Kalsiyum atomunun 1 molü 40 gram olduğuna göre:
I. Gerçek atom kütlesi 40 akb’dir.
II. 1 tane atomu 40 akb’dir.
III. 80 gramında 2 tane atom bulunur.
İfadelerden hangileri doğrudur?
(A) Yalnız I
(B) Yalnız II
(C) I ve II
(D) II ve III
(E) I ve III
Kalsiyum Atomunun Kütle ve Tanecik Sayısı İlişkisi
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Temel Bilgilerin Tanımlanması
- Kalsiyum (\text{Ca}) atomunun mol kütlesi: M_A = 40\text{ g/mol}
- 1\text{ mol} = 6{,}02 \cdot 10^{23}\text{ tane} = N_A\text{ tane}
- 1\text{ akb} = \frac{1}{N_A}\text{ g} veya 1\text{ g} = N_A\text{ akb}
Adım 2 — I. Öncülün Analizi (“Gerçek atom kütlesi 40 / 6{,}02 \cdot 10^{23} tür.”)
- Gerçek atom kütlesi, bir elementin yalnızca 1\text{ tane} atomunun gram cinsinden kütlesidir.
- 6{,}02 \cdot 10^{23}\text{ tane} \text{Ca} atomu 40\text{ gram} olduğuna göre:\text{1 tane Ca atomunun kütlesi} = \frac{40}{6{,}02 \cdot 10^{23}}\text{ gram}
- Bu ifade DOĞRUDUR.
Adım 3 — II. Öncülün Analizi (“1 tane atomu 40 akb dir.”)
- Atomik kütle birimi (\text{akb}) ile gram arasındaki bağıntı 1\text{ g} = N_A\text{ akb} şeklindedir.
- 1\text{ tane Ca atomu} = \frac{40}{N_A}\text{ g} = 40 \cdot \left(\frac{1}{N_A}\text{ g}\right) = 40\text{ akb}
- Bu ifade DOĞRUDUR.
Adım 4 — III. Öncülün Analizi (“80 gramında 2 tane atom bulunur.”)
- 1\text{ mol Ca} atomu 40\text{ gram} ise, 80\text{ gram Ca} atomu:n = \frac{m}{M_A} = \frac{80}{40} = 2\text{ mol}
- 2\text{ mol} madde, 2\text{ tane} değil; 2 \cdot N_A yani 2 \cdot 6{,}02 \cdot 10^{23}\text{ tane} atom içerir. “Tane” ile “mol” kavramı birbirine karıştırılmamalıdır.
- Bu ifade YANLIŞTIR.
Adım 5 — Seçenek Karşılaştırması
A. Yalnız I — II. öncül de doğru olduğu için yetersizdir.
B. Yalnız II — I. öncül de doğru olduğu için yetersizdir.
C. I ve II — I ve II doğru, III yanlıştır.
D. II ve III — III. öncül hatalıdır.
E. I ve III — III. öncül hatalıdır.
Adım 6 — Son Doğrulama
- Gerçek atom kütlesi 1\text{ tane} atomun gram cinsinden değeri olduğundan \frac{40}{N_A}\text{ g}'dır (I doğru).
- Bağıl atom kütlesi \text{akb} cinsinden 1\text{ tane} atomu ifade ettiğinden 40\text{ akb}'dir (II doğru).
- 80\text{ gram}, 2\text{ mol} atomdur ve 2 \cdot N_A\text{ tane} tanecik içerir (III yanlış).
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: C) I ve II
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Mol kavramında sıkça karıştırılan bağıl atom kütlesi, gerçek atom kütlesi ve izotop atomlar arasındaki farkları da detaylıca incelememi ister misin?
