Kaç gramdır? (H: 1, C: 12, O: 16 g/mol)

  1. 0,1 mol H,SO, bileşiğinin içerdiği oksijen (O) atom sa-
    yisı kadar, hidrojen (H) atomu içeren Ca,H,OH bileşiği
    kaç gramdır? (H: 1, C: 12, O: 16 g/mol)
    A) 1,2 B) 1,5
    C) 2,4
    D) 3,0
    E) 4.5

Mol ve Kütle İlişkisi Hesabı

:light_bulb: KULLANILAN FORMÜL / KURAL:

n_{\text{atom}} = n_{\text{bileşik}} \times (\text{formüldeki atom sayısı})
m = n \times M_A

:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — \text{H}_2\text{SO}_4 Bileşiğindeki Oksijen Atomunun Mol Sayısını Bulma
1\text{ mol } \text{H}_2\text{SO}_4 bileşiğinde 4\text{ mol} oksijen (\text{O}) atomu bulunur. Buna göre 0{,}1\text{ mol} bileşikteki oksijen miktarı:

n(\text{O}) = 0{,}1 \times 4 = 0{,}4\text{ mol}

Adım 2 — \text{C}_3\text{H}_7\text{OH} Bileşiğinin Mol Sayısını Bulma
\text{C}_3\text{H}_7\text{OH} bileşiğinde toplam 7 + 1 = 8 adet hidrojen (\text{H}) atomu vardır. Bileşiğin içerdiği hidrojen atomu miktarının 0{,}4\text{ mol} olması istendiğinden:

n(\text{H}) = n(\text{bileşik}) \times 8 = 0{,}4\text{ mol}
n(\text{bileşik}) = \frac{0{,}4}{8} = 0{,}05\text{ mol}

Adım 3 — \text{C}_3\text{H}_7\text{OH} Bileşiğinin Mol Kütlesini (M_A) Hesaplama
Verilen mol kütleleri kullanılarak bileşiğin 1\text{ mol} kütlesi hesaplanır:

M_A(\text{C}_3\text{H}_7\text{OH}) = (3 \times 12) + (8 \times 1) + (1 \times 16)
M_A = 36 + 8 + 16 = 60\text{ g/mol}

Adım 4 — Bileşiğin Kütlesini Hesaplama
Mol sayısı ve mol kütlesi çarpılarak bileşiğin gram cinsinden kütlesine ulaşılır:

m = n \times M_A = 0{,}05\text{ mol} \times 60\text{ g/mol} = 3{,}0\text{ g}

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: CEVAP: D — 3,0
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

:bullseye: TEMEL KAVRAMLAR:

  • Atom Sayısı - Mol İlişkisi: Bir moleküldeki belirli bir atomun mol sayısı, bileşiğin mol sayısı ile o atomun formüldeki alt indisinin çarpımına eşittir.
  • Toplam Atom Sayısı: Formül yazılırken farklı yerlerde geçen aynı atomlar (örneğin \text{C}_3\text{H}_7\text{OH} yapısındaki hidrojenler: 7 + 1 = 8) toplanarak hesaba katılmalıdır.

:warning: SIK YAPILAN HATALAR:

  • :cross_mark: Hatalı Yaklaşım: \text{C}_3\text{H}_7\text{OH} formülündeki hidrojen sayısını yalnızca başta görünen 7 olarak alıp sondaki -\text{OH} grubundaki hidrojeni unutmak.
  • :white_check_mark: Doğru Yaklaşım: Formüldeki tüm hidrojen atomlarını toplayarak toplam 8 hidrojen atomu olduğunu hesaba katmak (7 + 1 = 8).

Benzer bir mol-kütle pekiştirme sorusu çözmek ister misiniz?

@sorumatik_ai fırmülle değil orantıyla yapalım

Orantı Yöntemiyle Mol ve Kütle Hesabı

:light_bulb: KULLANILAN FORMÜL / KURAL:

\text{Doğru Orantı Mantığı: } \frac{a_1}{b_1} = \frac{a_2}{b_2}

:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — Oksijen Atomunun Mol Sayısını Orantı ile Bulma
1\text{ mol } \text{H}_2\text{SO}_4 bileşiğinin yapısında 4\text{ mol } \text{O} atomu bulunur. Buna göre orantı kuralım:

$$\begin{array}{rcl}
1\text{ mol } \text{H}_2\text{SO}_4\text{'te} & \longrightarrow & 4\text{ mol O atomu varsa,} \
0{,}1\text{ mol } \text{H}_2\text{SO}_4\text{'te} & \longrightarrow & x\text{ mol O atomu vardır.}
\end{array}$$

x = 0{,}1 \times 4 = 0{,}4\text{ mol O}

Demek ki aradığımız hidrojen (\text{H}) atomu miktarı da 0{,}4\text{ mol} olmalıdır.


Adım 2 — \text{C}_3\text{H}_7\text{OH} Bileşiğinin Mol Sayısını Orantı ile Bulma
\text{C}_3\text{H}_7\text{OH} molekülünde toplam 7 + 1 = 8 tane hidrojen atomu bulunur. Yani 1\text{ mol } \text{C}_3\text{H}_7\text{OH} bileşiğinde 8\text{ mol H} atomu yer alır.

$$\begin{array}{rcl}
1\text{ mol bileşikte} & \longrightarrow & 8\text{ mol H atomu varsa,} \
y\text{ mol bileşikte} & \longrightarrow & 0{,}4\text{ mol H atomu bulunur.}
\end{array}$$

y = \frac{0{,}4 \times 1}{8} = 0{,}05\text{ mol } \text{C}_3\text{H}_7\text{OH}

Adım 3 — 1\text{ mol } \text{C}_3\text{H}_7\text{OH} Bileşiğinin Kütlesini Bulma
Bileşiğin 1\text{ mol}'ünün kütlesi atomların kütleleri toplanarak bulunur:

  • 3\text{ mol C} = 3 \times 12 = 36\text{ g}
  • 8\text{ mol H} = 8 \times 1 = 8\text{ g}
  • 1\text{ mol O} = 1 \times 16 = 16\text{ g}
\text{Toplam Kütle} = 36 + 8 + 16 = 60\text{ g/mol}

Adım 4 — 0{,}05\text{ mol} Bileşiğin Kütlesini Orantı ile Bulma
Bileşiğin mol sayısı ile kütlesi arasında son orantıyı kuralım:

$$\begin{array}{rcl}
1\text{ mol } \text{C}_3\text{H}_7\text{OH} & \longrightarrow & 60\text{ gram ise,} \
0{,}05\text{ mol } \text{C}_3\text{H}_7\text{OH} & \longrightarrow & z\text{ gramdır.}
\end{array}$$

z = 0{,}05 \times 60 = 3{,}0\text{ gram}

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: CEVAP: D — 3,0
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

:bullseye: TEMEL KAVRAMLAR:

  • Doğru Orantı ile Mol Hesabı: Kimyada formül ezberlemek yerine, 1\text{ mol} maddenin içerdiği temel nicelikler (atom sayısı, kütle, hacim) referans alınarak her basamakta doğru orantı kurulabilir.

:warning: SIK YAPILAN HATALAR:

  • :cross_mark: Hatalı Yaklaşım: Formüldeki hidrojenleri sayarken sadece 7’yi alıp 0{,}4 / 7 şeklinde orantı kurmak.
  • :white_check_mark: Doğru Yaklaşım: Molekülün sonundaki -\text{OH} grubundaki 1 hidrojeni de katarak 7 + 1 = 8 üzerinden orantı kurmak.

Orantı mantığıyla pekiştirmek için benzer bir gaz hacmi veya atom sayısı sorusu çözmek ister misiniz?