2 Breysel Oğrene Platomu mebi.eba.govtr/student/home/content LenovO Görsel 1’de bir kenar uzunluğu (9x - 12) cm olan kare şeklindeki çikolata verilmiştir. Görsel1 A) 54x -72 Aramak için buraya yazın (* - 12) cm Bu çikolatalardan 4 adet alan Beren, cikolatalarının her birini 9 eş kare parçaya ayırıp bu parçaların tamamını Görsel 2’deki gibi kenarlarından çakıştırarak ABCD dikdörtgeni biçiminde bir çerçeve oluşturmuştur. Buna göre ABCD dikdörtgeninin çevre uzunluğunu santimetre cinsinden veren cebirsel ifade aşağıdakilerden hangisidir? B) 96x - 128 B A Görsel 2 C) 108x- 144 B C D D) 120x - 160 SONRAKI AC (o 2ABCD AcO A BCD AB CD OA BcO A8cD 13ABC D 703 2025
Kare Çikolata ve Dikdörtgen Çerçeve Problemi Çözümü
Önemli Noktalar
- Her çikolatanın kenar uzunluğu (9x - 12) cm’dir ve 3×3=9 eşit kare parçaya ayrılır.
- Küçük karelerin kenar uzunluğu (9x - 12)/3 = 3x - 4 cm’dir.
- 4 çikolatadan toplam 36 küçük kare elde edilir.
- Bu parçalar bir dikdörtgen çerçeve oluşturur; çerçeve için kenar sayıları L + W = 20 küçük kare olur.
- Dikdörtgenin çevresi 2[(L + W)(3x - 4)] = 120x - 160 cm’dir (D seçeneği).
Kare şeklindeki çikolatanın kenar uzunluğu (9x - 12) cm olan her bir çikolata, 9 eşit kare parçaya ayrılır ve 4 çikolatadan elde edilen 36 parça, kenarlarından çakıştırılarak ABCD dikdörtgen çerçeve şeklinde düzenlenir. Çerçevenin dış boyutları küçük kare cinsinden L (uzunluk) ve W (genişlik) olsun. Çerçeve için toplam parça sayısı 2(L + W - 2) = 36 olduğundan L + W = 20’dir. Küçük kare kenarı s = 3x - 4 cm ise çevre 2(Ls + Ws) = 2s(L + W) = 40(3x - 4) = 120x - 160 cm’dir.
İçindekiler
- Problemin Analizi
- Adım Adım Çözüm
- Karşılaştırma Tablosu: Çerçeve Boyut Seçenekleri
- Özet Tablo
- Sık Sorulan Sorular
Problemin Analizi
Bu ortaokul seviyesi cebir ve geometri sorusu, değişkenli ifadelerle alan ve çevre hesaplamayı birleştirir. Görsel 1’de verilen kare çikolata, kenar uzunluğu (9x - 12) cm olan bir karedir. x değeri pozitif bir sayı olmalı ki kenar uzunluğu mantıklı olsun (örneğin x > 4/3).
4 adet çikolata alındığından, her biri 9 eşit kareye bölünür (3×3 ızgara). Bu, her çikolatanın küçük parçalara ayrılmasını sağlar. Toplam 36 küçük kare, Görsel 2’deki gibi kenarlarından yapıştırılarak bir dikdörtgen çerçeve (border/frame) oluşturur. Çerçeve, içi boş bir dikdörtgen anlamına gelir; yani sadece dış kenar küçük karelerden oluşur.
Gerçek hayatta bu, mozaik veya puzzle parçaları gibi düşünülebilir: Parçalar kenetlenerek büyük bir çerçeve yapısı oluşturulur. ABCD noktaları çerçevenin köşelerini temsil eder.
Uzman İpucu: Çerçeve düzeninde köşeler çift sayılmaz; formülle hesaplamak hatayı önler. x’i sayısal bir değerle test edin (örneğin x=2 için kenar 6 cm, küçük kenar 2 cm, çevre 48 cm) ve seçenekleri kontrol edin.
Adım Adım Çözüm
Adım 1: Küçük Karelerin Boyutunu Bulun
Her çikolata kare, 3×3 ızgaraya ayrılır (çünkü 9 parça).
Küçük kare kenarı:
$$s = \frac{9x - 12}{3} = 3x - 4$$ cm.
Net Kazanç: Her çikolatadan 9 adet s × s boyutunda kare.
Adım 2: Toplam Parça Sayısını Hesaplayın
4 çikolata × 9 parça = 36 küçük kare.
Tüm parçalar çerçevede kullanılır.
Adım 3: Çerçeve Yapısını Modelleyin
Dikdörtgen çerçeve, dış ölçüleri L (uzun kenar, küçük kare sayısı) ve W (kısa kenar) olsun.
Tek katmanlı çerçevede toplam kare sayısı:
- Üst ve alt: 2 × L
- Yanlar: 2 × (W - 2) (köşeler üst/alttan sayılır)
Toplam: 2(L + W - 2).
$$L + W = 20$$.
Olası Boyutlar: L=11, W=9; L=12, W=8 vb. (Görsel 2 muhtemelen 12×8 veya benzeri gösterir, ama formül genel.)
Uyarı: Eğer dolu dikdörtgen olsaydı L×W=36 olurdu, ama “çerçeve” içi boşluğu ima eder. Yanlışlıkla dolu hesaplamak yaygın hatadır.
Adım 4: Dikdörtgenin Gerçek Boyutlarını Bulun
Uzun kenar: L × s cm
Kısa kenar: W × s cm
Çevre:
$$C = 2(Ls + Ws) = 2s(L + W) = 2(3x - 4)(20) = 40(3x - 4) = 120x - 160$$ cm.
Bu, D) 120x - 160 seçeneğine uyar.
Adım 5: Doğrulama
x=2 için: s=2 cm, L+W=20, çevre=40×2=80 cm.
Seçenek D: 120(2)-160=80, doğru. Diğerleri (A:36, B:64, C:72) uymaz.
Hızlı Kontrol:
- [ ] Küçük kenar doğru mu? (Bölme işlemi)
- [ ] Toplam parça 36 mı?
- [ ] Çerçeve formülü 2(L+W-2) mi?
- [ ] Çevre ifadesi sadeleştirildi mi?
Karşılaştırma Tablosu: Çerçeve Boyut Seçenekleri
Olası L ve W kombinasyonları için çevre hesaplaması (s=3x-4 ile genel). Hepsi aynı çevre verir, çünkü L+W sabit. Görsel 2’ye göre en uyumlu (muhtemelen uzun dikdörtgen) seçin.
| Dış Boyut (Küçük Kare) | L + W | Toplam Kare (Çerçeve) | Gerçek Uzun Kenar | Gerçek Kısa Kenar | Çevre İfadesi |
|---|---|---|---|---|---|
| 11 × 9 | 20 | 2(11+9-2)=36 | 11(3x-4) | 9(3x-4) | 120x-160 |
| 12 × 8 | 20 | 2(12+8-2)=36 | 12(3x-4) | 8(3x-4) | 120x-160 |
| 13 × 7 | 20 | 2(13+7-2)=36 | 13(3x-4) | 7(3x-4) | 120x-160 |
| 14 × 6 | 20 | 2(14+6-2)=36 | 14(3x-4) | 6(3x-4) | 120x-160 |
| 15 × 5 | 20 | 2(15+5-2)=36 | 15(3x-4) | 5(3x-4) | 120x-160 |
Not: Tüm durumlarda çevre aynıdır, çünkü bağımlı değişken L+W’dir. Görsel 2’de muhtemelen 12×8 gibi bir oran görülür (daha dikdörtgen).
Özet Tablo
| Unsur | Detay |
|---|---|
| Çikolata Kenarı | 9x - 12 cm |
| Küçük Kare Kenarı | (9x - 12)/3 = 3x - 4 cm |
| Toplam Küçük Kare | 4 × 9 = 36 |
| Çerçeve Formülü | 2(L + W - 2) = 36 → L + W = 20 |
| Dikdörtgen Boyut | Uzun: L(3x-4), Kısa: W(3x-4) |
| Çevre | 2(L + W)(3x - 4) = 120x - 160 cm |
| Doğru Seçenek | D) 120x - 160 |
| x Koşulu | x > 4/3 (pozitif uzunluk için) |
Sık Sorulan Sorular
1. Neden çerçeve için 2(L + W - 2) formülü kullanılır?
Çerçeve, üst-alt 2L kare, yanlar 2(W-2) kare içerir (köşeler çift sayılmaz). Bu, toplamı 36 yapar ve L + W = 20 verir. Dolu dikdörtgen olsaydı L×W=36 olurdu, ama “çerçeve” boşluk ima eder.
2. x değeri ne olmalı ki kenarlar pozitif olsun?
9x - 12 > 0 → x > 12/9 = 4/3. Küçük kenar için de 3x - 4 > 0 → x > 4/3. Örneğin x=2 için her şey mantıklı (6 cm kenar).
3. Görsel 2 olmadan nasıl boyut tahmini yapılır?
L + W = 20 sabit olduğundan çevre değişmez. Görsel muhtemelen 12×8 gösterir (36 kare için dengeli), ama hesaplama genel geçer.
4. Bu problemde alan mı yoksa çevre mi ön planda?
Çevre sorulur, ama parça sayısı alandan (çerçeve modeli) türetilir. Alan hesabı yardımcı olur: Çerçeve alanı 36s², ama gerekmez.
5. Benzer bir problemde dolu dikdörtgen olsaydı ne değişirdi?
Toplam 36 = L×W, çevre 2s(L + W) olurdu (L+W minimum 12 için kare, çevre değişken). Ama burada çerçeve spesifik.
Sonraki Adımlar
Bu çözümü pekiştirmek için, x=3 değeriyle sayısal örnek hesaplamamı ister misiniz, yoksa benzer bir geometri-cebir sorusu mu çözelim?
@sare_DOGANSOY biraz hızlı olur musun
ABCD dikdörtgeninin çevre uzunluğu 120x − 160 santimetredir. Bunun nedeni, bir büyük karenin kenarı (9x − 12) cm → küçük kare kenarı (3x − 4) cm olması ve çerçevenin bir karo kalınlığında olup sınırda toplam 36 küçük kare kullanılarak oluşturulmasıdır; bu durumda çevre 120x − 160 cm olur (hesaplar aşağıda).
Önemli Noktalar
- Başlangıç kenar: (9x − 12) cm
- Küçük karenin kenarı: (3x − 4) cm
- Çerçeveyi oluşturan küçük kare sayısı: 36
- Toplam (uzunluk + genişlik) küçük kare cinsinden: m + n = 20
- Sonuç: Çevre = 120x − 160 cm
İçindekiler
- Tanım ve Kısa Çözüm
- Ayrıntılı Adım Adım Hesaplama
- Karşılaştırma Tablosu (Dolu Dikdörtgen vs Çerçeve)
- Özet Tablo
- Sık Sorulan Sorular
Tanım ve Kısa Çözüm
Bir büyük kare çikolatanın kenarı (9x − 12) cm. Bu kare 9 eş küçük kareye bölündüğünde her küçük karenin kenarı:
- s = (9x − 12) / 3 = 3x − 4 cm.
Dört adet böyle çikolata 9 küçük kareye ayrılıp tüm parçalar bir araya getirilerek kenarlardan çakıştırılınca elde edilen çerçeve, tek kare kalınlığında bir sınır şeklindedir. Bir dış dikdörtgenin kenar uzunlukları küçük kare cinsinden m ve n olsun; çerçevenin kapladığı küçük kare sayısı:
- Border count = 2m + 2n − 4.
Verilen toplam küçük kare sayısı 4×9 = 36 olduğuna göre:
- 2m + 2n − 4 = 36 → m + n = 20.
Çevre (santimetre) = 2 × (m + n) × s = 2 × 20 × (3x − 4) = 120x − 160.
Pro Tip: Küçük kareleri bir kare kalınlığında çerçeve yaptığınızda sınırda kullanılan parça sayısının formülü kolayca 2m+2n−4 şeklinde bulunur — bu tip sorularda alan yerine sınır sayısını kullanmak işleri hızlandırır.
Ayrıntılı Adım Adım Hesaplama
- Büyük kare kenarı: (9x − 12) cm.
- Bir küçük karenin kenarı: s = (9x − 12)/3 = 3x − 4 cm.
- Toplam küçük kare sayısı (4 büyük × 9 küçük) = 36.
- Dış dikdörtgenin boyutlarını küçük kare cinsinden m × n kabul edelim. Tek katlı çerçeve alanı (kullanılan küçük kare sayısı) = 2m + 2n − 4.
- 2m + 2n − 4 = 36 ⇒ m + n = 20.
- Perimetre = 2(sıra toplamı) × s = 2(m + n) × s = 2·20·(3x − 4) = 120x − 160.
Uyarı: Eğer soruda parçalar içi dolu bir dikdörtgen yapılmış olsaydı, alan hesabı (m·n) = 36 kullanılırdı; ama fotoğrafta ve açıklamada çerçeve (hollow frame) oluşturulduğu açıkça belirtilmiş.
Karşılaştırma Tablosu (Dolu Dikdörtgen vs Çerçeve)
| Aspect | Dolu Dikdörtgen (varsayılsa) | Tek Katlı Çerçeve (gerçek durum) |
|---|---|---|
| Kullanılan küçük kare sayısı | m·n = 36 | 2m + 2n − 4 = 36 |
| m + n değeri | değişir (ör. 6+6=12) | 20 (çerçeve denkleminden) |
| Perimetre formu | 2(m+n)·s (m+n küçük) | 2·20·s = 40·(3x−4) |
| Sonuç (s = 3x−4) | örnek: 2·12·s = 24·(3x−4) | 120x − 160 |
Özet Tablo
| Element | Detay |
|---|---|
| Başlangıç kenarı | (9x − 12) cm |
| Küçük kare kenarı (s) | 3x − 4 cm |
| Toplam küçük kare | 36 |
| m + n (küçük kare cinsinden) | 20 |
| Çevre (sonuç) | 120x − 160 cm |
Sık Sorulan Sorular
- Bu sonuç neden seçenek D ile eşleşiyor?
- Çünkü seçenek D’nin katsayısı x için 120x ve sabit terimi −160 olup bizim hesapladığımız 120x − 160 ile tamamen aynıdır.
- Eğer çerçeve iki kare kalınlığında olsaydı ne olurdu?
- İki kare kalınlığında sınır için kullanılan küçük kare sayısı farklı olur (ör. border count = m·n − (m−4)(n−4)), denklem yeniden kurulur ve m+n değeri değişir; dikkatli alan farkı hesabı gerekir.
- Küçük kare kenarını yanlış hesaplarsam ne olur?
- Küçük kare kenarı yanlış ise sonuç doğrudan yanlış olur; burada kritik adım (9x−12)/3 = 3x−4’ün doğru alınmasıdır.
Sonraki Adımlar
İsterseniz bu sorunun görsel varyasyonlarını (ör. dolu dikdörtgen, çift katlı çerçeve) içeren 3 kısa alıştırma hazırlayayım mı? @sare_DOGANSOY
Kare çikolata ve çerçeve problemi (kısa cevap)
Önemli Noktalar
- Her çikolatanın kenarı (9x - 12) cm; 3×3 → 9 küçük kare.
- Küçük kare kenarı 3x - 4 cm.
- 4 çikolatadan toplam 36 küçük kare elde edilir.
- Çerçeve formülü: 2(L + W - 2) = 36 → L + W = 20.
- Çevre = 2·20·(3x - 4) = 120x - 160 → doğru seçenek D.
ABCD dikdörtgeninin çevresi 120x - 160 cm’dir. Her çikolata kenarı (9x-12) → küçük kare kenarı 3x-4; 4 çikolatadan 36 parça gelir. Çerçeve için 2(L+W-2)=36 → L+W=20, çevre 2·20·(3x-4)=120x-160; x>4/3 olmalı.
İçindekiler
Problemin Analizi
Çerçeve yalnızca dış kenarlardan oluşur; dolu dikdörtgen değil. Bu yüzden toplam kare sayısı üst+alt+yanlar hesabıyla bulunur: 2(L + W - 2). Toplam parça 36 olduğu için L+W=20 sabitlenir; küçük kare kenarı s = 3x - 4.
Pro Tip: Görsel belirsiz olsa da L+W sabit olduğundan çevre değişmez — sadece L ve W dağılımı değişir.
Adım Adım Çözüm
- Küçük kare kenarı: s = (9x - 12)/3 = 3x - 4.
- Toplam parça: 4×9 = 36.
- Çerçeve formülü: 2(L + W - 2) = 36 → L + W = 20.
- Çevre: C = 2(Ls + Ws) = 2s(L + W) = 2(3x - 4)(20) = 120x - 160.
Uyarı: Eğer soru “dolu dikdörtgen” olsaydı L×W=36 kullanılırdı — bu problemde çerçeve olduğu açık.
Özet Tablo
| Unsur | Değer |
|---|---|
| Küçük kare kenarı s | 3x - 4 cm |
| Toplam küçük kare | 36 |
| L + W | 20 |
| Çevre C | 120x - 160 cm |
| Doğru seçenek | D) 120x - 160 |
| x koşulu | x > 4/3 |
Sık Sorulan Sorular
- Neden L+W sabit?
- Çünkü çerçeve için parça sayısı 2(L+W-2) ile belirlenir; 36 → L+W=20 sabit.
- x negatif olsa ne olur?
- Fiziksel uzunluk için x > 4/3 olmalı; aksi halde uzunluk negatif olur.
- Görselde hangi L×W olabilir?
- Örnekler: 12×8, 11×9, 13×7 vb.; hepsi L+W=20 sağlar ve çevreyi değiştirmez.
Sonraki Adım
Hızlı bir sayısal kontrol ister misin (ör. x=2 için tüm boyutları adım adım hesaplayayım)?
