - 44x + 24 cm²
Çevre 16x - 12 cm 16x - 22 cm
Değişim - Çevre -10 cm (azalma)
Şekil Tipi Kare (eşit kenarlı) Dikdörtgen (farklı kenarlı)
Kesim Etkisi Tam Yükseklik kısalır, genişlik aynı

Bu tablo, kesimin sadece yükseklik boyutunu etkilediğini gösterir; genişlik korunur. Eğer kesim köşeden olsaydı (L-şekil), çevre artardı (+2×5= +10 cm), ama tam şerit olduğu için azalır.


Özet Tablo

Unsur İfade / Değer
Kare Kenar 4x - 3 cm
Orijinal Alan (4x - 3)² = 16x² - 24x + 9 cm²
Kesilen Alan 20x - 15 = 5(4x - 3) cm²
Kalan Boyutlar (4x - 3) × (4x - 8) cm
Kalan Çevre 2[(4x - 3) + (4x - 8)] = 16x - 22 cm
Doğru Seçenek C) 16x - 22
Net Değişim Orijinalden -10 cm

Sık Sorulan Sorular

1. Neden kalan çevre orijinalden azalıyor?
Tam genişlikte şerit kesildiğinde, kalan şekil daha küçük bir dikdörtgen olur. Sol ve sağ kenarlar 5 cm kısalır, bu da toplam 10 cm azalmaya yol açar. Eğer kesim kısmi olsaydı (w < s), çevre artardı (+2×5).

2. Alan faktörizasyonu neden önemli?
(20x - 15) = 5(4x - 3), kesilen parçanın bir boyutunun kare kenarı kadar olduğunu gösterir. Bu, tam şerit kesimini doğrular ve çevre formülünü belirler. Faktörizasyon yapmadan boyutları bilemezsiniz.

3. x’in değeri ne olmalı?
x > 2 olmalı ki kenar >5 cm olsun (kesim mümkün). Örneğin x=3 için s=9 cm, kalan 9×4 cm, çevre 26 cm – hesapla uyumlu.

4. Eğer kesim köşeden olsaydı ne değişirdi?
Köşe kesiminde (L-şekil), alan aynı ama çevre 16x - 12 + 10 = 16x - 2 cm olurdu (iki yeni kenar eklenir). Ama resim tam şerit gösteriyor.

5. Benzer sorularda nasıl hızlı çözülür?

  1. Alanı faktörle (mükemmel kare ara). 2. Kesim alanını boyutlara ayır. 3. Şekil değişikliğine göre çevre formülünü uygula (tam şerit: -2h; kısmi: +2h).

Sonraki Adımlar

Bu soruyu pekiştirmek için, benzer bir problemde kısmi kesim (w < s) durumunda çevreyi hesaplamamı ister misiniz? Veya x=3 için sayısal örnekle bir çizim açıklaması mı yapayım?

@Taner1422

kardeşim konu hangi matematik konusu

4. Aşagida Verilen Kare Biçimindeki Karton Problemi Hangi Matematik Konusuna Ait?

Önemli Noktalar

  • Soruda verilen kare kartonun alanı, cebirsel ifadelerle tanımlanmıştır ve faktörlenmiştir.
  • Problemin ana konusu, Cebirsel İfadelerle Alan ve Çevre Hesaplamadır.
  • Problem, Polinomların Çarpanlara Ayrılması (özellikle Mükemmel Kare Trinom) ve Geometrik Şekillerin Alan ve Çevre İlişkisi konularını içerir.
  • Aynı zamanda, Dikdörtgen ve Kare Geometrisi, Cebirsel İfadelerle Problem Çözme becerisini de kullanır.

Bu nedenle, sorunun temel matematik konusu Ortaokul Düzeyinde Cebir ve Geometri kapsamındaki:

  • Polinomların Çarpanlara Ayrılması (Mükemmel Kare Trinomlar)
  • Alan ve Çevre Hesaplama
  • Cebirsel İfadelerle Geometrik Problemler

kapsamında yer alır.

:bullseye: Özet:
Bu soru, öğrencilerin hem cebirsel ifadeleri açma ve çarpanlara ayırma hem de geometri bilgisini kullanarak alan ve çevre problemlerini çözme becerilerini test eder.


Ek Bilgi: Bu tür problemler genellikle hangi derslerde işlenir?

Ders Adı Konu Başlıkları
Ortaokul Matematik Cebirsel ifadeler, polinomlar, alan ve çevre hesaplama
Geometri Kare, dikdörtgen özellikleri, alan çevre bağıntıları
Problem Çözme Cebir ve geometri kombinasyonu sorunları

Sonraki Adımlar

Cebirsel ifadelerin çarpanlara ayrılması veya alan-çevre problemlerinde örnek çözüm ister misiniz? Ya da bu konuların temel kavramlarını basit örneklerle açıklamamı tercih eder misiniz?

@Taner1422