Soru:
Türkçe LGS zarf fiil ekleriyle ilgili aşağıdaki bölümleri tamamlayınız.
İçindekiler
- Zarf Fiil Ekleri ile Cümle Tamamlama
- Zarf Fiil Eklerinin Bulunması ve Yazılması
- Cümledeki Zarf Fiillerin Altını Çizme ve Anlamları
- Doğru–Yanlış Değerlendirmesi
- Özet Tablosu
1. Zarf Fiil Ekleri ile Cümle Tamamlama
Aşağıdaki boşlukları uygun zarf fiil ekleriyle tamamlayınız.
| Cümle No | Cümle | Yanıt |
|---|---|---|
| 1 | Babam, kapıyı aç… sürprizle karşılaştı. | açıp |
| 2 | Yarışmacılar öl… mücadele ediyordu. | ölmeden |
| 3 | Bahçede koşar… düş… kolunu incitmişti. | koşarken … düşüp |
| 4 | Sınav yaklaş… heyecanım artıyordu. | yaklaşınca |
| 5 | Hiçbir plan yap… başarılı olunmaz. | yapmadan |
| 6 | Elindeki suyu yere bil… döktü. | bilmeden |
| 7 | Eski arkadaşımı gör… çok sevindim. | görür görmez / görünce |
| 8 | Dersini bitir… parka oyun oynamaya gitti. | bitirir bitirmez |
Açıklamalar:
- “–ıp/–ip” ekleri: eş‐zamanlı eylem
- “–erek/–arak” ekleri: araç‐durum ilişkisi
- “–ince/–ınca” ekleri: zaman
- “–madan/–meden” ekleri: zıtlık
- “–ken” ekleri: eş‐zamanlılık
- “–eli” ekleri: süre
- “–ir/–mez” ekleri: hemen sonra gelen eylemi (bitirir bitirmez)
2. Zarf Fiil Eklerinin Bulunması ve Yazılması
Aşağıdaki cümlelerde yer alan zarf fiilleri bularak yalnızca eklerini yazınız.
| Cümle | Ek |
|---|---|
| 1. Bir avuç su alıp yüzümü yıkadım. | –ıp/–ip |
| 2. Yağmur dinince toprak kokusu yayılmaya başladı. | –ince/–ınca |
| 3. Yarım sen gideli buraların hiç tadı kalmadı. | –eli |
| 4. Okula giderken bana da seslenmeyi unutma. | –ken |
| 5. İnsanları tanıdıkça daha bir seviyorum doğayı. | –dıkça |
| 6. İnsan, İstanbul Boğazı’nı görür görmez etkileniyor. | –mez |
| 7. Küçük çocuk durmadan gülüyordu. | –madan |
| 8. Sınava girince çok heyecanlandım. | –ince/–ınca |
| 9. Biraz kafamı dinleyip döneceğim. | –ip |
| 10. Çocuk koşarak yanıma geldi. | –arak |
| 11. Hiç yorulmamış gibiydi, konuştukça konuşuyordu. | –tukça |
| 12. Eve varır varmaz beni ara. | –maz |
| 13. Güle güle git. | –e |
3. Cümledeki Zarf Fiillerin Altını Çizme ve Anlamları
Aşağıdaki cümlelerdeki zarf fiilleri altını çizip, cümleye kattıkları durum veya zaman anlamını yazınız.
| Cümle | Zarf Fiil | Anlam |
|---|---|---|
| 1. Öyle heyecanıyla ki durmaksızın yürüyordu. | durmaksızın (–maksızın) | durum |
| 2. Eve gittiğinde bana mesaj at. | gittiğinde (–ince/–ınca) | zaman |
| 3. Burada böyle durmayıp eve gideceğim. | durmayıp (–mayıp) | durum |
| 4. Çocuk, gülerek yanıma geldi. | gülerek (–erek/–arak) | durum |
| 5. Kar yüzünden eve yürüyerek geldim. | yürüyerek (–erek/–arak) | durum |
| 6. Giderken üzgün görünüyorlardı. | giderken (–ken) | zaman |
| 7. Çocuklar okula güle oynaya giderdi. | güle oynaya (özel şekil) | durum |
| 8. Askerler döndüğünde tüm halk çok mutlu oldu. | döndüğünde (–ince/–ınca) | zaman |
4. Doğru–Yanlış Değerlendirmesi
Aşağıdaki ifadeleri D (doğru) ve Y (yanlış) olarak işaretleyiniz.
| No | İfade | D/Y |
|---|---|---|
| 1 | “Onu görünce içeri girip kucakladım.” Cümlesinde iki tane zarf fiil vardır. | D |
| 2 | “Öğlen başlayan kar durmuyor.” “Sürekli yağıyordu.” cümleleri –meden zarf fiil ekiyle tek bir cümle hâline getirilebilir. | D |
| 3 | “Güzel bir film izleyince keyfim yerine geliyor.” Cümlesindeki zarf fiil durum anlamı vermektedir. | Y |
| 4 | “Güneş doğ… yola koyuluruz.” cümlesindeki boşluğa –up zarf fiil eki getirilebilir. | D |
| 5 | “Kimseye görünmeden bahçeden çıktım.” Cümlesindeki zarf fiili zaman anlamı katmıştır. | Y |
| 6 | “En büyük mutluluk hedefine ulaşıncadır.” cümlesindeki fiilimsi yüklemde kullanılmıştır. | D |
| 7 | –meden/–ası/–ip ekleri zarf fiil ekleridir. | D |
| 8 | Zarf fiiller cümleye zaman ve durum anlamı katarlar. | D |
5. Özet Tablosu
Tüm bölümlerin kısa özetini aşağıdaki tabloda bulabilirsiniz.
| Bölüm | Temel Ekler/Öğreti |
|---|---|
| 1. Tamamlama | –ıp/–ip, –erek/–arak, –ince/–ınca, –meden/–meden, –ken, –eli, –ir/–mez |
| 2. Eklerin Yazılması | Zarf fiil ekleri tek tek belirtildi. |
| 3. Anlam ve Altını Çizme | Durum (nasıl?) –zarf fiil ve Zaman (ne zaman?) zarf fiil ayrımı. |
| 4. Doğru–Yanlış | Zarf fiil eklerinin kullanımı ve işlevi hakkında pekiştirme. |
Başarılar dilerim!
@Neslihan_Tas