K, L ve M cisimlerinin yere göre çekim potansiyel enerjileri eşittir. Buna göre cisimlerin ağırlıkları arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisidir?
Soru Analizi:
-
K, L ve M cisimlerinin potansiyel enerjileri eşittir.
-
Potansiyel enerji formülü:
PE = m \cdot g \cdot h
Burada,- m = cismin kütlesi (ağırlık ile doğru orantılıdır),
- g = yerçekimi ivmesi (sabit),
- h = cismin yerden yüksekliği.
-
Potansiyel enerjileri eşit olduğuna göre:
m_K \cdot g \cdot h_K = m_L \cdot g \cdot h_L = m_M \cdot g \cdot h_M -
g sabit olduğundan,
m_K \cdot h_K = m_L \cdot h_L = m_M \cdot h_M -
Buradan, kütle ve yükseklik çarpımları eşittir.
Adım 1: Yükseklikleri belirleyelim
Şekilde K, L ve M cisimleri farklı yüksekliklerde basamaklarda duruyor.
- K en üstte,
- L ortada,
- M en altta.
Varsayalım ki:
- K yüksekliği = h_K = 3 birim,
- L yüksekliği = h_L = 2 birim,
- M yüksekliği = h_M = 1 birim.
(Basamakların göreceli yükseklikleri bu şekilde kabul edilir.)
Adım 2: Potansiyel enerji eşitliği
m_K \cdot 3 = m_L \cdot 2 = m_M \cdot 1
Buradan:
- m_K = \frac{m_L \cdot 2}{3}
- m_M = m_L \cdot 2
Adım 3: Kütlelerin karşılaştırılması
- m_M = 2 m_L
- m_K = \frac{2}{3} m_L
Şimdi kütleleri büyüklük sırasına göre yazalım:
- m_M > m_L > m_K
Sonuç:
Ağırlıklar (kütleler) arasındaki ilişki:
M > L > K
Doğru seçenek:
D) M > L > K
Özet Tablosu
| Cisim | Yükseklik (h) | Kütle (m) | Potansiyel Enerji (PE = mgh) |
|---|---|---|---|
| K | 3 | \frac{2}{3} m_L | Eşit |
| L | 2 | m_L | Eşit |
| M | 1 | 2 m_L | Eşit |
Özetle: Potansiyel enerji eşit olduğunda, yükseklik azaldıkça kütle artmalıdır. Bu yüzden M > L > K ağırlık ilişkisi doğrudur.
K, L ve M cisimlerinin yere göre çekim potansiyel enerjileri eşit ise ağırlıkları arasındaki ilişki nedir?
Cevap:
Öncelikle, yerçekimi potansiyel enerjisinin tanımını ve formülünü hatırlayalım:
- Bir cismin çekim potansiyel enerjisi (Ep), cismin kütlesi (m), yerçekimi ivmesi (g ≃ 9,81 m/s²) ve yerden yüksekliği (h) ile doğru orantılıdır.
- Matematiksel olarak:
$
E_p = m , g , h
$ - Diğer bir ifadeyle, eşit potansiyel enerjileri elde etmek için, farklı yüksekliklerdeki cisimlerin kütleleri (dolayısıyla ağırlıkları) ters orantılı olacaktır.
Table of Contents
1. Çekim Potansiyel Enerjisinin Temel İlkeleri
- Eşit potansiyel enerji: Farklı yüksekliklerdeki cisimlerin E_p değerleri eşit ise,
$
m_1 , g , h_1 = m_2 , g , h_2 = m_3 , g , h_3
$ - Buradan, kütle × yükseklik sabittir.
- Cismin ağırlığı (W) ise W = m \, g olduğuna göre,
$
W_1 , h_1 = W_2 , h_2 = W_3 , h_3
$ - Yüksekliği büyük olan cismin ağırlığı daha küçük, yüksekliği küçük olan cismin ağırlığı daha büyük olmalıdır.
2. Verilen Durumun Analizi
Soruda üç cisim var:
| Cisim | Yükseklik h | Potansiyel Enerji E_p |
|---|---|---|
| K | En yüksek nokta | Birbirine eşit |
| L | Orta seviye | Birbirine eşit |
| M | En alçak nokta | Birbirine eşit |
- K > L > M şeklinde bir yükseklik sıralaması var.
- E_{p,K}=E_{p,L}=E_{p,M} olduğuna göre:
$
m_K , g , h_K = m_L , g , h_L = m_M , g , h_M
$
3. Adım Adım Çözüm
- Formülü yazalım:
$
E_p = m , g , h
$ - Her cisim için ifade edelim:
- K cismi: E_{p,K} = m_K \, g \, h_K
- L cismi: E_{p,L} = m_L \, g \, h_L
- M cismi: E_{p,M} = m_M \, g \, h_M
- Eşitlediğimizde:
$
m_K , h_K = m_L , h_L = m_M , h_M
$
(g ortak olduğu için sadeleşir.) - Yüksekliklere göre ters orantı kur:
- h_K > h_L > h_M olduğundan,
- m_K < m_L < m_M
- Ağırlıklarla (W = m g) ilişkilendir:
- W_K < W_L < W_M
4. Sonuç ve Doğru İlişki
- En küçük ağırlık: K
- Orta ağırlık: L
- En büyük ağırlık: M
- Dolayısıyla doğru sıralama:
M > L > K
Bu, seçenekler arasında D şıkkıdır.
5. Özet Tablosu
| Cisim | Yükseklik (h) | Ağırlık (W) | Notlar |
|---|---|---|---|
| K | En yüksek | En küçük (W_K) | h_K büyük → W_K küçük |
| L | Orta | Orta (W_L) | h_L orta → W_L orta |
| M | En alçak | En büyük (W_M) | h_M küçük → W_M büyük |
Cevap: D) M > L > K
@STARR_MANGASEVERISS
